Орос дизель түлшний экспортын хоригоо сунгаж, АНУ-д нийлүүлэх гэрээг хэрэгжүүлэх тусгай зөвшөөрөл олгоно

Шадар сайд Александр Новак гурван танкер замд гарсан бөгөөд дөрөв дэх танкер аравдугаар сарын 28-нд хөдөлнө гэж баталжээ. Энэ нь Оросын тал дизель түлшний экспортын нийт хоригоо хэвээр хадгалсан ч тодорхой нийлүүлэлтийг үргэлжлүүлэхээр шийдсэнийг харуулж байна. Засгийн газар хоригоо он дуустал сунгахаар төлөвлөж байгаа боловч зарим экспортлогч компанид хязгаарлагдмал хэмжээгээр түлш нийлүүлэх зөвшөөрөл олгоно. Ийнхүү экспортын урсгалыг бүхэлд нь нээхгүйгээр тусгай нөхцөлөөр тодорхой гэрээний хэрэгжилтийг хангах зохицуулалт бий болж байна.

Оросын засгийн газрын шийдвэр квотын тогтолцоонд тулгуурлана. Энэ тогтолцоогоор сонгогдсон экспортлогч компаниуд тогтоосон хязгаарын хүрээнд дизель түлш нийлүүлэх боломжтой болох бөгөөд зөвшөөрөл нь нийт экспортод хамаарахгүй. Ямар компани хэдий хэмжээний түлш нийлүүлэх нь шийдвэрийн хүрээнд хязгаарлагдсан хэвээр байна. Тиймээс уг арга хэмжээ нь экспортын хоригоос бүрэн татгалзсан алхам бус, тодорхой үүргийг тасалдуулахгүй байх зорилготой онцгой зохицуулалт гэж үзэж болохоор байна.

Энэ зохицуулалтын гол зорилго нь АНУ-д дизель түлш нийлүүлэх гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлэх явдал юм. Оросын тал нэг талаас экспортын хязгаарлалтаа он дуустал хадгалах төлөвлөгөөгөө үргэлжлүүлж, нөгөө талаас АНУ-д чиглэсэн нийлүүлэлтийн гэрээг хэрэгжүүлэх боломжийг зарим компанид олгож байна. Ийм нөхцөлд квот нь нийт зах зээлд нээлттэй зөвшөөрөл биш, гэрээний хэрэгжилттэй холбоотой хязгаарлагдмал гарц болж байна. Новак танкеруудын хөдөлгөөний талаар мэдээлсэн нь энэ гарц бодит нийлүүлэлттэй холбогдсоныг харуулж байгаа ч бусад экспортлогчдод адил нөхцөл үйлчилнэ гэсэн мэдээлэл өгөөгүй байна.

Шийдвэрт АНУ-ын нийлүүлэлтийн үүргийг тусгайлан авч үзсэн нь хоёр улсын хооронд байгуулсан гэрээний тасралтгүй байдлыг Оросын засгийн газар анхаарч байгааг илтгэнэ. Үүний зэрэгцээ экспортын хоригийг сунгах төлөвлөгөө хэвээр үлдсэн учраас бодлогын үндсэн чиглэл өөрчлөгдөөгүй байна. Өөрөөр хэлбэл, нийлүүлэлтийн зөвшөөрөл нь хоригоос давсан ерөнхий чөлөөлөлт бус, тодорхой нөхцөлтэй түр зохицуулалт юм. Энэ ялгаа нь квотын тогтолцоо ямар хүрээнд хэрэгжихийг ойлгоход чухал ач холбогдолтой.

Владимир Путин болон Дональд Трампын нэрс уг асуудалтай холбоотойгоор дурдагдсан ч өгөгдсөн мэдээлэлд тэдний зүгээс хийсэн тусгай мэдэгдэл, эсвэл шийдвэрт өгсөн байр суурь тодорхойгүй байна. Иймээс одоогоор гол анхаарал Оросын засгийн газрын экспортын хоригийг он дуустал сунгах төлөвлөгөө, мөн зарим компанид олгох квотын зөвшөөрөл дээр төвлөрч байна. Гурван танкерийн хөдөлгөөн болон дөрөв дэх танкер аравдугаар сарын 28-нд явах тухай Новакын баталгаа нь АНУ-д чиглэсэн нийлүүлэлт тасалдахгүй байх эхний бодит мэдээлэл болж байна. Харин квотын хэмжээ, хамрагдах компаниудын нэр болон цаашдын нийлүүлэлтийн нарийвчилсан нөхцөл одоогоор тодорхой болоогүй байна.