Японы компаниуд Хятадаас түүхэнд байгаагүй хурдтай гарч, эрсдэлийн үнэлгээ шинэ шатанд орлоо

Японы компаниуд Хятад дахь үйл ажиллагаа, хөрөнгө оруулалтынхаа эрсдэлийг дахин тооцож, байр сууриа богино хугацаанд танах хандлага эрчимжиж байна. Хятадын эдийн засгийн сааралт, улс төрийн уур амьсгал хүйтэрсэн нь Японы бизнесүүдийг Хятад дахь оролцоогоо “илүү яаралтай” эргэцүүлэхэд хүргэж буйг Eurasia Group-ийн шинжээч Жереми Чан онцоллоо. Түүний хэлснээр Японы компаниуд болон ажилтнууд Хятадад улам бүр таатай бус, аюулгүй биш гэж мэдэрч байна. Энэ нь зөвхөн компанийн стратегийн асуудал биш, өдөр тутмын шийдвэр гаргалт, хүний нөөцийн түвшинд ч нөлөөлж эхэлжээ.

Тоон дүр зураг ч огцом өөрчлөгдөж байна. Teikoku Databank-ийн тооцоогоор Хятадад ажиллах Японы компани 6-р сарын байдлаар 10,118 болж, жилийн өмнөхөөс 22 хувь буурсан байна. Мөн тус байгууллага сүүлийн хоёр жилд 4,137 Японы компани Хятадаас бүрэн гарч, шинээр орсон нь 1,221 байсан гэж мэдээлэв. Дахин хэлбэл, гарсан нь орсноосоо хэд дахин их байгаа нь чиг хандлага богино хугацааны хэлбэлзэл бус болохыг харуулж байна. Японы компанийн хувьд өргөжихөөс илүүтэй эрсдэлээ хумьж, байрлалаа дахин байршуулж буй дохио эндээс уншигдана.

Энэ эргэлстийн цаад суурь нөхцөлд улс төрийн тогтворгүй байдал, геополитикийн эмзэг сэдвүүд хүчтэй нөлөөлж байна. Мэдээлэлд дурдсанаар Хятад-Японы харилцаа Тайванийн асуудлаарх байр суурийн зөрчлөөс хойш хурцадсан. Улс төрийн хүйтрэл бий болох үед нийлүүлэлтийн сүлжээ, мэдээлэл, ажиллах орчны эрсдэл зэрэг хүчин зүйлс нэгэн зэрэг нэмэгдэж, компаниудын төлөвлөлт “урт хугацааны өсөлт” биш “ойрын хугацааны хамгаалалт” руу шилжих нь элбэг. Үүнийг Fujitsu Research Institute, Monex Group, Nanyang Technological University зэрэг байгууллагад хамаарах шинжээчдийн үнэлгээтэй зэрэгцүүлэн Reuters-ийн мэдээлэл дурдаж байна.

Ашигт ажиллагааны зураг ч компаниудыг илүү няхуур болгох болсон шалтгаануудын нэг болж байна. Koll-ийн тооцоогоор Topix-д бүртгэлтэй компаниудын Хятадаас олсон ашгийн хувь энэ онд 15 хувиас доош болж буурсан нь Япон дахь “Хятад руу чиглэсэн” өсөлтийн хүлээлтэд дарамт нэмэхээр байна. Үүн дээр Japan External Trade Organization-ийн 4-р сарын тайлан компаниуд Хятадад өргөжихөөс илүү болгоомжилж байгааг харуулсан нь давхар баталгаа болжээ. Өөрөөр хэлбэл, бодит ашиг, ирээдүйн төсөөлөл хоёулаа нэгэн зэрэг хүйтрэх үед хөрөнгө оруулалтын шийдвэр улам хатуурдаг.

Нөгөө талд Бээжин Японы бизнесийг тогтоон барих мессежээ тодруулж байна. Хятадын Төрийн зөвлөлийн дэд ерөнхий сайд Хэ Лифэн Японы аж ахуйн нэгжүүдийг зах зээлийн боломжоо хуваалцан хөгжихийг урьж, “Хятад улс Японы аж ахуйн нэгжүүдийг бизнесээ хөгжүүлэхийг үргэлж сайшаан хүлээн авна” гэж хэлсэн байна. Тэр мөн түүхийн асуудлаар зөв чиг шугам баримталж, Хятад-Японы эдийн засаг худалдааны хамтын ажиллагааг урагшлуулахад илүү үүрэг гүйцэтгэхийг хүсэж байгаагаа илэрхийлжээ. Гэхдээ компаниудын эрсдэлийн үнэлгээ зөвхөн бодлогын мэдэгдлээр хэмжигдэхгүй, бодитой мэдрэмж, урсгал, ашигт ажиллагааны тоон үзүүлэлтээр баталгааждаг хэвээр.

Зах зээл дээрх хамгийн бодит үр дагавар нь чиглэлийн шилжилт юм. Энэхүү хандлага АНУ болон Энэтхэг рүү шилжилтийг түргэсгэж, Хятад дахь ашигт ажиллагааны хүлээлтэд дарамт нэмнэ гэж мэдээлэлд дурдсан. “Хятад дахь хөрөнгө оруулалт төгс шуурганы дунд тэсэж байна” гэж Мартин Шульц үнэлсэн нь олон хүчин зүйл нэг дор давхцаж буйг товчлон хэлж байна. Японы компаниудын хувьд Хятад дахь байр сууриа дахин зурж эхэлсэн энэ үе шат нь нэг удаагийн давлагаа гэхээсээ илүү эрсдэлийн стандартаа шинэчилж байгаа хөдөлгөөн болж хувирч байна.