Иран АНУ-ын шинэ хоригийн төлөвлөгөөг хурцаар шүүмжилж, Ормузын хоолойн түгжрэл зах зээлд дарамт нэмлээ

Иран АНУ-ын шинэ эдийн засгийн хоригийн төлөвлөгөөг хурцаар буруутгаж, үүнийг “хууль бус эдийн засгийн дайн” гэж нэрлэлээ. Ираны Гадаад хэргийн яамны хэвлэлийн төлөөлөгч Эсмаил Багаэй X дээр АНУ-ын алхамыг шүүмжлэхдээ, энэ нь “хууль бус эдийн засгийн дайн”-ы үргэлжлэлээс ч давсан алхам гэж бичжээ. Үүнтэй зэрэгцэн бүс нутгийн эрсдэлийн талаарх болгоомжлол сэргэж, Ормузын хоолойгоор дамжих тээврийн саатал зах зээлд дарамт нэмсээр байна.

АНУ-ын тал шинэ арга хэмжээг ойрын хугацаанд танилцуулахаа ил тод хэлж, хоригийн цар хүрээг улам тэлэх дохио өглөө. АНУ-ын Сангийн сайд Скотт Бессент CNBC-д Трампын засаг захиргаа Ираны эдийн засгийг шахсанаар өргөн хүрээний цэргийн ажиллагааны хэрэгцээ буурч магадгүй гэж ярив. Тэр мөн Ираны эсрэг “дэлхийн түүхэн дэх хамгийн том уялдаа холбоотой эдийн засгийн тусгаарлалт” бүрдүүлнэ гэж мэдэгдээд, төлөвлөгөөг даваа гарагт нарийвчлан танилцуулна гэж хэлжээ.

Вашингтоны байр суурийг Цагаан ордны дээд түвшний албан тушаалтнууд ч давхар тодотгов. АНУ-ын Дэд ерөнхийлөгч Жэй Ди Вэнс эдийн засгийн дарамт бол АНУ-ын Иранд хэрэглэх “хамгийн үр дүнтэй хэрэгсэл” гэж подкастад хэлсэн байна. Дональд Трамп ч Ираны эсрэг урьд хожид байгаагүй цар хүрээтэй “эдийн засгийн дайн ба тусгаарлалт” явуулна гэж анхааруулжээ. Ираны тал үүнийг улс төрийн шахалт гэж үзэж буйгаа илэрхийлсээр байгаа бөгөөд бүс нутгийн олон улсын хэмжээнд эсэргүүцэл өрнүүлэхийг эрмэлзэж байна.

Тегеранаас ирж буй мессеж зөвхөн АНУ-ыг онилох түвшинд зогсохгүй, лалын орнуудын хамтын хариу арга хэмжээний тухайд ч хөндөгдөв. Ираны парламентын дарга Мохаммад Бакер Калибаф Багдад хотод болсон арга хэмжээнд лалын орнууд “харгис” хоригийг даван туулах төлөвлөгөө гаргах ёстой гэж мэдэгдсэн тухай албаны тоймд дурджээ. Харин Ираны Ерөнхийлөгч Масуд Пезешкиан зургаадугаар сарын 17-нд АНУ-тай байгуулсан харилцан ойлголцлын санамж бичгийг ялалт гэж тодорхойлж, дайныг өнөөдөр дуусгах нь дээр гэж PressTV-д эшлүүлсэн байна. Ийнхүү нэг талаас хоригийн эсрэг хатуу байр суурь, нөгөө талаас хурцадмал байдлыг зөөлрүүлэх өнгө аяс зэрэгцэн гарч ирлээ.

Зах зээл дээрх дарамтыг богино хугацаанд хамгийн тод мэдрүүлж буй хүчин зүйл нь Ормузын хоолойн хөдөлгөөний саатал хэвээр байна. Ормузын хоолойгоор дамжих хөлгийн хөдөлгөөн бага хэвээр бөгөөд Kpler-ийн мэдээллээр нямд хоёр, даваад 10 удаагийн нэвтрэлт бүртгэгджээ. Үүний зэрэгцээ Brent төрлийн газрын тосны фьючерс 0.61 ам.доллар өсөж нэг баррель нь 94.39 ам.доллараар хаагдсан бол WTI 0.23 ам.доллар нэмэгдэж 87.06 ам.доллар болсон байна. Бессентийн ярилцлагын дараа газрын тосны үнэ долоо хоногийн дүнгээр 5 хувиас дээш өссөн гэж мэдээлэв.

Хоригийн хүрээ өргөжих тусам нийлүүлэлтийн сувгууд, ялангуяа гуравдагч орнуудын оролцооны эрсдэл хэрхэн тооцогдох нь анхаарал татаж байна. RBC Capital Markets-ийн дэлхийн түүхий эдийн стратегийн тэргүүн Хелима Крофт CNBC-ийн “Squawk on the Street” нэвтрүүлэгт АНУ Хятад, ОХУ-ыг онилох эсэх тодорхойгүй гэж хэлэв. Одоогийн нөхцөлд тээврийн саатал, тодорхойгүй байдал давхардаж, газрын тосны үнэ өндөр түвшинд хадгалагдах, улмаар эрчим хүчний зардал өсөх төлөв улам тодорч байна. Даваа гарагт Бессент төлөвлөгөөгөө илүү дэлгэрэнгүй танилцуулах үед зах зээл түүний хэлсэн “уялдаа холбоотой” тусгаарлалт бодит механизмдаа хэрхэн буухыг ажиглан хариу үйлдэл үзүүлэхээр байна.