Ургевальдын судалгаа: Дэлхийн банкууд нүүрсний санхүүжилтээ COP26-оос хойш бараг бууруулаагүй хэвээр байна

Германы ашгийн бус байгууллага Urgewald-ын судалгаагаар COP26-оос хойш дэлхийн банкууд нүүрсний санхүүжилтээ мэдэгдэхүйц хумиагүй, жилд дунджаар 117 тэрбум ам.долларын түвшинд тогтсон дүр зураг гарчээ. Судалгаанд 744 арилжааны банкны зээл болон үнэт цаасны андеррайтингийг хамруулсан байна. 2022-2025 онд дулааны нүүрсний өртгийн сүлжээний компаниудад нийт 467 тэрбум ам.доллар олгосныг тогтоосон нь нүүрсний санхүүжилт буурч байна гэх түгээмэл ойлголтыг сорьж байна.

Энд хамгийн тод харагдаж буй өөрчлөлт нь нийт дүнгээс илүүтэй бүс нутгийн төвлөрөл. Нийт санхүүжилтийн 62 хувь буюу 289 тэрбум ам.долларыг Хятадын банкууд бүрдүүлсэн бөгөөд АНУ 14 хувь, Япон 6 хувийг эзэлжээ. Urgewald энэ хандлагыг нүүрсний бодлогын ялгаа, зарим зах зээлд тавих хязгаарлалт сул хэвээр байгаатай холбон тайлбарласан байна. Өөрөөр хэлбэл, нийт хэмжээ тогтвортой харагдавч эрсдэл, өртөлт тодорхой банкууд ба зах зээлүүд рүү дахин хуваарилагдаж байгааг анхааруулжээ.

Европын Холбоонд төвтэй банкуудын хувьд нүүрсний жилийн санхүүжилт 2022 оны 4.8 тэрбум ам.доллароос 2025 онд 2.6 тэрбум ам.доллар болж, 46 хувиар буурсан нь эсрэг чиглэлд бодлогын шахалт ажилласныг示лэв. Гэхдээ Их Британийн банкууд энэ зураглалаас зөрж, нүүрсний санхүүжилтээ 17 хувиар өсгөсөн байна. Европын банкуудаас Barclays 2022-2025 онд хамгийн их буюу 5.7 тэрбум ам.доллар олгосон бөгөөд жилийн санхүүжилт нь 34 хувиар өсөж 1.6 тэрбум ам.долларт хүрчээ. HSBC мөн жилийн санхүүжилтээ хоёр нугалж давуулан 414 сая ам.доллар болгосон гэж судалгаанд дурдсан байна.

Тусдаа тохиолдлууд ч гэсэн чиг хандлагын олон өнгийг илтгэнэ. NatWest 2021 онд Их Британид 2024 он гэхэд, дэлхий даяар 2030 он гэхэд нүүрсний зээл олголтоос гарахаа амласны дараа санхүүжилтээ тал хувиар бууруулжээ. Азийн зарим зах зээлд бол хязгаарлалт тогтмолжих хэрээр таналт илүү огцом харагдсан байна: Малайзын банкууд 2020-2022 онд томоохон дөрвөн зээлдүүлэгч нүүрсний хязгаарлалт нэвтрүүлсний дараа 2025 онд санхүүжилтээ 88 хувиар танаж 92 сая ам.доллар болгосон. Тайландын банкуудын санхүүжилт 74 хувиар, Тайванийнх 53 хувиар буурсныг Urgewald тэмдэглэжээ.

Ижил бүс нутагт ч өсөлт, бууралт зэрэгцэж байна. Энэтхэгийн зээлдүүлэгчид нүүрсний санхүүжилтээ 19 хувиар бууруулж 2025 онд 2.8 тэрбум ам.доллар болгосон ч тус улс шинэ нүүрсний цахилгаан станцын хоёр дахь том төлөвлөгөөт багцтай хэвээр гэж судалгаанд дурджээ. Urgewald-ын мэдээлснээр Энэтхэг сүүлийн хоёр жилд нар, салхины 88 ГВт хүчин чадал нэмсэн нь нүүрсний шинэ 14 ГВт-аас хавьгүй өндөр үзүүлэлт аж. Японд нүүрсний санхүүжилт 2024 онд 5.9 тэрбум ам.доллар болж буурсан ч 2025 онд 6.8 тэрбум ам.доллар болж эргэн өссөн бөгөөд Mizuho Financial Group, Mitsubishi UFJ Financial Group, Sumitomo Mitsui Financial Group нь 2022-2025 оны Японы санхүүжилтийн 80 хувийг бүрдүүлжээ.

Хятадын нүүрсний жилийн дэмжлэг 2022 оны 69 тэрбум ам.доллароос 2025 онд 75 тэрбум ам.доллар болж 8 хувиар өссөн бөгөөд бараг бүгд нь дотоодын компаниудад очсон гэжээ. 2022-2025 онд CITIC 38 тэрбум ам.доллараар Хятадын зээлдүүлэгчдийг тэргүүлсэн бол China Merchants Bank 22 тэрбум ам.доллар, Industrial Bank Company 18 тэрбум ам.доллар олгосон байна. АНУ-ын банкуудын жилийн нүүрсний санхүүжилт 13.6 тэрбум ам.доллароос 16.7 тэрбум ам.доллар болж 23 хувиар өссөн бөгөөд Bank of America 62 хувиар өсгөж 2.3 тэрбум ам.долларт, JPMorgan Chase 45 хувиар өсгөж 2.2 тэрбум ам.долларт, Wells Fargo 59 хувиар өсгөж 1.9 тэрбум ам.долларт хүргэсэн гэжээ.

Өсөлт зөвхөн АНУ, Хятадаар тогтохгүй байна. Индонезийн дотоодын банкууд олон улсын зээлдүүлэгчдийн татгалзалтыг нөхөж, 2025 онд 2.3 тэрбум ам.доллар болж 64 хувиар өссөн бол Өмнөд Солонгост 2022 оны 830 сая ам.доллароос 2025 онд 1.75 тэрбум ам.доллар болж хоёр нугалснаас давсан өсөлт үзүүлжээ. Urgewald өсөлтийн нэг хэсгийг нүүрс болон чулуужсан байгалийн хийгээс өндөр хамааралтай төрийн эрчим хүчний компани KEPCO-той холбоотой гэж тайлбарласан байна. Тус байгууллага бодлогын зөрүү нь санхүүжилт хаана үлдэхийг улам тодорхойлж, зарим нь ухарч байхад нөгөө хэсэг нь тэлж байгааг онцлоод, нийт дүн тогтвортой мэт харагдаж буйд төөрөлгүй нүүрсний өртөлт өссөөр буй зээлдүүлэгчдэд зохицуулагчид, хөрөнгө оруулагчид анхаарахыг уриалжээ. Urgewald-ын захирал Хеффа Шүкингийн хэлснээр “нүүрсний санхүүжилт алга болохгүй, харин бодлого нь сул эсвэл байхгүй банкууд, зах зээлүүдэд төвлөрч байна.”