“Улсын аварга малчин”-ы шагналыг жилд нэг хүртэл иргэнд олгох хуулийн төсөл боловсруулжээ
УИХ-ын гишүүн С.Цэнгүүний санаачилсан “Төрийн шагналын тухай” хуулийн төсөлд “Улсын аварга малчин” тэмдгийг жилд нэг хүртэл иргэнд олгохоор тусгажээ. Одоо мөрдөж буй журмаар жил бүр 100 хүртэлх малчныг улсын аваргаар шалгаруулдаг. Мөн “Чингис хаан”, “Улсын баатар” зэрэг төрийн бусад шагналын тоо, олгох давтамжид хязгаар тогтооно.

УИХ-ын гишүүн С.Цэнгүүний санаачилсан “Төрийн шагналын тухай” хуулийн төсөлд төрийн шагналын төрөл, олгох давтамж, тоонд хязгаар тогтоох зохицуулалт тусгажээ. Төслийн 8.1.7.1-д “Улсын аварга малчин” тэмдгийг жилд нэг хүртэл иргэнд, 8.1.7.2-т “Аймгийн аварга малчин” тэмдгийг аймаг тус бүрээс жилд нэг хүртэл иргэнд олгохоор заасан байна. Шаардлага хангасан нэр дэвшигч байхгүй тохиолдолд тухайн жил шагнал олгохгүй байж болохоор мөн тусгажээ.
Санал болгож буй зохицуулалт нь одоо мөрдөж буй журмаас шагналын тооны хувьд эрс ялгаатай. Засгийн газрын журмаар “Улсын аварга малчин”-аар жил бүр 100 хүртэлх, “Улсын хошой аварга малчин”-аар найм хүртэлх малчныг шалгаруулах бөгөөд тэмээ голлон өсгөдөг нэг малчныг тусад нь улсын аваргаар шалгаруулахаар заасан байдаг.
Гэвч бодитоор шалгаруулсан малчдын тоо зарим жил журмын үндсэн тооноос давжээ. Засгийн газар 2026 онд 122 малчныг “Улсын аварга малчин”, тэмээ голлон өсгөдөг хоёр малчныг мөн улсын аварга, найман малчныг “Улсын хошой аварга малчин”-аар шалгаруулсан байна. 2025 онд улсын аварга малчнаар 151, улсын хошой аварга малчнаар 14 иргэнийг шалгаруулсан байна.
Хуулийн төсөлд “Улсын аварга малчин”-д нэр дэвшигч нь малын тоог бэлчээрийн даацад тохируулах, бэлчээрийг зохистой ашиглах, малын тоо толгойн албан татвараа төлсөн байх, малын чанар, ашиг шимийг сайжруулах, мал эмнэлгийн урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээнд малаа бүрэн хамруулах зэрэг шалгуур хангахаар тусгажээ.
С.Цэнгүүн төрийн шагналын зардал, олголтын тоог өмнө нь шүүмжилж байсан. Тэрбээр 2025 оны зургаадугаар сарын 27-ны УИХ-ын нэгдсэн хуралдаанаар 2023 онд 207 хүнд 1.7 тэрбум төгрөг, 2024 онд 292 хүнд 2.4 тэрбум төгрөгийг холбогдох шагналд зарцуулсан талаар дурдан, уг хөрөнгийг өөр хэрэгцээнд чиглүүлэх эсвэл төсвөөс бууруулах асуудлыг хөндөж байжээ. Тэрбээр төрийн шагнал татвар төлөгчдийн хөрөнгөөр санхүүждэгийг мөн онцолж байв.
Төсөл зөвхөн малчдын шагналаар хязгаарлагдахгүй. Тухайлбал, “Чингис хаан” одонг таван жилд нэг удаа нэг хүртэл иргэнд, “Улсын баатар” одонг гурван жилд нэг удаа нэг хүртэл иргэнд олгохоор тусгасан байна. “Төрийн шагналын тухай” баримт бичиг одоогоор хуулийн төсөл бөгөөд дээрх хязгаарууд хүчин төгөлдөр болоогүй юм. Төслийн зорилгыг төрийн шагналын төрөл, ангилал, эрэмбэ, шалгуур болон олгох хязгаарыг нэг мөр тогтоож, үйл ажиллагааны ил тод байдлыг нэмэгдүүлэхээр тодорхойлжээ.
Холбоотой мэдээ

