Непалын гамшиг Энэтхэгийн хойд бүсэд үерийн эрсдэл хурцдаж буйг анхаарууллаа

Непалын Гималайн бүсэд мөсөн голын нурангиас эхэлсэн гэнэтийн үерийн гамшиг нь зөвхөн тухайн улсад хязгаарлагдахгүй, доод урсгалын орнуудад дам нөлөө үзүүлэх эрсдэлтэйг анхааруулж байна. Гандаки, Коси зэрэг гол мөрний системүүд Непалаас урсан Энэтхэгийн Бихар, Уттар-Прадешийн зүүн тэгш тал руу чиглэдэг тул усны огцом нэмэгдэл, тунадасны хэмжээ хил давах магадлалтай. Нөхцөл байдал тодорхой бус хэвээр байгаа бөгөөд Непал, Төвдөөс мэдээлсэн хохирлын тоо давхцах эсэх нь одоогоор тодорхойгүй байна.

Непалын Цагдаагийн байгууллага 389 цогцос олдож, 466 хүн гэмтэж аврагдсан гэж мэдээлэв. Мөн Австралийн Гадаад хэргийн сайд Пенни Вонг Австралиас хамгийн багадаа 39 иргэн сураггүйд тооцогдож, энэ тоо өсөх магадлалтайг хэлжээ. “Тоон үзүүлэлт цааш өсөх харамсалтай магадлал байна” гэсэн байр суурь нь аврах ажиллагаа үргэлжилж буйг, мөн мэдээлэл шинэчлэгдэхэд эргэлзээтэй хүчин зүйлс олон байгааг илтгэнэ.

Энэтхэгийн хувьд Бихар муж нь үерт хамгийн өртөмтгий бүсийн нэг бөгөөд ус цуглуулах газрын ихэнх нь Непал, Төвдөөр дамждаг гэж мэдээлэгддэг. Үер нь дан ганц ус биш, их хэмжээний тунадас зөөдөг тул голын ёроол өндөрсөж, далангийн тогтвортой байдалд дарамт үүсгэдэг. Ийм нөхцөлд голын дагуух эрэг хамгаалалт, далангийн хяналт, эмзэг цэгийн бэхэлгээг цаг алдалгүй хийх шаардлага нэмэгдэж байна.

Үүний зэрэгцээ БНХАУ-ын Усны нөөцийн яам загварчлалын үнэлгээгээр хил орчмын шинээр үүссэн нуурын эрсдэлийг тооцсон бөгөөд хур тунадас үргэлжилбэл 3 хоногийн дотор задрах өндөр эрсдэлтэй гэж мэдээлэв. Энэ төрлийн үнэлгээ нь усны түвшин огцом өөрчлөгдөх, доод урсгалын суурин, дэд бүтэц, далангийн аюулгүй байдалд нэмэлт дарамт үүсэх дохио болж байна. Түүнчлэн олон улсын байгууллагуудын хувьд мэдээллийн тодорхойгүй байдал нь нөөц хуваарилалт, маршрут, байршуулалтын шийдвэрүүдийг хүндрүүлэхээр байна.

Олон улсын Улаан Загалмайн Непал дахь төлөөлөгчдийн газрын тэргүүн Дэвид Фишер давхар үерийн сэрэмжлүүлэг хүмүүсийг түгшээж, тусламжийн төлөвлөлтөд нөлөөлж байгааг онцолсон байна. Зарим хүний хувьд сонголт нь энгийн биш: “Би тэр Непалд байгаа нь лавтайг мэдэж байна, өнөөдөр эсвэл маргааш олдсон ч би тэнд байх хэрэгтэй” гэсэн үг нь эрэн хайх ажиллагаа, гэр бүлийн гүнзгий түгшүүр зэрэгцэн үргэлжилж буйг харуулна. “Энэ бол одоо ч боломжит дараагийн үерийн замд байгаа хүмүүсийн амь насанд учрах аюул юм” гэж анхааруулсан нь эрсдэл бодит хэвээр байгааг дахин санууллаа.

Австрали 48 цагийн дотор хүмүүнлэгийн хариу арга хэмжээний 3 мэргэжилтэн илгээж, 5 сая австрали долларын тусламжийн багц амласан гэж мэдээлэгдсэн. Гэхдээ голын ай савын онцлог, хил дамнасан урсацын огцом хэлбэлзэл, тунадасны зөөвөрлөлт зэрэг нь зөвхөн нэг улсын хүчээр хязгаарлагдахгүй асуудал хэвээр байна. Ойрын өдрүүдэд гарч болох нэмэлт үерийн сэрэмжлүүлэг, шинэ нуурын эрсдэлийн үнэлгээ, хүний хохирлын тоон мэдээлэл нь бүсийн бэлэн байдлын дараагийн алхмыг тодорхойлох төлөвтэй байна.