Хятадын хэрэглэгчид болгоомжлох шалтгаан улам хүчтэй болж, дотоод эрэлт сэргээх сорилт гүнзгийрэв

Хятадын хэрэглэгчид орлого өсөлт удааширч, үл хөдлөх хөрөнгийн үнэ суларснаар мөнгө зарцуулахдаа болгоомжлох хандлагаа улам чангаруулж байна. Wind-ийн цуваа мэдээллээр 2020 он хүртэл хотын өрхийн бэлэн орлого жилдээ ойролцоогоор 10 хувь буюу түүнээс өндөр өсдөг байсан бол сүүлийн жилүүдэд огцом удааширсан нь энэ өөрчлөлтийг тод томруун харуулж байна. Өрхийн санхүүгийн мэдрэмж буурах тусам дотоод эрэлтээр өсөлт тэтгэх зорилт илүү төвөгтэй болж, бодлого тодорхойлогчдын өмнө хуримтлагдсан асуудал нэг дор гарч ирж эхэллээ.

Wind-ийн мэдээллээр 2025 онд хотын өрхийн бэлэн орлогын өсөлт 4.3 хувь болж, АНУ-ын 3.8 хувьтай ойртсон нь урьдны өндөр өсөлтөөс эрс өөр дүр зураг юм. Орлогын өсөлт алгуурлахтай зэрэгцэн хөрөнгийн үнэ цэнийн талаарх хүлээлт суларч, хэрэглэгчдийн шийдвэр гаргалтад удаан хугацааны болгоомжлол суух нөхцөл бүрдэж байна. Энэ дунд Macquarie-ийн эдийн засагч Ларри Ху 2021 оны оргилоос хойш орон сууцны үнэ 2016 оны түвшин рүү буцаж, 2012-2021 оны өсөлтийн 85 хувийг арилгасан гэж тэмдэглэсэн нь үл хөдлөхийн цикл өрхийн итгэлд хэр хүчтэй нөлөөлж байгааг илтгэнэ.

Олон улсын талбарт ч Хятадын өсөлтийн загварын талаарх шахалт нэмэгдэх шинж ажиглагдав. Group of 20-ын Сангийн сайд нарын хамтарсан мэдэгдэлд дотоод хэрэглээг хязгаарладаг “гажуудал”-ыг арилгах тухай далд агуулгатай өгүүлбэр орсон ч Бээжин эсэргүүцсэн нь энэ сэдэв амархан улс төрждөгийг харууллаа. Дотоод худалдан авалт сул хэвээр үргэлжилбэл экспорт төвтэй өсөлтийн загвар олон улсын шүүмжлэл, бодлогын дарамтад орно гэсэн анхааруулга зах зээлийн ярианд дахин хүчтэй сонсогдож байна. Тиймээс хэрэглэгчийн эрэлт сулрах нь зөвхөн дотоод мөчлөгийн асуудал биш, гадаад орчны эрсдэлийн сувгаар дамжин хурцдаж болох эргэлтийн цэг болж байна.

Гэсэн ч ойрын тоон мэдээлэл экспорт, импортын талд холимог дүр зураг өгч байна. Зургадугаар сард Хятадын импорт сүүлийн таван жилийн хамгийн өндөр хурдаар өссөн ч худалдааны ашиг мэдэгдэхүйц хумигдахад хангалтгүй хэвээр байлаа. Нөгөө талд Хятад үйлдвэрлэсэн дата төвийн эд ангиудын дэлхийн эрэлт өссөн нь тарифын дарамтаас үл хамааран экспортын өсөлтийг дэмжиж байна. Энэ нь гадаад эрэлтэнд тулгуурласан хөдөлгүүр хэсэг хугацаанд үргэлжилж болох ч дотоод хэрэглээг орлож, эдийн засгийн бүтцийн тэнцвэргүй байдлыг өөрөө засна гэж зах зээл төдийлөн үзэхгүй байна.

Хэрэглэгчдийн мөнгөний чиглэл ч бодлого, бизнесийн хувьд чухал дохио өгчээ. Хятадын Ардын банкны 2025 оны судалгаагаар хэрэглэгчид зардлаа хамгийн түрүүнд боловсролд, дараа нь эрүүл мэнд, аялалд чиглүүлдэг байна. Өрхийн зардлын сонголт ийнхүү “шаардлагатай” ангилал руу төвлөрөх тусам өргөн хэрэглээний бусад сегментэд сэргэлт жигдэрч өгөхөд цаг орж мэднэ. Үүний зэрэгцээ үл хөдлөхийн зах зээлийн эргэлтийг экспортын нөхцөлөөс хамааруулан тайлбарлах байр суурь ч хүчтэй хэвээр байна.

Macquarie-ийн Ларри Ху “Түүхээс харахад Хятадын орон сууцны зах зээлийн төлөв экспортын нөхцөлөөс ихээхэн хамаардаг” гэж хэлээд, “Бодлого тодорхойлогчид өсөлтийг экспортоор тэтгэх боломжгүй болох үед л орон сууцны зах зээл ёроолоо олно” гэж нэмсэн байна. Bank of China-ны өмнөх ахлах судлаач Зун Лян “Энэ оны эхэнд Хятад ийм нөхцөл үүснэ гэж төсөөлөөгүй” хэмээн тэмдэглэснээр одоогийн тохируулга бодлого, зах зээлийн аль алинд нь гэнэтийн шинжтэй байгааг илэрхийлэв. Эцэст нь дотоод эрэлт сэргээх зорилт дан ганц уриа биш, орлого, хөрөнгийн үнэ цэнэ, гадаад худалдааны нөхцөл зэрэг олон суваг зэрэг тохирох үед л бодитоор ахина гэсэн хүлээлт давамгайлж байна.