Засгийн газрын бондын огцом уналт өндөр инфляци удаан үргэлжлэх айдсыг ил болголоо

Дэлхийн зах зээл дээр засгийн газрын бонд огцом зарагдаж, хөрөнгө оруулагчдын дунд инфляци удаан хугацаанд өндөр хэвээр байх магадлалын талаарх болгоомжлолыг дахин хурцатгалаа. Японы 10 жилийн Засгийн газрын бондын өгөөж 1996 оноос хойш анх удаа 3%-иас давсан нь энэ хөдөлгөөний хамгийн тод дохио болж байна. Урт хугацааны өгөөж хүчтэй өсөх нь зөвхөн нэг улсын асуудал биш, харин дэлхийн бодлогын орчин, эрсдэлийн үнэлгээ өөрчлөгдөж байгааг зах зээлээр дамжуулан илэрхийлж байна.

Хөрөнгө оруулагчдын үзэж байгаагаар өгөөжийн дарамт нь зээлжих хэмжээ өссөн, эрчим хүчний үнэ өндөр байгаагаар хязгаарлагдахгүй. Даяаршлын эрч саарч, хамгаалалтын бодлого, геополитикийн хурцадмал байдал нь тариф, үйлдвэрлэлийг нутагшуулах, батлан хамгаалах зардлыг өсгөх хэлбэрээр илэрч байна. Энэ өөрчлөлтийг дэлхийн санхүүгийн хямралын дараах харьцангуй тогтвортой, нам инфляцийн орчноос эргэлт хийж буйтай холбон тайлбарлав. Өөрөөр хэлбэл, бүтцийн хүчин зүйлс одоо инфляцийг өдөөх хүч болж хувирсан гэсэн дүгнэлт зах зээлд хүч авчээ.

Өгөөжийн өсөлт олон улсын гол зах зээлүүдээр зэрэг мэдрэгдэв. АНУ-ын 10 жилийн Төрийн сангийн өгөөж энэ долоо хоногт 2023 оны арваннэгдүгээр сараас хойших хамгийн өндөр түвшинд хүрсэн байна. Үүний зэрэгцээ Их Британийн 10 жилийн Gilts-ийн өгөөж 2008 оноос хойших дээд хэмжээнд хүрч, Германы 10 жилийн bund-ын өгөөж 2011 оноос хойших түвшинд очлоо. Ийм өргөн хүрээний хөдөлгөөн нь “урт хугацаа”-ны үнэлгээ эрс өөр болж, эрсдэлийг шинээр үнэ тогтоож эхэлснийг илтгэнэ гэж оролцогчид ярьж байна.

Хөрөнгө оруулагчдын тайлбараар урт хугацааны хэсэгт өгөөж огцом өссөн нь төсвийн санхүүжилтийн хэрэгцээ нэмэгдэх, инфляцийн тодорхойгүй байдал, зарим эдийн засагт төв банкны дэмжлэг суларсантай холбоотой хугацааны шимтгэл өссөнийг илтгэнэ. Өгөөжийн ийм “сүүл” томрох нь багцын эрсдэлийг нэмэгдүүлж, хамгаалалтын хөрөнгө гэж тооцогддог бондын үүргийг ч шинэ нөхцөлд дахин үнэлэхэд хүргэнэ. Төв банкнуудын хувьд урт хугацааны зах зээлийн энэ дарамт бодлогын дохиоллыг улам төвөгтэй болгох талтай. Тиймээс дараагийн алхмыг хөрөнгө оруулагчид илүү мэдрэг хүлээж авч байна.

АНУ-ын Холбооны Нээлттэй Зах Зээлийн Хороо энэ сарын дараагийн хуралдаанаар хүү нэмэх магадлал Кевин Уоршийн Жэксон Хоул дахь илтгэлийн дараа 66%-иас давж, өмнө нь ойролцоогоор 35% байсан гэж мэдээлэв. Зах зээл мөн 9 дүгээр сарын АНУ-ын Холбооны Нээлттэй Зах Зээлийн Хорооны хурлаар 25 суурь пунктын нэмэгдлийг эхэндээ 50:50 байсан бол 3:1-ээр давамгай магадлалтай гэж үнэлэх болсон байна. Эрчим хүчний зах зээл дээр ч дарамт үргэлжилж, Brent фьючерс пүрэв гарагт 1%-иас дээш өсөж баррель нь 96.64 ам.долларт, U.S. West Texas Intermediate 1.6% өсөж 92.52 ам.долларт арилжигдав.

Шинэ нөхцөлд тариф, мөн сүүлд Ойрх Дорнодод дайн дэгдэх нь инфляцид нөлөөлөх дэг журмын хамгийн хурц илрэл болсон гэж үзэж байна. Үүний зэрэгцээ хиймэл оюун ухаан бүтээмжийг мэдэгдэхүйц өсгөж, инфляцийг сааруулах таталцал үзүүлэх эсэх нь гол тодорхойгүй зүйл хэвээр байна. Төв банкнууд хатуу бодлого явуулах шаардлага, эдийн засгийн өсөлтийг хамгаалах зорилтын хооронд улам нарийн зай үлдэх тусам урт хугацааны өгөөжийн хэлбэлзэл зах зээлийн гол чиглүүлэгч хэвээр байх төлөвтэй байна. Инфляцийн олон эх үүсвэр давхцах мөчлөгт бондын зах зээл дахин “тайван” болох хүртэл хугацаа шаардагдахыг энэ удаагийн хөдөлгөөн санууллаа.