Хятадын эдийн засгийн шинэчлэлийг жолоодсон ерөнхий сайд асан Жу Рунжи 97 насандаа таалал төгслөө

Хятадын төрийн хэвлэлүүд ерөнхий сайд асан Жу Рунжи 97 насандаа таалал төгссөнийг мэдээллээ. Төв хэвлэлүүд түүний амьдралыг “хувьсгал, тэмцэл, гялалзсан амжилт” гэж тодорхойлсон байна. Мөн түүнийг “Хятадын Коммунист Намын гарамгай гишүүн, үнэнч коммунист, нам, төрийн онцгой удирдагч” хэмээн нэрлэв. Түүний нэр олон нийтийн дурсамжид 1990-ээд оны сүүл, 2000-аад оны эхний он жилүүдийн эдийн засгийн эрчимтэй өөрчлөлттэй хамт үлдсэн хүн.

Жу Рунжи 1998-2003 онд ерөнхий сайдаар ажиллахдаа Хятадыг Дэлхийн Худалдааны Байгууллагад элсүүлэх хэлэлцээг удирдсан гэж мэдээллүүдэд дурдагддаг. Тэр үеийн бодлогын багц нь зөвхөн гадаад худалдааны хаалгыг нээх асуудлаар хязгаарлагдаагүй, дотоодын бүтцийн өөрчлөлттэй зэрэгцэж явсан гэж үздэг. Татварын эрх мэдлийг төвлөрүүлэх, дампуурсан төрийн өмчит компаниудыг хувьчлах, орон сууц өмчлөлийг дэмжих чиглэлийн шинэчлэлүүдийг мөн түүний нэртэй холбон ярьдаг. Иймээс түүний таалал төгссөн мэдээлэл нь тухайн үеийн шинэчлэлийн өв, үр дагаврын талаар дахин хэлэлцэх шалтгаан болж байна.

Төрийн хэвлэлүүдийн нийтлэл, үнэлгээнд Жугийн улс төрийн намтар, хийсэн ажлыг эерэг өнгөөр тоймлон гаргасан нь анзаарагдаж байна. “Хувьсгал, тэмцэл, гялалзсан амжилт” гэх үнэлгээ давтагдан гарч, түүний дүр төрхийг зохион байгуулалт, сахилга бат, зоримог шийдэлтэй холбож өгүүлжээ. Түүнчлэн нам, төрийн “онцгой удирдагч” гэх тодотгол нь зөвхөн албан тушаалын үеийн ажил бус, тогтолцооны өөрчлөлтийн мөчлөгт гүйцэтгэсэн үүргийг нь онцолж буй хэлбэр гэж уншигдаж байна. Энэ өнгө аяс нь түүний нэрийг улс төрийн үнэлэмжийн хүрээнд дахин авч үзэх орон зайг давхар нээж байгаа юм.

Гэвч Жу Рунжигийн шинэчлэлийн талаар шүүмжлэл үргэлж зэрэгцэж ирснийг мөн дурддаг. Түүний шинэчлэлийн таван жилийн хугацаанд 30 сая хүн ажилгүй болсон гэх асуудал шүүмжлэлд хөндөгддөг гэж мэдээллүүдэд тэмдэглэжээ. Иймэрхүү тоо, өртгийн маргаан нь Хятадын хурдтай өсөлтийн ар тал дахь нийгмийн дарамт, шилжилтийн “үнэ”-ийн тухай маргааныг дахин сэдрээх хандлагатай. Өөрөөр хэлбэл, өнөөдрийн дүгнэлт зөвхөн өсөлтийн хурдаар хэмжигдэхгүй, тулгарсан өртөг, тэгш бус нөлөөлөл ч давхар яригдана.

Түүний намтарт тод үлддэг өөр нэг өгүүлэмж нь бодлогын байр суурь, хэлсэн үгийнхээ төлөөх дарамтын тухай. Жу Рунжи Мао Зэдун-ы эдийн засгийн бодлогыг “оновчгүй” гэж хэлснийхээ төлөө шахалт амссан гэж мэдээлдэг. Энэ нь түүнийг шинэчлэлийн төлөө хатуу байр суурь илэрхийлдэг, дотоод маргаантай орчинд ажилласан удирдагчдын нэг гэж харах өнцгийг нэмдэг. Тэгэхээр түүний таалал төгссөн мэдээ нь нэг хүний түүхээс давж, шинэчлэл хэрхэн хийгдсэн, ямар хэлэлцүүлэг дунд өрнөсөн талаарх сонирхлыг дагуулж байна.

Жу Рунжигийн үйл ажиллагаа, үнэлгээний хоёр тал зэрэг сөхөгдөх тусам Хятадын эдийн засгийн бодлогын чиглэлд анхаарал татах төлөвтэй. Дэлхийн Худалдааны Байгууллагад элсэх хэлэлцээг ахалсан, татварын эрх мэдэл, өмчлөлийн зохицуулалтад хүрсэн өөрчлөлтүүд нь тухайн үеийг эргэн харах түлхүүр хэвээр байна. Үүний зэрэгцээ 30 сая хүн ажилгүй болсон гэх шүүмжлэл, бодлогын хатуу шийдвэрүүдийн өртөг гэсэн асуудлууд маргааны төвөөс холдохгүй. Төрийн хэвлэлүүдийн өгүүлэмжийг дагасан хүндэтгэлийн өнгө давамгай ч, түүний үлдээсэн өвийг тойрсон хэлэлцүүлэг ойрын хугацаанд үргэлжлэхөөр байна.