Нью-Мексикочууд мужийнхоо нэрийг 'New America' болгох Трампын саналыг түүх, соёлоо үгүйсгэнэ гэж няцаав

АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп Нью-Мексико мужийг “New America” гэж нэрлэх саналаа Ням гарагт дэвшүүлснийг оршин суугчид Мягмар гарагт шүүмжилж, үүнийг түүх, соёлоо үгүйсгэх алхам гэж үзэв. Ройтерс агентлагийн ярилцсан Нью-Мексикочуудын дунд уг санаачилгыг мексик угсаатны эсрэг дайралт гэж харсан, мөн айдас төрүүлэм “түүх арилгах” оролдлого хэмээн үнэлсэн хүмүүс байлаа. Хариу үйлдэл зөвхөн олон нийтийн түвшинд бус, орон нутгийн улс төрийн хүрээнд ч хурдан хүчтэй өрнөв.

Орон нутгийн Бүгд найрамдах болон Ардчилсан намын улстөрчид санал нэгтэйгээр тус саналыг няцаасан нь санаачилга бодитоор хэрэгжих боломжийг улам бүдгэрүүлж байна. Ингэснээр нэр солих тухай яриа нь засаг захиргааны шийдвэр гэхээсээ илүү соёл, өөрийн үнэлэмжийн маргаан болон хувирч, олон нийтэд үлдэх сэдэв болох төлөвтэй. Хоёр намын улстөрчид хүртэл нэг байр суурь илэрхийлсэн нь Нью-Мексикочуудын хувьд энэ асуудал намын хуваагдлаас ангид мэдрэмжтэй холбоотойг илтгэнэ.

Нью-Мексико нэрийн утга, гарал нь өөрөө олон хүний эсэргүүцлийн гол цөм болов. Мужийн түүхч Роб Мартинесийн хэлснээр тус мужийн нэр 1560-аад оны Испанийн судлаачдаас улбаатай. Материалд энэ нэр 450 гаруй жилийн түүхтэй гэж дурдсан нь оршин суугчдын “брэнд” гэхээс илүү өв, уламжлал гэж ойлгодог хандлагыг тодруулж байна. Түүхчдийн хувьд нэр өөрчлөх нь газрын зураг дээрх бичвэр солих төдий бус, олон үе дамжсан түүхийн тасралтгүй чанарыг тасалдуулах дохио мэт харагдаж буйг тэдний тайлбарууд харууллаа.

Роб Мартинес саналын агуулгыг шуудхан голж, нэрийн сонсголон, утга агуулгын ялгааг онцолжээ. Тэрээр “New Mexico бол сайхан нэр, түүхтэй, сонсголонтой, харин New America тийм биш” гэж хэлсэн байна. Ийм байр суурь нь нэрийн гоо зүйг ярьж буй мэт боловч цаагуураа “хэн бэ” гэдгийг тодорхойлдог хэл, түүхийн давхаргыг хамгаалж байгаа хэлбэр гэж олон хүн уншиж байна. Ройтерсийн ярилцлагад оролцогчид ч үүнийг ердийн санал гэхээс илүү үнэт зүйлд халдсан мэдрэмжээр хүлээн авчээ.

Нью-Мексико нь АНУ-ын мужуудаас испани угсаатан, латин гаралтай иргэдийн эзлэх хувь хамгийн өндөр гэж материалд дурдсан бөгөөд ойролцоогоор 49 хувьтай. Энэ тоо нь нэр солих асуудал яагаад зарим иргэнд этгээд, чиглэсэн мэт сонсогдож байгааг тайлбарлах суурь болж байна. Зарим нь уг санаачилгыг мексик угсаатны эсрэг дайралт гэж үзсэн бол, зарим нь соёлын олон давхар түүхийг бүдгэрүүлэх гэж байна гэж ойлгосон талаар Ройтерс тэмдэглэжээ. Ларри Круз “Бидний түүхийг арилгахаар оролдож байгаа нь айдас төрүүлэм” гэж хэлсэн нь энэ маргаан зөвхөн нэрийн тухай бус, хүмүүсийн өөрийн үнэлэмжийн тухай гэдгийг тод томруун өгүүллээ.

Харин энэ шүүмжлэлд Цагаан ордон олон нийтэд нээлттэйгээр хариу өгөөгүй бөгөөд тайлбар авах хүсэлтэд тэр даруй хариулаагүй гэж мэдээлжээ. Мэдээллийн хомс байдал нь өөр өөр дүгнэлт, таамгийг нэмэгдүүлэх эрсдэлтэй ч өгөгдсөн баримтаар бол Нью-Мексико дахь эсэргүүцэл иргэдээс эхлээд хоёр намын улс төрчид хүртэл зэрэгцэн өрнөсөн нь тодорхой байна. Тиймээс нэр солих санал ойрын хугацаанд бодит алхам болохоос илүү соёлын маргаан хэлбэрээр үргэлжилж мэдэхээр байна.