С.Бямбацогт Монголбанканд 'хар жагсаалт'-ын асуудлыг цэгцлэх хугацаатай үүрэг өгсний дараах шинэчлэлүүд танилцуулав

Улсын Их Хурлын дарга С.Бямбацогт 2026 оны 07 дугаар сарын 29-нд Монголбанкны Ерөнхийлөгч болон албан тушаалтнуудтай уулзаж, зээлийн мэдээллийн сан дахь “хар жагсаалт”-ын асуудлыг 30 хоногийн хугацаанд цэгцлэх үүрэг өгсний дараах өөрчлөлтүүдийг Монголбанк танилцуулав. Төв банк зээлийн мэдээллийн үнэн зөв, шуурхай байдлыг сайжруулах хүрээнд мэдээлэл авах, алдаа залруулах үйлчилгээг цахимжуулж эхэлснээр бодит үр дүн гарч эхэлсэн гэж мэдээлсэн байна. Иргэдийн гомдол, маргаан үүсгэдэг байсан оноо шинэчлэл, лавлагааны бүтэц дээр гол засвар оржээ.

Хамгийн анхаарал татах шинэчлэл нь зээлээ төлсөн даруйд зээлжих зэрэглэлийн оноо өөрчлөгдөн шууд шинэчлэгддэг болсон явдал байв. Өмнө нь хаагдсан зээлийн мэдээлэл цаг алдаж, иргэд “хар жагсаалт”-д үлдсэн мэт ойлголт төрүүлдэг байсан гэдгийг УИХ-ын Хэвлэл мэдээлэл, олон нийттэй харилцах газар онцолсон. Төв банкны мэдээлснээр оноо шинэчлэгддэг үйл явцыг илүү шуурхай болгосноор банк, банк бус санхүүгийн байгууллагуудаас зээл хүсэхэд тулгардаг саад багасах хүлээлттэй байна.

Мөн үүрэн холбоо, цахилгаан, дулаан, ус зэрэг хэрэглээний төлбөрийн мэдээлэл зээлийн оноонд нөлөөлөхгүй болж, зээлийн лавлагааны “Бусад өр төлбөр” хэсэгт тусад нь харагдахаар зохицуулжээ. Энэхүү шийдвэрийн үр дүнд нийт 690 гаруй мянган өр төлбөрийн мэдээлэл зээлийн оноо тооцооллоос бүрэн хасагдсан гэж Монголбанк мэдээлсэн. Ингэснээр иргэдийн өдөр тутмын хэрэглээний төлбөрийн мэдээлэл “оноо унагаж байна” гэх гомдол багасах боломжтой гэж үзэж байна.

Алдаатай мэдээллийг засах гарцыг ч цахим хэлбэрт шилжүүлж, хугацааг тодорхой болгожээ. Есдүгээр сарын 20-ноос Зээлийн мэдээллийн сангийн алдаатай мэдээлэл залруулах хүсэлтийг цахимаар авч, тав хоногийн дотор шийдвэрлэхээр болсон байна. Үйлчилгээ бүрэн цахимжиж, өргөдөл гомдлын явцыг иргэн өөрөө хянах тусгай цэс шинээр нэвтэрснийг мөн танилцууллаа. Монголбанк энэ ажлыг хэрэгжүүлэхдээ И-Монголиа зэрэг цахим экосистемтэй уялдуулах чиглэлд анхаарч буйг мэдээллийн багцад дурдсан.

Үүний зэрэгцээ мэдээлэл нийлүүлэлтийн сахилга, чанарт хяналт нэмэгдэж эхэлсэн байна. Монголбанк болон Санхүүгийн зохицуулах хороо арилжааны банк, банк бус санхүүгийн байгууллагуудын зээлийн мэдээлэл нийлүүлэлтийн хугацаа, үнэн зөв байдалд хяналт шалгалт эхлүүлжээ. 2026 оны 07 дугаар сарын 31-ний байдлаар хаагдсан зээлтэй 27,975 зээлдэгчийн 77.1 хувь нь банк бус санхүүгийн байгууллагын зээлдэгч байгаа нь энэ сегментэд мэдээллийн урсгал, засвар шинэчлэлийн асуудал төвлөрөх эрсдэл байгааг харуулж байна.

Цаашид бага дүнтэй болон финтек зээлийн онцлогт нийцүүлэн ангилал, скорингийн жинг ялгавартай тогтоох зохицуулалтыг судалж, иргэдэд ээлтэй журмыг шинэчлэхээр ажиллаж байгааг албаныхан мэдээлсэн. Мөн банкууд зээл олгохоос татгалзсан шалтгааныг ойлгомжтой тайлбарлах нийтлэг шаардлага тогтоох журмын өөрчлөлтийг бэлтгэж байгааг Монголбанкны Банкны хяналт шалгалтын газрын дарга Л.Дөлгөөн, Санхүүгийн зохицуулах хорооны холбогдох газрын дарга Б.Итгэлсүрэн нар танилцууллаа. “Хар жагсаалт”-ын маргааныг намжаахад оноо шинэчлэлийн хурд, алдаа засварын тодорхой хугацаа, мэдээлэл нийлүүлэлтийн хяналт зэрэг багц өөрчлөлтүүд бодит нөлөө үзүүлэх эсэхийг иргэд ойрын саруудад үйлчилгээний явцаар нь хэмжихээр байна.