JPMorgan Chase & Co.-ийн гүйцэтгэх захирал Жэйми Даймон санхүүгийн зах зээл дэх хөшүүрэг өндөр хэвээр байгааг анхааруулав

JPMorgan Chase & Co.-ийн гүйцэтгэх захирал Жэйми Даймон санхүүгийн зах зээл дээрх хөшүүрэг өндөр хэвээр байгааг онцолж, ил харагддаггүй зээлжилт савлагааг өсгөж болзошгүй талаар анхааруулав. Түүний хэлснээр зах зээлд ашиглагдаж буй хөшүүрэг зөвхөн ил тод бүтээгдэхүүнээр хязгаарлагдахгүй болж, олон сувгаар хуримтлагдах хандлага ажиглагдаж байна. “Зах зээлийн хөшүүрэг нэлээд өндөр” гэж Даймон хэлээд, ийм нөхцөлд богино хугацааны донсолгоо нийт зах зээлд түгшүүр тараах магадлал нэмэгддэгийг дурдав.

Даймон хөшүүрэг нэмэгдэх гол суваг нь прайм брокерын санхүүжилт, хедж сангуудын зээлжилт, ETF, мөн АНУ-ын Засгийн газрын бондын арбитраж зэрэг хэлбэрүүд гэж тайлбарлав. Тэрээр “Маржин зээл түүхэндээ хамгийн өндөр түвшинд хүрсэн” гэж хэлсэн ч, эрсдэлийн зураглалыг зөвхөн “маржин зээл” гэх нэршлээр хэмжихэд хангалтгүй гэж үзэж байна. “Маржин зээл гэж нэрлэгддэггүй ч өөр нэртэй, далд хэлбэрийн зээлжилт их” хэмээн тодотгосон нь зах зээл дээр бүртгэл, нэршил өөр боловч ижил чанартай санхүүжилт хурдтай тэлж байгааг санууллаа.

Өндөр хөшүүргийн үед нэг хөрөнгө оруулагч эсвэл нэг сангийн алдаа нийт зах зээлийн хэлбэлзлийг томруулж, цочрол тараах эрсдэл өсдөг гэж Даймон үзэв. “Ийм үед хэн нэгэн зах зээлийг богино хугацаанд донсолгож, хүмүүс түгшдэг магадлал өсдөг” гэв. Мөн “Хамгийн муу нь бодит алдагдал зах зээл дээр биелэх явдал” гэж хэлсэн нь дан ганц үнэ хэлбэлзэхээс гадна алдагдал “бодитой” хэрэгжих мөч зах зээлийн хариу үйлдлийг хурцатгадаг гэсэн байр суурийг илэрхийлж байна.

Тэрээр JPMorgan нь прайм брокерын нэг байсан Situational Awareness-ийн сүүлийн үеийн нурангийг жишээ болгон дурдсан ч, тухайн доголдол өргөн хүрээний хямрал үүсгэлгүйгээр зах зээл шингээж чадсаныг тэмдэглэв. Гэсэн хэдий ч, энэ нь эрсдэл байхгүй гэсэн үг биш бөгөөд хөшүүрэг өндөр байх тусам жижиг тасалдал ч систем даяар нөлөөлөх суваг олширно гэж анхаарууллаа. “Системийн хэмжээнд сүйрэл дагуулна гэж хэлэхгүй, гэхдээ өндөр” гэсэн нь тайвшруулах өнгө аяс нэмсэн ч, эмзэг байдлыг үл тоомсорлохгүй байхыг сануулсан тайлбар байв.

Даймон өнөөгийн нөхцөлийг 2008 оны санхүүгийн хямралтай шууд адилтгахгүй гэдгээ тодорхойлж, тухайн үеийн гол асуудал нь хөшүүрэг гэхээсээ ипотекийн алдагдал “бодитоор хэрэгжих хэмжээ”-нд хүрсэнтэй холбоотой гэж тайлбарлав. “2008 онд асуудал нь хөшүүрэг бус, ипотекийн алдагдал бодитоор хэрэгжих хэмжээ байсан” гэж тэр хэлсэн. Түүний тайлбараар одоо эрсдэлийн зураглал өөр боловч хөшүүрэг өндөр байх нь ямар нэг цочролын үед хариу үйлдлийг огцом болгох шалтгаан хэвээр үлдэнэ.

Зах зээлийн нөхцөл өөрчлөгдөхөд барьцааны шаардлага чангарах боломжтойг тэр онцолж, савлагаа өсөхөөр клирингийн байгууллага болон банкнууд ихэвчлэн илүү их барьцаа шаарддаг гэж хэлэв. “Савлагаа өсөхөд клирингийн байгууллага, банкнууд ихэвчлэн илүү их барьцаа шаарддаг” гэсэн үг нь хөрвөх чадварын дарамт богино хугацаанд эрчимжиж болзошгүйг сануулж байна. Үүн дээр улсын төсвийн алдагдал, дэд бүтцийн хөрөнгө оруулалт, дэлхийн дахин зэвсэгжилт зэрэг хүчин зүйл урт хугацааны хүү өндөр байх орчныг дэмжиж, инфляцын дарамтыг сэргээж магадгүй гэж тэр анхааруулсан бөгөөд “Дэлхийн дахин зэвсэгжилт инфляц өсгөх шинжтэй” гэж нэмж хэллээ. Даймоны хэлснээр энэ бүхэн зах зээл дээр “Үдэшлэгийн уур амьсгалыг эвдэгч зүйл” болж мэдэхээр байна.