Шадар сайд Т.Доржханд Оюутолгой уурхайн эрчим хүчний шийдлийг хувийн хэвшлээр дуудлага худалдаагаар сонгоно гэв

Шадар сайд Т.Доржхандын хэлснээр Оюутолгой төслийн эрчим хүчний шийдэл 15 жил яригдсан ч өнөөдрийг хүртэл цахилгаан станц баригдаагүй байна. Тэрээр нүүрсний цахилгаан станцыг санхүүжүүлэх эх үүсвэр одоо хүртэл бүрдээгүйг онцоллоо. Оюутолгой 99.5 хувийн найдвартай ажиллагаатай эрчим хүч шаардаж байгаа нь уурхайн аюулгүй ажиллагаатай шууд холбоотой гэж тодотгов.

Энэ нөхцөлд Засгийн газар төр өөрөө станц барих хувилбараас ухарч, хувийн хэвшлээр өрсөлдөөнт дуудлага худалдааны зарчмаар сонгох шийдэлд шилжсэнийг Т.Доржханд тайлбарлав. Түүний ярьснаар дуудлага худалдааг олон түмний өмнө явуулж, сонгон шалгаруулалтын ил тод байдлыг хангана. Оюутолгой төслийг эрчим хүчээр хангах асуудал үеийн үед яригдсан ч бодит бүтээн байгуулалт удааширсныг тэр дахин сануулсан юм.

Монгол Улсын Эрчим хүчний яам одоогоор 10 компанийн материалыг хүлээн авсан гэж мэдээлэв. Засгийн газрын тооцооллоор хувийн хэвшил өрсөлдөөнөөр орж ирэх боломжийг нээвэл хөрөнгө оруулалт татах суваг тэлнэ гэж үзэж байна. Т.Доржханд энэ хүрээнд “олон улсын жишгээр явбал Европын сэргээн босголт хөгжлийн банк хувийн хэвшилд 2 тэрбум ам.долларын санхүүжилт олгох боломжтойгоо илэрхийлсэн” хэмээн дурдав. Мөн энэ зарчмаар явсан тохиолдолд тус банк 2 тэрбум ам.долларын санхүүжилтийг хувийн секторт өгнө гэдгээ илэрхийлсэн гэв.

Тэрээр эрчим хүчийг дотоодоос шийдэх нь мөнгөн урсгалын алдагдлыг бууруулах зорилготойг тодотгож, жил бүр 140 сая ам.доллар гадагшаа гарч буй урсгалыг дотооддоо үлдээх зорилт тавьж байгааг хэллээ. Түүний мэдээлснээр 2030 он гэхэд гэрээгээр нийлүүлэх боломжтой гэж үзэж байна. Нөгөө талаас уурхайн эрчим хүчний найдвартай байдал аюулгүй ажиллагаатай шууд уялддаг тул 99.5 хувийн шаардлагыг энэ удаа гол шалгуурын нэг гэж ойлгож болохоор байна.

Төслийн хугацаа, гүйцэтгэлийн эрсдэлийг тайлбарлахдаа Т.Доржханд Бөөрөлжүүтийн 330 мегаваттын цахилгаан станцыг жишээ татав. Тус станцын зураг төсөл 2014 онд эхэлж, барилга угсралт 2019 онд эхлээд зургаан жил үргэлжилснийг тэр сануулсан юм. Ийм туршлагаас харахад хэрэгжилт удааширдаг, санхүүжилтийн бүтэц тодорхойгүй байх нь хамгийн том саад болж ирснийг тэр хэлсэнтэй дүйж байна.

Цаашлаад сэргээгдэх эх үүсвэр рүү шилжвэл өмнөд бүсийн нийлүүлэлт илүү найдвартай болж, импортын валютын урсгал буурна гэж Засгийн газар үзэж байгааг дурдав. Засгийн газрын зорилтоор 2023 он гэхэд нийт эрчим хүчний эх үүсвэрийн 30 хувийг сэргээгдэх эрчим хүчээр хангана гэж өмнө нь хэлж байсан ч Оюутолгойн эрчим хүчний асуудал олон жил гацсаныг Шадар сайд давтан онцоллоо. Одоо шийдлийг хувийн хэвшлийн өрсөлдөөнөөр тодруулах зарчим сонгосноор төслийг хөдөлгөх гарц нээгдэнэ гэж тэр үзэж байна.