2026 оны төсвийн тодотголын хэлэлцүүлэгт хоёр асуудлыг дахин хэлэлцүүлэхээр Байнгын хороо хуралдахаар боллоо

Улсын Их Хурлын намрын ээлжит чуулганы нэгдсэн хуралдаан Төрийн ордонд эхэллээ. Өнөөдрийн хуралдаанаар 2026 оны төсвийн тодотголын гурав дахь хэлэлцүүлгийг үргэлжлүүлж байна. Хэлэлцүүлгийн явцад хоёр санал маргаан дагуулж, Байнгын хорооны түвшинд дахин оруулж ирэх шаардлагатай тухай асуудал хөндөгдлөө.

Энэ үеэр Улсын Их Хурлын Төсвийн байнгын хорооны дарга Н.Наранбаатар хоёр асуудлыг тус байнгын хороонд дахин хэлэлцүүлэх санал гаргав. Санал хураалтаар гишүүдийн олонх дэмжсэнээр Төсвийн байнгын хороо дээр дахин хуралдахаар шийдвэрлэсэн байна. Түүнчлэн Байнгын хороо хуралдаж дуусах хүртэл Улсын Их Хурлын чуулганы нэгдсэн хуралдааныг түр завсарлуулав. Ийнхүү гурав дахь хэлэлцүүлгийн явц дундаас хэлэлцэх сэдвүүд Байнгын хороонд буцаж очих зохицуулалт бодитоор хэрэгжиж эхэллээ.

Дэгийн тухай хуульд зааснаар төсвийн тодотголын гурав дахь хэлэлцүүлгийн үеэр байнгын хороонд дахин хэлэлцүүлэхээр чиглэл авч болох зохицуулалт бий. Өнөөдрийн шийдвэр энэ заалтад үндэслэж гарсан гэж ойлгогдож байна. Өөрөөр хэлбэл, нэгдсэн хуралдаан дээр эцэслэн “таслах”-аас өмнө маргаантай саналуудыг Байнгын хорооны шүүлтүүрээр дахин оруулж, байр сууриа нэгтгэх боломж бүрдэв. Харин энэ процесс нь чуулганы хуваарь, хэлэлцүүлгийн явцыг шууд удаашруулах эрсдэл дагуулж байна.

Дахин хэлэлцүүлэхээр болсон эхний асуудал нь хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн асаргааны тэтгэмжтэй холбоотой 47.6 тэрбум төгрөгийн зардлыг нэмэгдүүлэх саналтай холбоотой. Тус санал өмнө нь унасан гэж мэдээлэгдсэн бөгөөд өнөөдөр дахин хэлэлцэхээр Байнгын хороонд шилжүүлж байна. Энэ асуудал нийгмийн халамжийн чиглэлийн зардлын зохицуулалттай шууд уялдаж байгаа учраас гишүүдийн дунд байр суурийн зөрүү арай илүү ажиглагдав. Төсвийн тодотголын агуулгад үзүүлэх нөлөө нь эцсийн шийдвэрээс хамаарахаар байна.

Нөгөө нь Боловсрол, шинжлэх ухааны яамны төсөв доторх түрээсийн төлбөртэй холбоотой саналыг чиглэж байна. Энэ санал мөн өмнө нь дэмжигдээгүй бөгөөд 14.1 тэрбум төгрөгийг бууруулах саналыг дахин ярихгүй бол болохгүй гэж үзэн Байнгын хороо дээр дахин сөхөхөөр болжээ. Төсвийн зардлын бүтцэд “түрээс” гэсэн ангиллаар туссан төлөвлөлт хэр оновчтой байсан, бууруулах боломж бодитой эсэх нь хэлэлцүүлгийн гол цөмд орж ирнэ. Ингэснээр салбарын төсөвт хийх өөрчлөлтийн хүрээ, тайлбар үндэслэл илүү тодорхой болох шаардлага тавигдаж байна.

Байнгын хороо хуралдаж дуусах хүртэл чуулган түр завсарласнаар төслийн явцад саатал үүсч, байгууллагуудын зардлын асуудалд нөлөөлөхөөр байна. Нэгдсэн хуралдаан түр завсарласан энэ хугацаанд маргаантай хоёр санал дээр Байнгын хорооны шийдвэр гарч, дараагийн хэлэлцүүлэгт ямар байр суурьтайгаар орж ирэх нь тодорхой болно. Улсын Их Хурал дахь төсвийн тодотголын гурав дахь хэлэлцүүлэг ийнхүү Байнгын хорооны нэмэлт хэлэлцүүлэгтэй зэрэгцэн үргэлжлэх нөхцөлтэй тулгарч, шийдвэр гарах үе шат илүү анхаарал татахаар байна.