Вьетнам цаазаар авах ялын хүрээг танах саналыг УИХ-д өргөн барьж, эрх зүйн дохио өглөө

Төрийн хэвлэлүүдийн мэдээлснээр Вьетнамын засгийн газар Пүрэв гарагт Эрүүгийн хуулийн шинэчлэлийн төслийг Улсын Ассамблейд өргөн барьж, цаазаар авах ялын хэрэглээг цааш хумих дараагийн алхмаа танилцууллаа. Тус төсөл нь зарим төрлийн гэмт хэрэгт оноодог цаазын ялыг хүчингүй болгох замаар эрүүгийн бодлогыг “зөөлрүүлэх” чиглэл рүү эргэж буйг илтгэж байна. Хэлэлцүүлэг нь хууль зүйн практикт төдийгүй Вьетнамын олон улсын хамтын ажиллагаанд нөлөөлөхөөр байгаа нь анхаарал татаж байна.

Өргөн барьсан шинэчилсэн төсөлд хар тамхины наймаа, насанд хүрээгүй хүнийг хүчирхийлсэн зэрэг 6 төрлийн гэмт хэрэгт цаазаар авах ялыг хүчингүй болгохоор тусгасан гэж мэдээлжээ. Олон нийтийн аюулгүй байдлын сайд Лыонг Там Куанг төслийн хүрээнд цаазаар авах ялыг төрөөс урвах, хүн амины хэрэг, терроризм, хар тамхийг хууль бусаар үйлдвэрлэх 4 гэмт хэрэгт л үлдээнэ гэж тайлбарласан байна. Өөрөөр хэлбэл, цаазын ял үлдэх зүйл ангийг цөөн, тодорхой хүрээнд барих зохицуулалт руу шилжих зураглал харагдаж байна.

VnExpress-ийн мэдээлснээр үймээн самуун, хүн төрөлхтний эсрэг гэмт хэрэг, дайны гэмт хэрэг зэрэг нь мөн цаазын ялаас хасагдахаар тусгагджээ. Энэ нь цаазаар авах ялыг хэрэглэдэг хүрээний тогтолцоонд томоохон цэгцлэлт хийхээр зорьж байгааг илтгэнэ гэж үзэхээр байна. Төсөл Улсын Ассамблейн хэлэлцүүлгээр орж, эцэслэн батлагдах хүртэл нарийвчилсан зохицуулалт, хамрах хүрээ нь хэлбэлзэх боломжтой хэвээр.

Энэхүү санал нь 2025 оны долдугаар сараас хэрэгжиж эхэлсэн нэмэлт өөрчлөлтийн үргэлжлэл гэж мэдээлэлд дурджээ. Тухайн үед шамшигдуулалт, засгийн эрхийг түлхэн унагах зорилготой үйл ажиллагаа зэрэг 8 зүйл ангиас цаазыг халсан байна. Өмнөх өөрчлөлт нь 12 тэрбум ам.долларын залилангийн хэрэгт буруутгагдсан үл хөдлөх хөрөнгийн магнат Чыонг Ми Ланд цаазын ял оноохоос зайлсхийх нөхцөл бүрдүүлсэн гэж тэмдэглэжээ.

Гэхдээ Вьетнамд цаазаар авах ялын тоон мэдээлэл төрийн нууц тул цаазын ял хүлээсэн хүмүүсийн тоо тодорхойгүй хэвээр байна. 2011 онд буудан цаазлах аргыг халснаас хойш цаазын ялыг зөвхөн үхлийн тариагаар гүйцэтгэдэг болсон нь хэрэгжилтийн хэлбэрийн хувьд ч өөрчлөлтүүд үе шаттай явсныг харуулдаг. Ийм нөхцөлд шинэ төслийн өөрчлөлт нь бодит нөлөөгөөрөө биш, эрх зүйн дохиогоороо илүү хүчтэй уншигдаж байна.

Төсөл санаачлагчдын тайлбарын өнгө аяс нь зөвхөн дотоодын эрүүгийн бодлогоор хязгаарлагдахгүй байна. Ялын хүрээг хумих нь Намын бодлогыг институцчилж, дэвшилтэт хууль тогтоох чиг хандлагатай нийцэн, эрүүгийн шүүхийн хамтын ажиллагаа, шилжүүлэн өгөх болон харилцан эрх зүйн туслалцаанд Вьетнамын байр суурийг ахиулна гэж мэдээлэлд дурджээ. Хэлэлцүүлэг намар үргэлжилбэл олон улсын хамтын ажиллагаа, шилжүүлэн өгөх практикт эерэг нөлөө үзүүлэх боломжтой гэсэн хүлээлт ч хамт явж байна.