А.Браун: Цусан дахь сахарын хэмжээ нэмэгдэхийг биед хортой гэж ойлгох нь хамгийн том ташаа ойлголт

Сүүлийн жилүүдэд цусан дахь сахарын хэмжээг хоол бүрийн дараа хянах, огцом өсөлтөөс зайлсхийх хандлага эрүүл мэнд, wellness салбарт түгээмэл болжээ. Чихрийн шижингүй хүмүүс хүртэл сахараа тасралтгүй хэмжих төхөөрөмж ашиглах болсон бол зарим нь цагаан талх, гоймон зэрэг боловсруулсан нүүрс уснаас бүрэн татгалзаж байна.

Гэвч эрүүл хүний цусан дахь сахарын хэмжээ хоол идсэний дараа нэмэгдэх нь заавал эрүүл мэндийн асуудал гэсэн үг биш гэдгийг мэргэжилтнүүд онцолж байна.

Лондоны их сургуулийн коллежийн хоол тэжээл, хүнс судлалын дэд профессор Адриан Браун “Цусан дахь сахарын хэмжээ нэмэгдэхийг биед хортой гэж ойлгох нь хамгийн том ташаа ойлголт” хэмээн тайлбарлажээ.

Хоолны дараа сахар яагаад нэмэгддэг вэ?

Нүүрс ус болон сахар агуулсан хүнс боловсруулах явцад глюкоз болж задарч, цусанд шимэгдсэнээр сахарын хэмжээ түр нэмэгддэг. Нойр булчирхай үүний хариуд инсулин ялгаруулж, глюкозыг цуснаас биеийн эсүүд рүү шилжүүлэн эрчим хүч болгон ашиглахад тусална.

Цусан дахь сахарын хэмжээ ихэвчлэн хооллосноос хойш нэг цагийн дараа оргилдоо хүрч, дараагийн хоёр цагт өмнөх түвшиндээ буцдаг. Эрүүл бодисын солилцоотой хүний хувьд ийм богино хугацааны өсөлтөд санаа зовох шаардлагагүй гэж Браун тайлбарлав.

Харин сахарын хэмжээ хэвийн түвшиндээ эргэн орохгүй, удаан хугацаанд өндөр хэвээр байх нь бие организм глюкозыг хэвийн зохицуулж чадахгүй байгааг илтгэж болохыг АНУ-ын анагаах ухааны Иелийн их сургуулийн хүүхдийн эндокринологич Женнифер Шерр хэлжээ. Инсулины үйлчлэл сулрах нь чихрийн шижингийн өмнөх үе болон хоёрдугаар хэлбэрийн чихрийн шижингийн эрсдэлтэй холбоотой.

Эрүүл хүмүүст CGM хэрэгтэй юу?

Чихрийн шижинтэй хүмүүсийн хувьд цусан дахь сахарын хэмжээг тогтмол хянах нь өвчний менежментийн чухал хэсэг. Үүнд өдрийн турш глюкозын түвшнийг хэмждэг тасралтгүй хяналтын төхөөрөмж буюу CGM ашигладаг.

Харин сүүлийн жилүүдэд эдгээр төхөөрөмжийн чихрийн шижингүй хэрэглэгчдэд чиглэсэн зах зээл өргөжиж байна. Гэвч эрүүл хүмүүст CGM ашигласнаар эрүүл мэндийн үр дүн сайжирдаг гэх нотолгоо хангалтгүй хэвээр байна. Чихрийн шижингүй хүмүүсийг хамруулсан нэг судалгаанд оролцогчдын сахарын хэмжээ нийт хугацааны 96 хувьд эрүүл түвшинд байжээ.

Браун болон түүний хамтран ажиллагсдын судалгааны тоймд ч чихрийн шижингүй хүмүүст CGM ашиглахын үр өгөөжийг батлах тогтвортой, өндөр чанартай нотолгоо дутагдалтай гэж дүгнэсэн байна. Харин хоёрдугаар хэлбэрийн чихрийн шижингийн өндөр эрсдэлтэй хүмүүсийг илрүүлэхэд ийм төхөөрөмж тусалж болох эсэхийг судалж байгаа ч нэмэлт нотолгоо шаардлагатай.

Нүүрс усыг бүрэн хасах шаардлагагүй

Цагаан талх, цагаан будаа зэрэг энгийн нүүрс ус цусанд харьцангуй хурдан шимэгддэг бол бүхэл үр, уураг, эслэгээр баялаг хүнс цатгалан мэдрэмжийг удаан хадгалахад тусалдаг. Мөн нүүрс уснаас өмнө уураг болон хүнсний ногоо хэрэглэхэд хоолны дараах сахарын өсөлт бага байж болохыг судалгаагаар тогтоожээ.

Оксфордын их сургуулийн хоол зүйч, ахлах судлаач Никола Гесс нүүрс усыг бүрэн хязгаарлах нь эсрэг үр дагавартай байж болохыг анхааруулсан байна. Удаан хугацаанд нүүрс ус хязгаарласны дараа нүүрс ус ихтэй хоол идэхэд сахарын хэмжээ ердийнхөөс илүү өсөж болохоос гадна бүхэл үр, жимс зэрэг шим тэжээлтэй хүнсийг шаардлагагүйгээр хасах эрсдэлтэй.

Иймээс эрүүл хүмүүс хоолны дараах сахарын богино хугацааны өсөлт бүрээс зайлсхийхээс илүүтэй нэмэлт сахарын хэрэглээг бууруулж, уураг, эслэг, эрүүл өөх тос болон нүүрс ус агуулсан тэнцвэртэй хооллолтод анхаарахыг мэргэжилтнүүд зөвлөж байна.