Засгийн газар Oyu Tolgoi-ийн ногдол ашгийн хуулийн төслийг эргүүлэн татахаар шийдвэрлэв

Монгол Улсын Засгийн газрын ээлжит бус хуралдаанаар Монгол Улсын 2027 оны төсөвтэй хамт өргөн мэдүүлсэн Oyu Tolgoi-ийн ногдол ашгийг зарцуулах тухай хуулийн төслийг эргүүлэн татахаар шийдвэрлэв. Ингэснээр уг хуулийн төсөлд тусгасан хөрөнгө оруулалтын чиглэлийг иргэдийн саналд тулгуурлан дахин боловсруулах шаардлага үүсэж байна. Засгийн газар шийдвэрээ И-Монголиагаар дамжуулсан санал асуулгын дүнтэй уялдуулан гаргажээ.

Санал асуулгад нийт 95,621 иргэн оролцсон байна. Тэдний 55,173 нь Үндэсний баялгийн сангийн Хуримтлалын сангаар дамжуулан эрүүл мэнд, боловсрол, орон сууцны дэмжлэг авахыг санал болгожээ. Энэ сонголт нь Oyu Tolgoi-ийн ногдол ашгийг иргэдийн амьдралд шууд хамаарах чиглэлээр зарцуулах хүсэлт олон байгааг харуулсан байна. Иймээс өмнө нь боловсруулсан төслийг хэвээр үргэлжлүүлэхээс илүүтэй, санал асуулгын дүнг тусган шинэчлэх нөхцөл бүрджээ.

Харин хөгжлийн төсөл, хөтөлбөрийн хөрөнгө оруулалтын чиглэлд эрчим хүчийг санал асуулгад оролцогчдын 50.6 хувь нь сонгосон байна. Нийгмийн дэд бүтцийг 49.8 хувь нь дэмжжээ. Эрүүл мэнд, боловсрол, орон сууцны дэмжлэгийн талаарх сонголт болон хөгжлийн хөрөнгө оруулалтын чиглэлийн санал нь ногдол ашгийг хэрхэн зарцуулах асуудалд иргэдийн байр суурь тодорхой байгааг илэрхийлж байна. Засгийн газар эдгээр саналыг дараагийн хуулийн төсөлд тусгах шаардлагатай болжээ.

Төсвийн төсөлд 2027 онд 3 их наяд төгрөгийн ногдол ашгийг тооцсон байна. Үүний зэрэгцээ өгөөжийг 53 хувьд хүргэх нөхцөл бүрдсэн гэж үзжээ. Энэ тооцоолол нь Oyu Tolgoi-ийн ногдол ашгийг төсөв болон хөрөнгө оруулалтын бодлоготой уялдуулах асуудлыг дахин авч үзэх үндэслэл болж байна. Гэхдээ ногдол ашгийг зарцуулах эрх зүйн зохицуулалтыг иргэдийн саналтай нийцүүлэхийн тулд холбогдох төслийг буцаан боловсруулах шаардлагатай болсон байна.

Хуулийн төслийг эргүүлэн татах шийдвэр нь 2027 оны төсөвтэй хамт өргөн мэдүүлсэн баримт бичгийн цаашдын хэлэлцүүлэгт өөрчлөлт оруулна. Засгийн газар эхлээд санал асуулгын дүнгээр тодорхой болсон эрүүл мэнд, боловсрол, орон сууцны дэмжлэг болон хөгжлийн төслийн чиглэлүүдийг нэгтгэн үзэхээр болж байна. Мөн эрчим хүч, нийгмийн дэд бүтцийн хөрөнгө оруулалтын сонголтыг дахин боловсруулах шаардлагатай. Ингэснээр ногдол ашгийн зориулалт, хөрөнгө оруулалтын тэргүүлэх чиглэлүүдийг нэг баримт бичигт илүү тодорхой тусгах боломж бүрдэх юм.

Одоо Засгийн газар Oyu Tolgoi-ийн ногдол ашгийг зарцуулах тухай хуулийн төслийг иргэдийн сонголтод нийцүүлэн шинэчлэн боловсруулах асуудалд анхаарна. Санал асуулгад оролцсон иргэдийн тоо, сонгосон чиглэлүүдийг шинэ төслийн үндэслэлд тусгах шаардлагатай болжээ. 3 их наяд төгрөгийн ногдол ашгийг 2027 оны төсөвт тооцсон хэвээр байгаа ч түүнийг ямар хэлбэрээр, ямар чиглэлд зарцуулах зохицуулалт дахин боловсруулагдана. Улмаар Монгол Улсын Их Хуралд өргөн мэдүүлэх дараагийн хувилбар нь иргэдийн санал болон хөрөнгө оруулалтын тэргүүлэх чиглэлийг тусгасан байх учиртай.