HydroLAKES: Дэлхийд хамгийн олон нууртай улс тодорлоо
HydroLAKES-ийн шинэчилсэн жагсаалтаар хамгийн олон нууртай улс тодорч, хойд бүсийн геологийн нөлөөг онцоллоо Канад 879,763 нууртайгаар тэргүүлж, ОХУ 201,240, АНУ 102,519 нуураар удаалсан байна Эдгээр өгөгдөл нь мөстлөгийн ул мөр ихтэй орнуудад нуурын нягтрал өндөр хэвээр үргэлжлэхийг示нэ
Дор хаяж 10 га талбайтай нууруудыг улс орон бүрээр ангилсан HydroLAKES мэдээллийн сангийн шинэчилсэн жагсаалтаар дэлхийд хамгийн олон нууртай улс тодорлоо. Жагсаалтад Канад 879,763 нууртайгаар тэргүүлж, ОХУ 201,240, АНУ 102,519 нуураар удаалсан байна. Улс дамнасан нууруудын хувьд ус нь урсан гарч буй тухайн улсын тоонд багтаан тооцжээ.
Энэхүү жагсаалтыг гаргахдаа HydroLAKES нь нуурын хамгийн бага хэмжээг 10 га гэж босго тогтоож, үүнээс дээших талбайтай усан сангуудыг багцалсан. Ингэснээр жижиг, түр зуурын усан тогтоцын хэлбэлзлээс зайлсхийж, улс орон бүрийн нуурын “үндсэн масс”-ыг илүү тогтвортой харьцуулах боломж бүрдсэн гэж үзэж болохоор байна. Мөн хил дамнасан нууруудыг нэгээс олон улсад давхар тооцохгүй байх зарчмыг баримталсан нь эрэмбийн суурь ойлголтыг тодорхой болгож байна.
Дээрх үр дүнгийн цаана газар зүйн байршил, ялангуяа хойд бүсийн геологийн нөхцөл хүчтэй нөлөөлсөн гэдгийг тайлбарласан. Канад, ОХУ-д нуур олноор бөөгнөрсөн нь хойд бүсийн газар зүйн байрлал, мөстлөгийн давталттай шууд холбоотой гэж HydroLAKES онцолжээ. Дараалсан мөстлөгийн үеүдийн мөсөн бүрхүүл ландшафтыг дахин хэлбэржүүлж, нуур тогтох хөндий ихээр үлдээсэн нь нууруудын өндөр нягтралыг тогтвортой “хадгалсан” дүр зурагтай. Энэ бол зөвхөн усны хэмжээний тухай асуудал биш, газрын гадаргын бүтцийн өвөрмөц түүхийн ул мөр гэсэн санааг давхар илэрхийлж байна.
Тиймээс энэ жагсаалт нь өргөргийн ялгаагаар тайлбарлагдах бүтэцтэй байгааг харуулж байна. Мөстлөгийн ул мөр ихтэй орнуудад нуурын нягтрал өндөр хэвээр үргэлжлэхийг уг өгөгдөл示нэ гэж тэмдэглэсэн. Өөрөөр хэлбэл, байгалийн нөхцөл бүрдсэн бүсүүдэд нуурын тоо олон байх нь гэнэтийн “өнөөдрийн” үзэгдэл гэхээсээ илүү олон үеийн давталтаар тогтсон хэв шинж болж харагдаж байна. Ийм зураглал нь улс орнуудын усны нөөц, газар нутгийн онцлогийг харьцуулан ойлгоход ч ашигтай өнцөг өгч байна.
ОХУ-ын нуурын газар зүйд Байгаль нуур багтдаг бөгөөд энэ нь дэлхийн хамгийн гүн нуурт тооцогдоно гэж дурдсан. Мөн Байгаль нуур дэлхийн хөлдөөгүй цэнгэг усны нөөцийн 20 орчим хувийг эзэлдэг гэсэн мэдээллийг хавсаргасан нь “тоо олон” гэсэн хэмжүүрээс гадна зарим нуурын онцгой ач холбогдлыг давхар сануулж байна. HydroLAKES-ийн энэ удаагийн шинэчилсэн зураглалд Канадын давуу байр суурь тод гарч, ОХУ, АНУ-ын үзүүлэлтүүд дарааллаар нь баталгаажаад байна. Эцэст нь, хойд бүсийн мөстлөгийн түүх газар зүйн хэв шинжийг хэрхэн өнөөг хүртэл тэжээж буйг нуурын тоо бодитоор илтгэж байгаа нь анхаарал татаж байна.
