Нөмрөгийн дархан цаазат газрын нутаг дэвсгэрийн 79.8 хувь түймэрт өртжээ

Цаг уур, орчны шинжилгээний газрын ой, хээрийн түймрийн ажиглалтаар Дорнод аймгийн Халхгол сумын Цогтсүмбэр багийн Бичигтийн өндрүүд болон Нөмрөгийн дархан цаазат газарт гарсан түймэр нийт 528.8 мянган га талбайг хамарчээ. Түймрийн улмаас Нөмрөгийн дархан цаазат газрын нутаг дэвсгэрийн 469.0 мянган га буюу 79.8 хувь нь өртсөн байна. Нөмрөгийн дархан цаазат газар болон Халхгол сумын ой, хээрийн түймэр өргөжиж, байгаль орчинд ноцтой нөлөө үзүүлж байгаа аж. Тус түймрийн хамарсан талбайн хэмжээг мэргэжлийн байгууллагуудын ажиглалтын мэдээлэлд үндэслэн тогтоожээ.

Нөмрөгийн дархан цаазат газрын хилээс гадна 59.8 мянган га талбай тухайн түймэрт өртсөн байна. Ингэснээр түймэр зөвхөн дархан цаазат газрын доторх нутаг дэвсгэрээр хязгаарлагдаагүй, ой, хээрийн бүсийн бусад хэсэгт мөн тархсан нь ажиглалтаар тодорхой болжээ. Цогтсүмбэр багийн Бичигтийн өндрүүдэд гарсан түймэр болон Нөмрөгийн дархан цаазат газарт гарсан түймрийг хамтатган тооцоход нийт талбай 528.8 мянган га болж байна. Энэ нь хохирлын үнэлгээг зөвхөн нэг цэг, нэг бүсийн хэмжээнд бус, түймэрт өртсөн нийт нутаг дэвсгэрээр нь хийх шаардлагатайг харуулж байна.

Мэргэжлийн байгууллагууд хохирлын үнэлгээг 30 хоногийн дотор гаргахаар ажиллаж байгаа аж. Үнэлгээгээр түймэрт өртсөн талбайн байгаль орчны хохирол болон нөхөн сэргээлттэй холбоотой шаардлагатай арга хэмжээг тодорхойлох юм. Одоогоор Цаг уур, орчны шинжилгээний газрын ажиглалтаар талбайн хэмжээг тогтоосон бөгөөд хохирлын нарийвчилсан дүн хараахан гараагүй байна. Үнэлгээний ажил дууссанаар Нөмрөгийн дархан цаазат газрын 469.0 мянган га талбайд учирсан нөлөөллийг илүү тодорхой болгох боломжтой болох юм.

Япон Улсын Элчин Сайдын Яам хохирсон бүс нутгийг сэргээх арга замыг Mobicom Corporation-той хамтран эрэлхийлэхээ мэдэгджээ. Нөхөн сэргээлтийн арга замыг эрэлхийлэх ажил нь мэргэжлийн байгууллагуудын гаргах хохирлын үнэлгээтэй уялдах төлөвтэй байна. Гэхдээ хэрэгжүүлэх арга хэмжээ, хамрах хүрээ болон хугацааны талаар одоогоор нэмэлт мэдээлэл өгөөгүй байна. Иймээс эхний ээлжид түймэрт өртсөн талбайн бодит нөхцөл, байгаль орчинд үзүүлсэн нөлөөллийг үнэлэх ажил үргэлжилж байна.

Нөмрөгийн дархан цаазат газарт өмнө нь гарсан түймрийн хохирлын мэдээлэл мөн анхаарал татаж байна. 2023 онд Нөмрөгийн дархан цаазат газарт гарсан түймэрт нийт 587.7 га газраас 76 хувь буюу 447.0 мянган га орчим талбай шатаж, 3.6 тэрбум төгрөгийн хохирол учирсан байна. Энэ мэдээлэл нь тухайн бүс нутагт гарсан түймрийн хохирлыг үнэлэх, нөхөн сэргээх асуудал өмнө нь ч яригдаж байсныг харуулж байна. Одоогийн түймрийн 528.8 мянган га талбайд үзүүлэх нөлөөлөл болон нөхөн сэргээлтийн шаардлагыг 30 хоногийн дотор хийх үнэлгээний дүнгээр тодорхой болгоно.