Төвөгтэй асуултад хариулахын өмнө “хэцүү үгсийг солих” арга

Асууж байгаа байдал нь хариултын чиглэлийг урьдчилан харуулах тохиолдол бий. Ялангуяа асуултад маргаантай урьдач дүгнэлт, талцлын өнгө аястай үг эсвэл хэт хүчтэй нэршил орсон бол ярилцагч өөрийн мэдэлгүй тухайн хүрээг зөвшөөрч, тэрхүү тойрогт баригдах эрсдэлтэй.

Ийм нөхцөлд шууд хариулахын оронд эхлээд асуултын нэршил, хүрээг засах нь илүү үр дүнтэй гэж бизнесийн зөвлөх Дори Кларк тайлбарлажээ. Колумбын их сургуулийн бизнесийн сургууль болон Дьюкийн их сургууль, Фукуагийн бизнесийн сургуульд багшилж байсан Кларк уг аргыг “үг солих” хэмээн нэрлэжээ.

Гол санаа нь асуултад орсон ташаа эсвэл нэг талыг барьсан үгийг илүү үнэн зөв нэр томьёогоор орлуулж, дараа нь хариултаа үргэлжлүүлэхэд оршино. Ингэснээр асуулт асуусан хүнийг шууд буруутгахгүйгээр, тухайн хүрээг хүлээн зөвшөөрөөгүй гэдгээ тодорхой илэрхийлэх боломжтой.

Нэг үг ярианы чиглэлийг өөрчилж чадна

Кларкийн тайлбарласнаар асуултын доторх ганц үг хүртэл хэлэлцүүлгийн өнгө аясыг өөрчилдөг. “Та нар” гэх мэт талцлыг нэмэгдүүлсэн хэллэг, эсвэл “дайсан”, “тэмцэгч” зэрэг хурц нэршил ашиглахад харилцагч хамгаалалтын байр сууринд орох магадлал нэмэгдэнэ.

Тиймээс маргааны гол сэдэв рүү орохоос өмнө тухайн үгийг засах нь яриаг нэршлийн зөрчил бус, бодит агуулга дээр төвлөрүүлэх арга болдог. Кларк үүний жишээ болгон 1972 онд “NBC”-ийн “Meet the Press” нэвтрүүлэгт эмэгтэйчүүдийн эрхийн төлөө тэмцэгч Глория Стайнемийн өгсөн ярилцлагыг дурджээ.

Хөтлөгч Шана Александер эмэгтэйчүүдийн хөдөлгөөнийг “тэмцэгч хөдөлгөөн” гэж тодорхойлоод, Стайнемаас “одоогийн дайсан тань хэн бэ” гэж асуусан байна. Ийм хэлбэрийн асуулт нь хөдөлгөөнийг хүчирхийлэлтэй холбож, заавал эсрэг тал буюу “дайсан”-тай мэтээр урьдчилан хүрээлсэн байв.

Стайнем шууд “дайсан” нэрлэхийн оронд эхлээд асуултын нэр томьёог засчээ. Тэр эмэгтэйчүүдийн хөдөлгөөнийг “тэмцэгч” гэж нэрлэхгүй гэдгээ хэлж, уг үг хүчирхийллийн утга дагуулдаг хэмээн тайлбарласан байна. Дараа нь Пентагоныг ийм нэршилд илүү тохирох жишээ болгон дурдсан нь ярианы хүрээг өөрчилжээ. Ингэснээр хэлэлцүүлэг “дайсан хэн бэ” гэсэн асуултаас холдож, ямар үг тухайн хөдөлгөөнийг үнэн зөв тодорхойлох вэ гэсэн асуудал руу шилжсэн байна.

Хариулахаас өмнөх богино цэгцлэлт

“Үг солих” арга нь урт тайлбар шаарддаггүй. Аль нэршил нь ташаа эсвэл хэт нэг талыг барьсан болохыг товч тодорхойлоод, яагаад өөр үг сонгож байгаагаа тайлбарлахад хангалттай.

Ингэснээр харилцагч асуултын урьдач дүгнэлтийг зөвшөөрсөн мэт харагдахгүй бөгөөд өөрийн гол санааг илүү тодорхой хүргэх боломжтой. Мөн маргааныг хурцатгалгүйгээр ярианы хүрээг өөрчлөх давуу талтай. Уг арга нь хэвлэлийн ярилцлагаас гадна ажлын уулзалт, хэлэлцүүлэг, санал зөрөлдөөнтэй нөхцөлд ч ашиглаж болох харилцааны энгийн арга юм. Зарим үед хариултаа өөрчлөхөөс илүүтэй асуултад хэрэглэсэн ганц үгийг зөв сонгох нь ярианы чиглэлийг бүхэлд нь өөрчилж чаддаг.