Martha’s Vineyard African American Film Festival энэ жил дээд рекорд хүлээж, хар арьст уран бүтээлчдийн зах зээлд жин нэмэв

Martha’s Vineyard African American Film Festival баасан гарагт эхэлж, эдийн засгийн дарамттай үед ч үзэгчийн эрэлт хэвээр хүчтэй байгааг харуулж байна. Наадмын долоо хоног үргэлжлэх хөтөлбөрт кино үзвэрээс гадна хэлэлцүүлэг, олон нийтийн арга хэмжээ багтдаг бөгөөд Виола Дэвис, Спайк Ли, Дэйв Шаппелл зэрэг одод үе үе оролцож ирсэн. Үзэгчдийн урсгал нь аяллын өртөг, байрны үнэ огцом өссөн энэ үед ч буураагүй нь тус наадмыг зөвхөн соёлын арга хэмжээ бус, хар арьст уран бүтээлчдийн зах зээлд жин нэмэх талбар болгож байна.

Тус наадмыг Флойд Ранс, Стефани Ранс нар 2002 онд зочид буудлын хурлын өрөөнд эхлүүлж, анх 10 кино толилуулж байв. Үүсгэн байгуулагчдын ярьснаар тэд эхэндээ Барбадост зохион байгуулахаар төлөвлөсөн ч 9/11-ийн дараа чигээ өөрчилсөн байна. Өнгөрсөн хугацаанд арга хэмжээний цар хүрээ тэлэхийн хэрээр Martha’s Vineyard Performing Arts Center, Harbor View Hotel зэрэг нэрс олонтаа дурдагдах болж, шүтэн бишрэгчдийнх нь хүрээ ч өргөжив. Ранс өөрөө “Сүүлийн 24 жилд жүжигчдийн ажил хаялтаас эхлээд Covid, талбай солигдсон гээд олон сорилтыг давсан” гэж хэлсэн нь тэдний тасралтгүй байдлыг илтгэнэ.

Гэхдээ амралтын арал дээрх хүлээлт өндөр хэвээр. Массачусетс мужийн мэдээллээр арал дахь богино хугацааны түрээс 2023 онд шөнөдөө дунджаар 930 ам.доллар байсан нь аяллын нийт зардлыг тэлж байна. Үүнийг WeNeedAVacation-ийн тооцоолсон 2014 оны шөнөдөө ойролцоогоор 519 ам.доллар гэсэн дундажтай харьцуулахад өсөлт мэдэгдэхүйц. Ийм үнэтэй орчинд фестиваль “хүмүүс татах” арга барил, хөтөлбөрийн үнэ цэнэ хоёр нь зэрэгцэн шалгагдана: нэг талд нь байр, тээврийн бодит дарамт, нөгөө талд нь “заавал очих” шалтгаан.

Фестивалийн үндсэн үзэгч хэн бэ гэдэг нь энэ тэнцвэрийн гол зангилаа. Рансийн хэлснээр 35-65 насныхан давамгай бөгөөд тэтгэвэрт гарсан, эсвэл тэтгэвэрт ойртсон хүмүүс их тул худалдан авах чадамж өндөр. “Манай гол үзэгч 35-65 насныхан, ахимаг тал давамгай тул чөлөөт орлого өндөр” гэж тэр онцолсон. Мөн “Оддын түвшний зочид ирэх нь хүмүүсийг татаж, мөнгөө зарцуулахад нөлөөлдөг” хэмээсэн нь хөтөлбөрийн “нэр хүнд” шууд эдийн засгийн үр дүн болж хувирдгийг илтгэнэ. Тиймээс энэ арга хэмжээний хүч нь зөвхөн киногоор хязгаарлагдахгүй, зах зээлийн худалдан авах чадвартай давхаргатай тогтвортой холбогдож чадсан явдал юм.

Гэвч өрсөлдөөн нэмэгдэж, хүлээлт өөрчлөгдөж байна. Зардал, хүлээлт өсөхөд аялал жуулчлал нэмэгдсэнээс гадна Martha’s Vineyard Comedy Fest, Martha’s Vineyard Soul Fest, Martha’s Vineyard Black Book Festival зэрэг арга хэмжээний өрсөлдөөн нөлөөлж байгааг мөн дурдсан. Нөгөө талд оролцогчдыг Instagram, TikTok зэрэг апп-аар олж ирэх нь нэмэгдэж, хүмүүсийн “үзэх” шийдвэр илүү хурдан, илүү визуал болсон. Рансийн хэлснээр “Биечлэн очоод үзэх туршлага нь онлайнаар харж буй зүйлтэй дүйцэх, эсвэл давж гарах ёстой” бөгөөд энэ нь контентын хүрээлэл доторх амлалтаа газар дээр нь батлах шаардлага гэсэн үг.

Тийм ч учраас наадмын дараагийн өсөлт зөвхөн танхим дүүргэлтээр хэмжигдэхгүй болж байна. Олон нийтийн сүлжээгээр нээлттэй хүрч, газар дээрх туршлагыг чангаруулбал наадмын орлого, нөлөө цааш тэлнэ гэсэн тооцоолол нь бодит сорилттой огтлолцож байна. Ранс “Хүмүүс үнэхээр хүссэн зүйлдээ мөнгөө зарцуулдаг гэж бид үргэлж хэлдэг” хэмээн тайлбарласан нь өндөр үнэ, өргөн сонголттой энэ орчинд ч фестивалийн үнэ цэнэ зөв оновчлогдвол үзэгчийн шийдвэр хөдөлдөг гэсэн дохио. Одоо харин тэр “хүсэл” нь онлайнаар эхэлж, газар дээр баталгаажих болсон нь Martha’s Vineyard African American Film Festival-ийн шинэ хэв шинж болж байна.