Өдөрт 6–8 аяга цай уудаг хүмүүсийн судасны өвчний эрсдэл бага байгааг судалгаагаар тогтоожээ -

БНХАУ-ын Хуажунгийн Шинжлэх ухаан, технологийн их сургуулийн судлаачид цай тогтмол уух нь зүрх, судасны өвчний эрсдэл бууруулдаг ач тустай болохыг тогтоожээ. Нийт 486,000 хүнийг есөн жилийн турш ажигласан судалгаагаар оролцогчдын 15,000 орчим нь судасны өвчнөөр оношлогдсон бол үлдсэн 471,000

Судалгааны үр дүнд цайны хэрэглээ болон зүрх, судасны өвчний эрсдэл 11 хувиар бага байх хооронд хамаарал ажиглагджээ. Өдөрт 6–8 аяга цай уудаг оролцогчдын эрсдэл хамгийн бага байсан бол хэт халуун цай уудаг хүмүүсийн эрсдэл харьцангуй өндөр байв. Мөн дунд зэргийн өтгөнтэй цай уудаг хүмүүсийн үзүүлэлт илүү таатай гарсан байна.

Гэхдээ цайны хэрэглээнээс гадна тамхи татдаггүй, хөдөлгөөний идэвхтэй хүмүүсийн эрсдэл хамгийн бага байсныг судлаачид онцолжээ. Иймээс цайны хэрэглээ дангаараа зүрхний өвчний эрсдэлийг бууруулсан гэж дүгнэх боломжгүй юм.

Хар цайны хэрэглээ ба зүрхний өвчний эрсдэл

2024 онд “Epidemiology and Health” сэтгүүлд нийтлэгдсэн, бараг хоёр сая хүний мэдээллийг хамарсан тойм судалгаагаар хар цай хамгийн их хэрэглэдэг хүмүүсийн зүрхний өвчнөөр нас барах эрсдэл 14 хувиар бага байжээ. Мөн судлаачид өдөрт 1.5–3 аяга хар цай хэрэглэх нь хамгийн таатай хэмжээ байж болохыг дурдсан байна.

Судлаачдын үзэж буйгаар цайнд агуулагддаг флавоноид хэмээх ургамлын нэгдлүүд үүнд тодорхой үүрэгтэй байж магадгүй юм. Ялангуяа флаван-3-ол нь судасны үйл ажиллагааг дэмжиж, цусны даралтыг бууруулахад тусалдаг болохыг өмнөх судалгаанууд харуулжээ.

Хоол зүйч Никола Ладлам-Рейний тайлбарласнаар хар цай тогтмол хэрэглэсэн хүмүүсийн цусны даралт ялимгүй буурч байгаа нь туршилтуудаар ажиглагдсан байна. Харин цайнд тогтмол их хэмжээний элсэн чихэр нэмэх нь зүрхний эрүүл мэндэд үзүүлэх ашиг тусыг бууруулж болзошгүй аж.

Ногоон болон кофеингүй цай ямар нөлөөтэй вэ?

Хар, ногоон цай нь хоёулаа "Camellia sinensis" буюу Хятад цайны бут ургамлаас гарган авдаг боловч боловсруулах аргаараа ялгаатай байдаг. Тухайлбал ногоон цайнд агуулагдах EGCG хэмээх антиоксидант нь судасны хананд хуримтлагддаг өөхийг зайлуулахад ач тустайг Их Британийн Зүрхний сангийн 2018 оны судалгаагаар тогтоожээ.

Харин кофеингүй ройбос буюу улаан бутны цай холестерины түвшинд эергээр нөлөөлж болзошгүйг тогтоосон ба 2023 оны тойм судалгаанд хэдэн долоо хоног ройбос цай хэрэглэсэн хүмүүсийн холестерины хэмжээ бараг 10 хувиар буурч байжээ.

Гэхдээ бүх төрлийн ургамлын цай зүрхэнд тустай гэсэн үг биш. Тухайлбал, чихэр өвсний цайнд агуулагдах глицирризин нь бие махбодод давс хуримтлагдах, калийн хэмжээ буурах шалтгаан болж, цусны даралт ихсэх болон зүрхний хэм алдагдах эрсдэлийг нэмэгдүүлдэг аж.

Кофе эсвэл цай: Аль нь илүү ашигтай вэ?

Үүний зэрэгцээ энэ онд нийтлэгдсэн, 600,000 гаруй хүнийг хамарсан 13 судалгааны мета-анализын дүнгээр кофе зохистой хэмжээгээр тогтмол хэрэглэх нь зүрхний дутагдлын эрсдэл 8 хувиар бууруулдаг болохыг тогтоосон байна.

Хоол зүйч Ро Хантриссийн тайлбарласнаар өдөрт 2–4 аяга кофе хэрэглэхийг "дунд зэргийн" хэрэглээнд тооцож болох бөгөөд кофеингүй кофенд ч ашигтай ургамлын нэгдлүүд хадгалагддаг ажээ.