Өмнөд Хятадын тэнгисийн дүрмийн хэлэлцээ бодит тохиролцоонд хүрэх эсэх эргэлзээтэй байна
Өмнөд Хятадын тэнгисийн зан үйлийн дүрмийн хэлэлцээ ахицтай гэх мэдэгдлийг үл харгалзан бодит тохиролцоо ойрын хугацаанд бүтэхгүй төлөвтэй байна.

Манила Өмнөд Хятадын тэнгис дэх талуудын зан үйлийн дүрмийн хэлэлцээний баримт бичгийн 80 хувийг боловсруулсан гэж мэдээлсэн ч үлдсэн асуудлуудыг шийдвэрлэхэд хүндрэлтэй хэвээр байна. Зүүн Өмнөд Азийн улсуудын холбооны дээд хэмжээний уулзалт хэлэлцээг эцэслээгүй бөгөөд Манила тухайн онд баримт бичгийг дуусгана гэж зорьж байв. Харин үлдсэн хэлэлцээг АСЕАН-ы дараагийн дарга Сингапурын үед үргэлжлүүлэхээр төлөвлөжээ. Ийнхүү ахиц гарсан гэх мэдэгдэл байгаа ч бодит тохиролцоо ойрын хугацаанд байгуулагдах эсэхэд эргэлзээ хэвээр байна.
Өмнөд Хятадын тэнгисийн бүс нутаг, арлуудад Бруней, Индонез, Малайз, Филиппин, Вьетнам зэрэг улс давхардсан нэхэмжлэл гаргадаг. Эдгээр нэхэмжлэл болон Хятадын байр суурь нь хэлэлцээний гол эмзэг асуудлуудын нэг хэвээр байна. 2016 онд Байнгын арбитрын шүүх Хятадын есөн зурааст шугамын нэхэмжлэлийг хүчин төгөлдөр бус гэж үзсэн ч Бээжин уг шийдвэрийг хүлээн зөвшөөрөөгүй. Тиймээс талуудын зан үйлийг зохицуулах дүрэм нь зөвхөн дипломат баримт бичиг бус, бүс нутгийн маргаантай нэхэмжлэлүүдийг хэрхэн авч үзэхийг тодорхойлох чухал механизм болж байна.
Хэлэлцээ үргэлжилж байх үед далай дахь зөрчилдөөн намжаагүй байна. Хятадын эргийн хамгаалалтын хөлөг онгоцууд есдүгээр сард Спратлийн арлуудын орчимд Филиппиний загас агнуурын завийг мөргөсөн гэж буруутгагдсан. Энэ явдал дүрмийн агуулгаас гадна түүнийг бодит нөхцөлд хэрэгжүүлэх боломжийн талаархи асуултыг дахин тавьжээ. Баримт бичгийн 80 хувийг боловсруулсан гэх мэдээлэл нь хэлэлцээний тодорхой ахицыг харуулж болох ч үлдсэн хэсэг нь талуудын хамгийн маргаантай байр суурийг хөндөж болзошгүй байна.
Зарим шинжээч хэлэлцээний явцыг жил бүр давтагддаг хэв маягтай зүйрлэжээ. Рэй Пауэлл “Энэ бол жил бүр давтагддаг ёслол. Нэгдүгээр сард даргалагч улс дүрмийг дуусгана гэж амлаад, арваннэгдүгээр сард ихээхэн ахиц гарсан ч амжилтад хүрээгүйгээ мэдэгддэг” гэж хэлсэн байна. Харин АСЕАН-ы ерөнхий нарийн бичгийн дарга Као Ким Хурн “Би үүнийг огт бүтэлгүйтэл гэж бодохгүй байна” гэж мэдэгджээ. Түүний байр суурь хэлэлцээ бүрэн зогсоогүйг онцолж байгаа боловч эцсийн баримт бичигт хүрэх хугацаа тодорхой бус хэвээр үлдэж байна.
Хэлэлцээний үр дүн нь бүс нутгийн маргааныг зохицуулах хүрээнээс давсан ач холбогдолтой гэж шинжээчид үзэж байна. Жошуа Курланцик “Хятад улс уг дүрмийг үнэхээр хүсдэггүй бөгөөд Өмнөд Хятадын тэнгист байр сууриа улам түрэмгий тулгаж байна” гэж хэлжээ. Пауэллын анхааруулснаар, хамгийн муу хувилбар нь тохиролцоонд хүрэхгүй байх бус, харин Бээжинд Далайн эрх зүйн тухай НҮБ-ын конвенцийг сулруулах боломж олгох сул дүрэм батлах явдал юм. Иймээс Манилагийн эхлүүлсэн ажлыг Сингапурын даргаллын үед үргэлжлүүлэхдээ талууд баримт бичгийн тооноос илүү түүний эрх зүйн агуулга, хэрэгжих чадварт анхаарах шаардлагатай байна.
Шинэ мэдээг цахим шуудангаар авах бол бүртгүүлнэ үү.
Холбоотой мэдээ





