Ажлын амжилт донтох хандлага болж буйг анзаарах гурван дохио

Ажилдаа дуртай байх, мэргэжлээрээ амжилт гаргахыг хүсэх нь өөрөө асуудал биш. Харин ажил хүний өдөр тутмын бодол, сэтгэл санаа, өөрийгөө үнэлэх үнэлэмжийг бүхэлд нь захирч эхэлбэл энэ хүсэл өөр шинжтэй болж байна гэсэн үг. Амжилт гаргасан үедээ ч баярлах боломжгүй болох, ажлын үр дүнгээс сэтгэл санаа хэт хамаарах, амралтын үеэр тайвшрахын оронд түгших зэрэг нь өөрчлөлт хийх шаардлагатайг илтгэж болох дохио юм. Ийм шинжүүдийг үл тоох нь ажилдаа хандах хандлага болон амьдралын бусад хэсгийн хоорондын тэнцвэрийг улам алдагдуулах эрсдэлтэй.

Энэ асуудал тогтворгүй хөдөлмөрийн зах зээлийн нөхцөлд илүү хүчтэй мэдрэгдэж байна. Ийм орчинд хүмүүс ажлаа хадгалах, мэргэжлийн байр сууриа хамгаалах, дараагийн боломжоо алдахгүй байхыг хичээх нь ойлгомжтой. Гэвч ажилгүй болохоос айх, амжилтаа батлах шаардлага, ажлын бүтээмжээрээ өөрийгөө хэмжих хандлага давхар нэмэгдэхэд ажил зөвхөн орлого олох хэрэгсэл байхаа больж, сэтгэл санааны дарамтын гол эх үүсвэр болж болно. Тиймээс ажлын ачааллыг зөвхөн хийсэн цаг, гүйцэтгэсэн үүргээр нь бус, хүний амьдралд үзүүлж буй нөлөөгөөр нь анзаарах шаардлагатай.

Эхний дохио нь амжилтаа тэмдэглэхэд бэрхшээлтэй болох явдал. Хийсэн ажлаа дуусгасан ч тайвшрахын оронд дараагийн зорилго, дараагийн алдаа, цаашид хийх ёстой зүйлдээ шууд анхаарал шилжвэл тухайн хүн өөрийн гаргасан ахицад зай гаргаж чадахгүй болжээ гэсэн үг байж болно. Амжилтыг хүлээн зөвшөөрөх бүрд эвгүйцэх, “хангалтгүй” гэж бодох, сайн үр дүнг энгийн зүйл мэт үзэх нь энэ төлөвийн илрэл байж болох юм. Ажилдаа донтох хандлага заавал ил харагдах хэт их хөдөлмөрөөр эхэлдэггүй бөгөөд хийсэн зүйлдээ сэтгэл ханах чадвар багасах байдлаар ч илэрч болно. Мелоди Уайлдинг нэртэй холбоотой энэ асуудлыг харахдаа зөвхөн ажлын үр дүнг бус, тухайн үр дүнг гаргасныхаа дараа хүн юу мэдэрч байгааг мөн анхаарах хэрэгтэй.

Хоёр дахь дохио нь сэтгэл санаа ажил хэр бүтсэнээс хэт хамаарах явдал. Өдөр амжилттай өнгөрвөл өөрийгөө сайн, үнэ цэнтэй хүн мэт мэдэрч, ажилд саад гарвал бүхэлдээ бүтэлгүйтсэн мэт хүлээж авах нь ажил болон хувийн үнэлэмжийн зааг бүдгэрснийг харуулж болно. Нэг даалгавар, нэг шийдвэр, нэг алдаа тухайн хүний бүхэл өдрийн сэтгэл санааг тодорхойлж эхэлбэл энэ хамаарлыг анзаарах шаардлагатай. Сайн ажилласан өдрүүдэд л тайван байх, харин бүтээмж буурсан үед өөрийгөө хатуу шүүмжлэх нь ажлын гүйцэтгэлийг сэтгэл санааны гол хэмжүүр болгосны шинж байж болно. Ажилдаа дуртай хэвээр байж болох ч өөрийгөө зөвхөн ажлаар тодорхойлохгүй байх нь энд чухал.

Гурав дахь дохио нь амралтын үеэр тайвшрахын оронд түгших явдал. Ажил түр зогссон үед бие, сэтгэлээ сэргээх боломж гарсан ч хариу өгөөгүй зурвас, дуусаагүй ажил, дараагийн хийх зүйлс бодогдсоор байвал амралт жинхэнэ амралт болж чадахгүй. Ажиллахгүй байгаа мөчөө буруутгах, амрах хугацааг үр ашиггүй өнгөрөөж байна гэж мэдрэх, ажилдаа буцаж орох хүртлээ санаа зовох нь ажлын хэт ачааллыг илтгэж болно. Ийм дохио ажиглагдсан үед амжилтаа улам нэмэгдүүлэхээс өмнө ажил амьдралын бүхэл орон зайг эзлэх болсон эсэхийг өөрөөсөө асуух хэрэгтэй. Амжилт гаргах хүсэл хэвээр байсан ч амралт, хувийн амьдрал, ажлын бус цагт зай үлдээх нь өөрчлөлтийн эхлэл болж чадна.