“Оюутолгой”-н баяжмалын экспорт дөрөв дахин буурчээ: Сангийн сайд бэлэн мөнгө тараахгүй гэв

“Оюутолгой” компанийн зэсийн баяжмалын экспорт БНХАУ-ын Ганцмод боомтын засвараас шалтгаалан огцом хумигджээ. Ердийн үед өдөрт 12–13 цуваа баяжмал хилээр гаргадаг байсан бол одоогоор дөрвөн цуваагаар хязгаарлагдаж байгааг гүйцэтгэх захирал С.Мөнхсүх мэдээлсэн байна.

Экспортын хүндрэл өнгөрсөн сарын 15-наас эхэлж, БНХАУ-ын талаас Ганцмод боомтын гаалийн шалган нэвтрүүлэх хэсэгт засвар хийж буй тухай албан ёсны тайлбар ирүүлжээ.

Уг засвар төлөвлөгөөний дагуу арванхоёрдугаар сарын сүүлчээр дуусгахаар байгаа нь экспортын хязгаарлалт ойрын хугацаанд үргэлжилж болзошгүйн дохио юм.

Өдөрт хилээр гаргах цувааны тоогоор тооцвол экспортын нэвтрүүлэх хэмжээ хэвийн үеийнхээс ойролцоогоор 67–69 хувиар буураад байна.

Гэхдээ компанийн бодит орлогын өөрчлөлт нь экспортолсон баяжмалын хэмжээ, металлын агуулга, борлуулалтын үнэ болон төлбөрийн нөхцөлөөс хамаарна.

Экспортын гацаа гурван их наяд төгрөгийн ногдол ашигт нөлөөлж болзошгүй

Засгийн газар 2027 онд “Оюутолгой”-оос гурван их наяд төгрөгийн ногдол ашиг авахаар урьдчилан тооцож буй ч баяжмалын экспортын хүндрэл удаан үргэлжилбэл төлөвлөгөөнд эрсдэл үүсч болзошгүй.

“Мэдээж борлуулалт хийж чадахгүй юм чинь ямар ногдол ашиг байх вэ. Компанийн санхүү, үйл ажиллагаанаас гадна татвар, АМНАТ, орлого, мөнгөн урсгал зэрэгт нөлөөлнө” гэж тус компанийн удирдлага тодотгожээ.

Өөрөөр хэлбэл, тус компани урсгал зардлаа санхүүжүүлэхэд хүндрэлтэй болж, ногдол ашигт зориулан хуримтлуулахаар төлөвлөсөн мөнгөө бусад зардалд зарцуулах шаардлага үүсч байгаа аж.

Ийм нөхцөлд компанийн зээлийн болон хөрвөх чадварын дарамт нэмэгдэх эрсдэлтэйг тэрбээр анхааруулжээ.

Татвар, АМНАТ болон улсын төсвийн орлогод нөлөөлөх эрсдэлтэй

“Оюутолгой”-н экспортын хүндрэл нь зөвхөн компанийн борлуулалтаар хязгаарлагдахгүй, Монгол Улсын төсвийн орлогод нөлөөлөх эрсдэлтэй. Тус компанийн үйл ажиллагаанаас улсын төсөвт татвар, ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөр буюу АМНАТ болон бусад төлбөр төвлөрдөг.

Баяжмалын борлуулалт саатсанаар компанийн мөнгөн орлогын урсгал хумигдаж, татварын орлого болон ногдол ашиг хуваарилах санхүүгийн боломжид дарамт учруулж болзошгүй.

"Оюутолгой"-н ногдол ашгийг иргэдэд бэлнээр хуваарилах уу, эсвэл Үндэсний баялгийн сангийн Хуримтлалын санд төвлөрүүлэх үү гэсэн бодлогын хэлэлцүүлэг өрнөж буй энэ үед эх үүсвэр болох тус компанийн экспортын үйл ажиллагаанд хүндрэл үүссэн нь анхаарлын төвд байна.
Тэгвэл Оюутолгойн ногдол ашгаас улсын төсөвт орж ирэхээр тооцсон гурван их наяд төгрөгийг иргэдэд бэлнээр хуваарилахгүй, Үндэсний баялгийн сангийн Хуримтлалын санд төвлөрүүлэх Засгийн газрын бодлого хэвээр байгааг Сангийн сайд З.Мэндсайхан өнөөдөр . Тэрбээр Төрийн ордонд мэдээлэл өгөхдөө ногдол ашгийг бэлнээр тараах нь инфляц нэмэгдүүлэх эрсдэлтэй гэж тайлбарлажээ.

“Гурван их наяд төгрөгийг тараавал инфляц 2–3 хувиар өснө. Энэ бол эргээд ард иргэдийн амьдралд сөргөөр нөлөөлнө. Сангийн сайдын хувьд бэлэн мөнгө тараахгүй гэсэн байр суурьтай байна” гэж З.Мэндсайхан хэлжээ.

Энэ нь Оюутолгойн ногдол ашгийг иргэдэд шууд хуваарилах эсэх асуудлаар Ерөнхийлөгч болон Засгийн газрын байр суурь ялгаатай байгааг харуулж байна.

Ногдол ашгийн нэг их наяд төгрөгийг ипотекийн зээл, боловсрол, эрүүл мэндэд зарцуулна

Засгийн газар өмнө нь "Оюутолгой"-н ногдол ашгийн хоёр их наяд төгрөгөөр ДЦС-VI болон 10 аймгийн дулааны станцын төслүүдийг санхүүжүүлэх агуулгатай хуулийн төсөл боловсруулсан ч уг төслийг татан авсан.

Сангийн сайдын мэдээлснээр гурван их наяд төгрөгийн ногдол ашиг орж ирсэн тохиолдолд одоо хүчин төгөлдөр мөрдөгдөж буй Үндэсний баялгийн сангийн тухай хуулийн дагуу Хуримтлалын санд төвлөрөх юм. Мөн төсвийн хэлэлцүүлгийн үеэр иргэдээс санал авахад олонх нь ногдол ашгийг Хуримтлалын санд төвлөрүүлэхийг дэмжсэн гэж Сангийн сайд мэдээлэв. Мөн тэрбээр “Ерөнхийлөгчийн байр суурийг хүндэтгэж байгаа. Гэхдээ Засгийн газрын бодлого хэвээрээ байгаа гэдгийг хэлье. Ногдол ашгийг олж ирэх нь чухал” хэмээн мэдэгдлээ.