Маскийн улс төрийн зардал SpaceX-ийн холбооны гэрээнүүдтэй улам огтлолцож байна

SpaceX 2026 оны аравдугаар сарын 1 хүртэл холбооны байгууллагуудаас 6.78 тэрбум ам.долларын ажил авчээ. FedScout-ийн мэдээллээр энэ дүн 2024 оны нийт хэмжээнээс бараг хоёр дахин их байна. Тус компани 2008 оноос хойш холбооны байгууллагуудтай 30.7 тэрбум ам.доллараас дээш өртөгтэй ажил гүйцэтгэсэн байна. Ийнхүү Илон Маскийн бизнесийн эзэнт гүрэн холбооны засаг захиргаатай улам нягтарч буй үед 2026 оны завсрын сонгуулийн нөлөөний өрсөлдөөн мөн хурцдаж байна.

Маск 2026 оны сонгуулийн мөчлөгт ойролцоогоор 366 сая ам.доллар зарцуулахаар амласан бөгөөд одоогоор хамгийн их хандивлагч болжээ. Түүний улс төрийн хөрөнгөөс дор хаяж 276 сая ам.доллар Бүгд найрамдах намын бүлгүүд болон өөрийн байгуулсан America PAC-д урссан байна. Энэ их хэмжээний хандив нь Маскийн холбооны засаг захиргаатай холбоотой бизнесийн ашиг сонирхолтой давхцаж байгаа юм. Улс төрийн хандив болон төрийн гэрээнүүд ийн огтлолцож буй нь хяналт, зохицуулалт, цаашдын төсвийн шийдвэрт нөлөөлөх эрсдэлийг нэмэгдүүлж байна.

АНУ-ын Батлан хамгаалах яам болон Агаарын нислэг, сансар судлалын үндэсний захиргаа SpaceX-ийн томоохон холбооны захиалагчид бөгөөд Конгресс тэдгээрийн санхүүжилт, хяналтад оролцдог. Space Force тавдугаар сарын сүүлээр SpaceX-д цэргийн холбооны сүлжээнд 2.29 тэрбум ам.долларын, аюул илрүүлэх хиймэл дагуулд 4.16 тэрбум ам.долларын гэрээ олгожээ. Ийм гэрээнүүдийн санхүүжилт, хяналт нь Конгрессын шийдвэрүүдтэй шууд холбогддог. Үүний зэрэгцээ Маскийн America PAC нь НАСА болон Пентагоны санхүүжилтийн хуулийг боловсруулахад оролцдог Сенатын хөрөнгө хуваарилах хорооны дарга Сюзан Коллинзыг дэмжиж байна.

SpaceX-ийн хиймэл оюуны нэгж, өмнө нь xAI нэртэй байсан, өнгөрсөн долдугаар сард Пентагоноос дээд тал нь 200 сая ам.долларын гэрээ авчээ. Мөн SpaceX 2025 оны нэгдүгээр сараас хойш НАСА-гийн санхүүжилт, батлан хамгаалах зардал, пуужингийн довтолгооноос хамгаалах асуудлаар ойролцоогоор 5.3 сая ам.долларын лобби хийсэн байна. Тус компанийн холбооны ажлууд ийн өргөжихийн зэрэгцээ Маскийн улс төрийн зарцуулалт ч өмнөх сонгуулийн мөчлөгүүдийн хэмжээнээс давсан байна. Энэ огтлолцол нь төрийн гэрээний шийдвэр, зохицуулалтын хяналт болон төсвийн бодлогын талаарх анхаарлыг нэмэгдүүлж байна.

Улс төрийн хариуцлагын төвийн Брюс Фрид “Ийм их мөнгө зарцуулж байгаа нь Маск Конгресс болон засаг захиргаанаас давуу байдал, зохицуулалттай гэрээнд нөлөөлөх боломж, хяналтаас хамгаалалт хүсэж байгааг харуулна” гэжээ. Тэрээр мөн “Нэг хүн ийм богино хугацаанд ийм хэмжээний мөнгө зарцуулсан нь сүүлийн сонгуулиудад бараг байгаагүй үзэгдэл” гэж хэлсэн байна. Хилари Брасет “Вашингтоны хороодын эрх мэдэлд холбоотнуудаа байршуулах нь Маскт Конгрессын хүрээнд илүү хүчтэй нөлөө үзүүлэх боломж олгодог” гэжээ. Түүний хэлснээр, хандивын сүлжээ болон эрх мэдэл бүхий хороодын дэмжлэг нь Маскийн улс төрийн нөлөөний хүрээг тэлж байна.

Жеймс Таларико “Нэг их наядтан өөртөө үйлчлэх хувийн сенаторыг худалдаж авч чаддаг улс төрийн тогтолцоонд ямар нэг зүйл гүнээ буруу байна” гэж мэдэгдсэн байна. Харин Маск “Илдээр амьдарсан хүн илдээр үхдэг” гэж хэлжээ. SpaceX-ийн гэрээнүүд, Пентагоны болон НАСА-гийн санхүүжилт, мөн 2026 оны сонгуулийн мөчлөг дэх хандивын хэмжээ нэгэн зэрэг нэмэгдэж байгаа нь энэ асуудлыг зөвхөн компанийн өсөлтийн тухай биш, улс төрийн нөлөө ба төрийн шийдвэрийн огтлолцлын тухай болгож байна. Цаашдын хяналт, зохицуулалт, төсвийн шийдвэрүүдэд энэ нөлөө хэрхэн тусах нь Конгрессын анхаарлын төвд хэвээр байна.