SpaceX-ийн хаягдсан Falcon 9-ийн дээд хэсэг Саран дээр унаж, сансрын хогийн эрсдэлийг дахин сөхөв

Лхагва гарагт SpaceX-ийн Falcon 9 пуужингийн хаягдсан дээд хэсэг Саран дээр төлөвлөгдөөгүйгээр унаж, сансрын хог хаягдлын эрсдэлийн тухай яриаг дахин хүчтэй хөдөлгөв. Улаанбаатарын цагаар 14:35-д болсон уналтыг судлаачид урьдчилан тооцоолж байсан бөгөөд энэ нь сансрын биетүүдийн хөдөлгөөнийг урьдчилан таамаглах боломж нэмэгдсэнийг ч, нөгөө талаас “хаягдал” хэвээр үлдэх биетүүдийн менежмент сул байгааг ч зэрэгцүүлэн харууллаа.

Өмнөд Солонгосын сансрын агентлаг KASA Данури станцын гэрэл зургаар уналтын өмнөх ба дараах ул мөрийг харьцуулан нийтэлсэн байна. KASA-ийн мэдээлснээр уналтын улмаас сарны гадаргууд шинэ тогоо үүссэн нь зурагт харагдсан. Тодруулбал, нэгэнт ажиллагаагаа дуусгасан гэж үздэг биет Сарны тойрог замд удаан хугацаанд байсаар, эцэст нь гадаргууд мөргөлдөж ул мөр үлдээсэн нь баримтаар баталгаажсан хэрэг болж байна.

Энэ дээд хэсгийг ойролцоогоор 4,000 кг жинтэй, таван давхар байшингийн хэмжээтэй гэж тодорхойлдог. Уг Falcon 9 өнгөрсөн оны нэгдүгээр сард Флоридагийн эргээс хоёр сарны газардагч станц тээвэрлэн хөөрсөн бөгөөд дээд хэсэг нь ачааг дэлхийн тойрог замаас гарган Сар руу чиглүүлэх үүргээ гүйцэтгэсний дараа урт хугацаанд сарны тойрог замд үлджээ. Тиймээс энэ удаагийн уналт нь ганц удаагийн ослоос илүүтэйгээр, “даалгавар дууссан” техникийг хэрхэн хянаж, хааш нь чиглүүлж дуусгах вэ гэдэг бодлогын сул цэгийг тодруулсан тохиолдол хэмээн судлаачид харж байна.

Сар дээр унаснаараа дэлхийд шууд аюул учруулахгүй гэж мэдээлэлд дурдсан ч, сансрын уудам дахь хог хаягдал нэмэгдэж буйг харуулсан бодит жишээ болж үлдлээ. Кэмбрижийн Их сургуулийн астрономич Мэтт Ботвэлл “Жил бүр маш олон техник хөөргөж байгаагаас сансрын уудам улам бүр хөл хөдөлгөөн ихтэй болж байна. Хэдхэн арван жилийн дараа хог хаягдалдаа дарагдаж, дэлхийн тойрог замыг нэвтлэх боломжгүй болж магадгүй юм” гэж анхааруулсан байна. Энэ байр суурь нь сүүлийн жилүүдэд хөөргөлт олширсон нөхцөлд “сансрын хөдөлгөөний зохицуулалт” дандаа гүйцэж чаддаггүй тухай санаа зовнилыг давхар илэрхийлж байна.

Ийм төрлийн үйл явдал давтагдвал тойрог замын хөдөлгөөнд саад нэмэгдэж, судалгаа, хөөргөлтийн төлөвлөлт улам хүндрэх төлөвтэйг мэдээлэл онцолсон. Данури станцын зурагт суурилсан харьцуулалт нь нэг талаас сансрын мониторингийн чадавхыг харуулсан ч, нөгөө талаас хаягдсан биетүүд “хаана, хэзээ, хэрхэн” дуусах нь эргэлзээтэй хэвээр байгааг илчилж байна. Одоогоор энэ уналт тусгайлан хор уршиг дагуулаагүй ч сансрын хаягдлын асуудал бодит байдал дээр хэрхэн хэлбэржиж буйг олон нийтэд дахин сануулсан тохиолдол боллоо.