Пакистаны Балочистанд уул уурхайн төслүүд рүү дайралт олширч, зэс-алтны хөрөнгө оруулалтын эрсдэл нэмэгдэв

Пакистаны Балочистан мужид уул уурхайн үйл ажиллагаа зорилтот халдлагад өртөх нь олширч, зэс-алт зэрэг томоохон төслүүдийн хөрөнгө оруулалтын эрсдэл дахин нэмэгдэж байна. 2026 онд зөвхөн тус мужид 30-аас давсан уул уурхайн ажиллагаа дайралтад өртсөн нь аюулгүй байдлын нөхцөл хэрхэн чангарсныг харууллаа. Халдлагын шинж байдал нь хүний амь насанд чиглэсэнээс илүүтэй үйл ажиллагааг тасалдуулах, өртөг нэмэх тактик давамгай байгааг ажиглагчид онцолж байна.

Armed Conflict Location & Event Data (ACLED) байгууллагын мэдээллээр 2026 оны нэгдүгээр сараас есдүгээр сар хүртэл олборлолттой холбоотой 38 халдлага бүртгэгдсэн бөгөөд сүүлийн гурван жилд 130-аас давсан үзүүлэлттэй байна. Тоо өсөхийн хэрээр уурхайн талбай дээрх өдөр тутмын үйл ажиллагаа төдийгүй нийлүүлэлт, ложистикийн сүлжээ илүү эмзэг болж буй дохио болжээ. Ийм төрлийн эрсдэл нь зөвхөн хамгаалалтын зардлыг өсгөхөөс гадна даатгал, тээвэрлэлтийн үнэлгээ, түүнчлэн төслийн санхүүжилтийн нөхцөлийг чангатгах суурь нөхцөл болдог.

Тайланд дурдсанаар халдлага ихэвчлэн тээвэрлэлтийн үед гарч, зэвсэгт бүлэглэлүүд уурхайн талбайн хүнд хамгаалалтыг тойрох хандлагатай байна. ACLED тэмдэглэхдээ, зэвсэгт этгээдүүд ихэнхдээ ачааны машины дугуйг буудаж зогсоогоод, жолоочийг явуулсны дараа зарим техникийг шатаадаг гэжээ. Өөрөөр хэлбэл зорилт нь хүний амь нас хохироохоос илүүтэй тоног төхөөрөмж, тээврийн хэрэгслээр дамжуулан ажлыг саатуулах, шинэ тасалдал үүсгэхэд чиглэж байна.

Энэ нөхцөл байдал нь гадаад түнштэй, хувийн болон улсын хамгаалалтад байдаг томоохон төслүүдийг ч аюулгүй байдлын орчноос ангид байлгахгүй байна. Реко Дик болон Сайндк зэрэг зэс-алтны төслүүд Балочистанд байршдаг гэж мэдээлсэн нь эрсдэлийн зураглал хөрөнгө оруулагчдын анхаарал дээр байгааг илтгэнэ. Тээвэрлэлт саатах, техник шатах зэрэг тасалдал давтамжтай болох нь хэрэгжилтийн хугацаа сунжрах, зардал нэмэгдэх, улмаар төслийн санхүүжилтэд дарамт үүсгэх эрсдэл дагуулна.

Гэвч ACLED-ийн үнэлгээгээр зөвхөн аюулгүй байдлын арга хэмжээ нь нөөцийн хуваарилалт, автономит байдал зэрэг улс төрийн маргаантай суурь асуудлыг дангаараа шийдэхгүй. Нөөцийн олборлолтыг эсэргүүцэх нь балоч салан тусгаарлагчдын бослогын төвд байгаа тул халдлага цаашид даамжирч магадгүй гэж тайланд тэмдэглэсэн байна. Ийм үргэлжлэх магадлал нь Пакистаны ашигт малтмалын салбарыг хөгжүүлэх, олон улсын хөрөнгө оруулалт татах оролдлогыг сулруулах эрсдэлийг дагуулж байна.

Нийт дүр зураг дээрээ уул уурхайд нөлөөлсөн ихэнх халдлага хүний амь нас бус, эд хөрөнгийн сүйтгэл давамгай бөгөөд үйл ажиллагааг тасалдуулах зорилго ажиглагдаж байна. Энэ нь төслүүдийн талбай дахь хамгаалалтаас гадна тээврийн урсгал, нийлүүлэлтийн тасралтгүй байдал хамгийн эмзэг цэг болохыг дахин тодрууллаа. Халдлага тээвэрлэлтийн үеэр төвлөрөх тусам компаниуд хуваарийн тасалдал, нэмэлт зардлыг урьдчилан тооцох шаардлагатай болж, хөрөнгө оруулалтын шийдвэр гаргалт илүү болгоомжтой чиглэл рүү шилжих төлөвтэй байна.