Израилийн сонгуульд оролцохоор гадаадад суугаа иргэд эх орондоо олноороо буцаж байна

Израилийн мягмар гарагийн сонгуульд оролцохын тулд гадаадад амьдардаг иргэд эх орондоо буцаж ирж байна. Сонгуулийн дүн маш ойр гарах төлөвтэй байгаа энэ үед тэдний санал эцсийн тооллогод нөлөөлж магадгүй гэж үзэж байна. Олон улсын сонгуулийн тогтолцооны сангийн мэдээллээр Израильд 7.3 сая сонгогч бүртгэлтэй бөгөөд гадаадаас 80,000 хүртэл иргэн буцаж ирэх төлөвтэй байна. Сонгуулийн ирц өсөх эсэх нь дараагийн эвслийн засгийн газар байгуулагдах боломжид чухал нөлөө үзүүлж болзошгүй юм.

Израиль гадаадад санал өгөхийг зөвхөн дипломат төлөөлөгчийн газарт ажиллаж буй иргэдэд зөвшөөрдөг. Тиймээс сонгуульд оролцох хүсэлтэй бусад иргэд саналаа өгөхийн тулд эх орондоо буцах шаардлагатай болж байна. Fly & Vote санаачилга Португалд амьдардаг израильчуудад зориулан захиалгат нислэг үйлдэж, Нью-Йоркийн бүсээс нисэх тасалбарын багц худалдан авчээ. Тус санаачилгын зохицуулагчид улс төрийн байр суурь илэрхийлэхгүй, хэнд санал өгөхийг заахгүй, зөвхөн иргэдийг сонгуульд оролцоход нь тусалж байгаа гэж мэдэгдсэн байна.

Гэсэн ч буцаж ирэх зардлыг сонгогчид өөрсдөө хариуцаж байгаа аж. CNBC-ийн судалгаагаар El Al компанийн нислэгийн үлдсэн суудлын үнэ 1,300-2,500 ам.долларын хооронд байв. Нислэгийн үнэ өндөр байгаа ч гадаадад суугаа иргэдийн дунд сонгуульд оролцох сонирхол нэмэгдэж, нислэгийн зохион байгуулалтад Fly & Vote-оос гадна бусад байгууллагууд ч анхаарал хандуулжээ. Израильд амьдардаггүй иргэдийн хувьд эх орныхоо улс төрийн шийдвэрт оролцох хүсэл нь энэ хөдөлгөөний гол шалтгаан болж байна.

“Израильд амьдардаггүй иргэд ч бидний хийж буй зүйлд оролцох эрх ашигтай учраас тэдэнд туслахыг хүсэж байна” гэж Ора Пелед-Накаш хэлжээ. Тэрээр өөрсдийн санаачилга сонгогчдод сонголт хийхэд нь нөлөөлөх бус, зөвхөн санал өгөх боломж бүрдүүлэх зорилготойг онцолсон байна. Яэль Шомерын хэлснээр сонгуулийн дүн маш ойр байгаа нөхцөлд эх орондоо буцаж ирэх 80,000 орчим иргэн эцсийн тооллогод ихээхэн нөлөө үзүүлж магадгүй. Шомер мөн энэ удаагийн сонгууль Израилийн ирээдүйд үзүүлэх нөлөөгөөрөө онцгой ширүүн өрсөлдөөн болж байгааг хэлжээ.

2022 оны сонгуулийн ирц 70 хувиас бага зэрэг давсан бол энэ удаа 87 хувьд хүрч болзошгүй гэж судалгааны байгууллагууд үзэж байна. Ирц нэмэгдэх нь эвслийн засгийн газар байгуулах боломжид төдийгүй улсын ирээдүйн улс төр, аюулгүй байдал, эдийн засгийн чиглэлд нөлөөлнө. Мөн шүүхийн шинэчлэлийн маргаантай төлөвлөгөөний цаашдын хувь заяа сонгуулийн үр дүнтэй холбоотой байна. Эцсийн дүнгээр аль тал олонхын дэмжлэг авч чадахаас Бенжамин Нетаньяху, Гади Айзенкот зэрэг улс төрийн өрсөлдөгчдийн дараагийн алхам, Израилийн төрийн бодлогын чиглэл шалтгаална.