Австралийн Холбооны Улсын парламентын Төлөөлөгчдийн танхимын дарга Милтон Дик Монгол Улсад албан ёсны айлчлал хийнэ
Австралийн парламентын доод танхимын дарга Милтон Дик Монгол Улсад албан ёсоор айлчилж, харилцааг ахиулна Айлчлал 2026 оны есдүгээр сарын 22-23-нд болж, Улсын Их Хурлын дарга С.Бямбацогттой албан хэлэлцээ хийнэ Тэрээр Ерөнхий сайд Н.Учралтай уулзан хамтын ажиллагааг өргөжүүлэхээр ярилцаж, парламент хоорондын уялдаа бэхжинэ

Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын Ерөнхий Ассамблейн 81 дүгээр чуулганд оролцохоор Нью-Йоркийг зорилоо
Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейн индрээс Монголын байр суурийг илэрхийлэхээр Нью-Йорк руу мордлоо. Ерөнхий санал шүүмжлэлд 133 улсын төр, засгийн тэргүүн оролцохоо мэдэгдээд байна. Айлчлалын хүрээнд Антонио Гутерреш болон төрийн тэргүүнүүдтэй уулзалт нь хамтын ажиллагааг урагшлуулах хөшүүрэг болно.

Өмгөөлөгчид Улсын дээд шүүх хуулийн зохицуулалтыг зөрчиж хэрэг буцааж байна гэж үзэн өргөдөл гаргана
Өмгөөлөгчид Улсын дээд шүүхийн хэрэг буцаах практик хууль зөрчиж, шударга шүүхийн зарчимд нөлөөлж байна гэж мэдэгдлээ Тэд 2022 оны зургаадугаар сарын 3-наас хойш хэрэг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаах эрх хүчингүй болсон гэдгийг сануулав Энэ байр суурь батлагдвал хяналтын шатны практик өөрчлөгдөж, эрүүгийн хэрэг удаашрах эрсдэл буурч магадгүй

Японд Азийн наадмын 3х3 сагсан бөмбөг эхэлж, Монголын U23 шигшээ хэсгийн тоглолтоо эхлүүллээ
Японд Азийн наадмын 3х3 сагсан бөмбөг эхэлж, Монголын залуус хэсгийн өрсөлдөөнд орлоо. Эрэгтэйчүүдийн ангилалд 16 баг өрсөлдөж, манай баг Филиппинд 19:12-оор ялагдаж, Казахстаныг 13:8-аар хожив. Одоо 'A' хэсгийн хувь заяа сүүлийн тоглолтоор шийдэгдэж, шөвгийн наймд шалгарах боломж нээлттэй байна.

Ерөнхий сайд Санаэ Такаичи хар салхины нөхцөл байдал ажиглахын тулд АНУ-д хийх айлчлалаа хойшлууллаа.
Японд хүчтэй Дуцюань хар салхи ойртож, Ерөнхий сайд Санаэ Такаичи АНУ-ын айлчлалаа хойшлууллаа. Нью-Йорк хүрэх түүний нислэг өнөө орой 23:00 хүртэл 4 цагаар хойшилж, Флиградар24 Ханэда, Наритад бараг 500 нислэг цуцлагдсаныг мэдээлэв. Дээд түвшний сэрэмжлүүлгүүд зарласнаар тээвэр, арга хэмжээ тасалдаж, ойрын өдрүүдэд эдийн засгийн идэвхжил саарах төлөвтэй.

Шинэ Зеландын Гадаад хэргийн сайд Уинстон Питерс Номхон далайд АНУ-ын оролцоо шаардлагатайг онцлов
Шинэ Зеландын Гадаад хэргийн сайд Уинстон Питерс дэлхий тогтворгүй болж буйг анхааруулж, Номхон далайд АНУ идэвхтэй оролцохыг уриалав Тэрээр Палауд зарласан Номхон далайн арлуудад зориулсан 150 сая ам.долларын дэмжлэгийг Вашингтоны хариу гэж дурдлаа Энэ байр суурь бүс нутгийн геополитикийн өрсөлдөөний эрчимжилтэд Веллингтоны хэллэг илүү шулуужиж буйг харуулна