Холбоотой мэдээ
Доод Саксонийн орон нутгийн сонгуульд CDU тэргүүлж, Канцлер Фридрих Мерц түр амсхийв
Доод Саксонийн орон нутгийн сонгуульд CDU тэргүүлснээр Канцлер Фридрих Мерцийн улс төрийн дарамт түр саарлаа. Урьдчилсан дүнгээр CDU 27.2 хувь, Нийгмийн ардчилсан нам 24.6 хувь, AfD 15.9 хувь авсан. Гэвч AfD-ийн өсөлт дараагийн мужийн сонгуулиудад засгийн газрын тогтвортой байдалд эрсдэл нэмнэ.
Хятад улс АНУ-ын хиймэл оюуны салбарын удирдагчдын удаашруулах уриалгыг няцааж, дэлхийн зохицуулалтад саад учруулж болзошгүйг анхааруулав
Бээжин АНУ-ын хиймэл оюуны салбарын зарим удирдлагын удаашруулах уриалгыг няцааж, дэлхийн зохицуулалтад нөлөөлнө гэв ГХЯ-ны хэвлэлийн төлөөлөгч Го Жякунь 'айдас түгшүүр, сөргөлдөөн, өрсөлдөөн' нь дэлхийн засаглалын явцыг тасалдуулна гэж хэлэв Энэ байр суурь бодлогын зөрчлийг хурцатгаж, хөрөнгө оруулагчдын эрсдэлээс зайлсхийх хандлагыг ойрын хугацаанд нэмэгдүүлж магадгүй
Улсын Их Хурал төсвийн тодотголын хэлэлцүүлгийг эхлүүлж, ээлжит бус чуулганыг хаалаа
Улсын Их Хурал төсвийн тодотголын хэлэлцүүлгийг эхлүүлж, яаралтай шийдвэрлэх шаардлагыг онцоллоо Есдүгээр сарын 15-нд Улсын Их Хурлын намрын ээлжит чуулган эхлэхтэй холбоотойгоор энэ чуулганыг өндөрлүүлэв Төсвийн өөрчлөлт батлагдвал үнийн дарамт, эрчим хүчний эрсдэлийг зөөллөж, өрхийн орлогыг хамгаална
Сэм Алтман хиймэл оюуны аюулгүй байдлын холбооны хүрээг дэмжиж, 'фронтиер'-ийн хурдыг зохицуулахыг уриалав
OpenAI-ийн гүйцэтгэх захирал Сэм Алтман хиймэл оюуны аюулгүй байдлын холбооны хүрээг дэмжиж, салбарын маргааныг хурцатгав. Тэрээр X-д фронтиер хиймэл оюунд нэг мөр, тогтвортой шаардлага тогтоох холбооны зохицуулалт хэрэгтэй гэв. Хурд сааруулах уриалга нь хөрөнгө оруулагчдын эрсдэлийн үнэлгээг өөрчилж, хиймэл оюунтай холбоотой хувьцаанд хэлбэлзэл нэмэгдүүлж магадгүй.
2026 ОНЫ ТӨРИЙН АЛБАН ДАХЬ ЁС ЗҮЙН ТАНДАН СУДАЛГАА
Монгол Улсын Ёс зүйн хорооноос "Төрийн албан хаагчийн ёс зүйн зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх, соён гэгээрүүлэх үндэсний хөтөлбөр"-ийн дагуу МУИС-тай хамтран 2026 оны төрийн албан дахь ёс зүйн төлөв байдлыг сайжруулах зорилгоор ажиллаж байна.
Шадар сайд Н.Номтойбаяр Буриад Улсын Тэргүүн Цыденов Алексей Самбуевичийг хүлээн авч уулзлаа
Монгол Улсын Шадар сайд Н.Номтойбаяр өнөөдөр /2026.09.14/ Бүгд Найрамдах Буриад Улсын Тэргүүн, Засгийн газрын дарга Цыденов Алексей Самбуевичийг хүлээн авч уулзлаа. Уулзалтын эхэнд Шадар сайд Н.Номтойбаяр Монгол Улс, Оросын Холбооны Улс нь мөнхийн найрамдалт хөршүүд бөгөөд хоёр орны эдийн засгийн харилцааг бүс нутгийн хамтын ажиллагаатай уялдуулан шинэ шатанд гаргах боломж байгааг онцоллоо.