УИХ-ын Төсвийн байнгын хороо 2026 оны төсвийн тодотгол дахь түрээсийн сургуулийн санхүүжилтийг дахин хэлэлцэв

Улсын Их Хурлын Төсвийн байнгын хороо Төрийн ордонд хуралдаж, 2026 оны төсвийн тодотголын зарим асуудлыг хэлэлцэх үеэр түрээсийн сургуулийн санхүүжилт дахин гол маргаан боллоо. Хотхоны сургуулийн түрээсэд 14 тэрбум төгрөг тусгасан асуудал өмнө нь нэгдсэн хуралдаанаар хэлэлцэгдэж, хасах санал гарсан нь төсвийн тодотголоос танагдах нөхцөл үүсгээд байсан. Энэ удаад хорооны түвшинд шууд нөлөөг нь тооцож, үлдээх эсэх дээр дахин хэлэлцэв.

Өнгөрсөн Баасан гарагт УИХ-ын нэгдсэн хуралдаанд Н.Жаргалан, С.Цэнгүүн нар “Гэрт ойрхон сургууль-хамгийн сайн сургууль” арга хэмжээний хүрээнд хотхоны сургуулийн түрээст 14 тэрбум төгрөг тусгасныг хасах санал гаргасан. Тухайн саналыг чуулганаар оролцсон гишүүдийн олонх дэмжсэнээр санхүүжилтийг тодотголоос хасах шийдвэрийн суурь бүрдсэн. Ингэснээр түрээсийн сургуулийн хэрэгжилт, мөн зах зээлийн үнэлгээний маргаан цааш хэрхэн өрнөх нь тодорхойгүй болж, асуудал байнгын хороон дээр дахин эргэж ирсэн юм.

Төсвийн байнгын хорооны дарга Н.Наранбаатар уг асуудлыг байнгын хороогоор дахин хэлэлцүүлж, сургууль цэцэрлэгийн түрээсийн 14 тэрбум төгрөгийг хасуулахгүй байх хувилбарыг оруулж ирэв. Тэрээр тодотголд үлдээж батлах санал гаргасан гэж мэдээлэгдсэн. Харин УИХ-ын гишүүн Б.Жаргалан, С.Цэнгүүн нар чуулганаар дэмжигдсэн саналаа унагаахгүйн тулд байнгын хороогоор санал хураалгасангүй. Энэ нь бодит шийдвэрийн түвшинд одоогоор тогтоол, дүгнэлтээр биш, дараагийн алхамтайгаа уялдан үргэлжлэх хэлэлцүүлгийн хэлбэрээр үлдэж байна.

Гишүүд байр сууриа түр хугацаанд “нүдээр үзэж, баримтаар нягтлах”-аар шилжүүлж, түрээсийн сургуулиудын нөхцөл байдалтай танилцсаны дараа саналаа татаж авах эсэхээ шийднэ гэж мэдээлэв. Б.Жаргалан “Гэрт ойрхон сургууль” хөтөлбөрийн түрээсийн 13.8 тэрбум төгрөгийн задаргаа нь эксел файл дээр байна гэж өнөө өглөө мэдээллээ. Мөн “Түрээсийн ангилалд сургуулиудын нэрийг нуугаад зөвхөн байршлаар нь тоонуудыг төсөвлөсөн нь өндөр үнээр түрээслүүлэх бизнес болсон юм шиг харагдаж байна” гэж хэлсэн нь зардлын ил тод байдал, үнийн үндэслэлийг нэхэмжилсэн шүүмжлэл болж тавигдав. Нэр, байгууллагын түвшинд нарийвчлан тайлагнал хийгдээгүй нь зардлын ангилал, зах зээлийн үнэлгээ гэсэн хоёр асуудлыг зэрэг хурцатгаж байна.

Харин Боловсролын яамны Төрийн нарийн бичгийн дарга Т.Ням-Очир санхүүгийн жил, хичээлийн жил зөрдөг онцлогийг дурдав. Тэрээр дөрөвдүгээр сард судалгаа тооцоолол хийж, есдүгээр сард шийдвэр гаргадаг гэж тайлбарласан нь түрээсийн зохицуулалт, төлөвлөлт яагаад дандаа улирлын “зөрүү”-тэй тулдагийг гол үндэслэл болгож байна. Энэ тайлбар нь зардлын бүтэц, шийдвэр гаргалтын мөчлөг хоорондоо таарахгүй үед төсвийн тодотгол дээр маргаан давтагдах эрсдэл байгааг ч мөн санууллаа.

Одоогоор 14 тэрбум төгрөгийг төсвийн тодотголоос хасах эсэх нь байнгын хорооны хэлэлцүүлгийн хүрээнд дахин хөндөгдөж, гишүүд газар дээр нь танилцсаны дараах шийдвэр рүү шилжихээр байна. Санхүүжилт үргэлжлэх эсэх нь түрээсийн сургуулийн хэрэгжилтэд шууд нөлөөлөхөөс гадна, үнийн үндэслэл, мэдээллийн ил тод байдлын маргааныг дараагийн шатанд улам тодруулах хүлээлттэй үлдлээ.