2027 оны төсөв, төсвийн хүрээний мэдэгдлийн өөрчлөлтийн төслүүдийг УИХ-д өргөн мэдүүллээ
Засгийн газар 2027 оны төсөв болон төсвийн хүрээний мэдэгдлийн өөрчлөлтүүдийг УИХ-д өргөн барилаа. Төсвийн тэнцэл ДНБ-ий 2 хувиас илүүгүй алдагдалтай байж, өр 2027-2028 онд 50 хувь, 2029 онд 45 хувиас хэтрэхгүй. Нэмэгдсэн орлогоор 2027 онд зарлагын дээд хязгаарыг уян хатан тооцсоноор хөрөнгө хуваарилалт хурдсах төлөвтэй.
Ерөнхий сайд Н.Учрал, УИХ-ын гишүүн, Сангийн сайд З.Мэндсайхан нар УИХ-ын дарга С.Бямбацогтод 2027 оны төсөв, сангуудын төсвийн тухай хуулийн төслүүдийг өргөн мэдүүлэв. Үүнд 2027 оны төсвийн хүрээний мэдэгдэл болон 2028-2029 оны төсвийн төсөөллийн тухай хуульд өөрчлөлт оруулах төслийг багцлан хамруулсан байна. УИХ-д өргөн барьсан энэ багцын хүрээнд төсвийн тогтвортой байдлын зарчим, зардлын дээд хязгаарыг тооцох аргачлал, өрийн хязгаарлалтыг хамтад нь шинэ нөхцөлтэй уялдуулахаар тусгажээ.
Энэхүү өөрчлөлтийн нэг гол чиглэл нь орлогын эх үүсвэр өссөн нөхцөл байдлыг хуульд тусган, төлөвлөлтийн уян хатан байдлыг нэмэх зохицуулалт байна. Төсвийн тогтвортой байдлын тухай хуульд нэмэлт оруулах төслөөр төрийн өмчит компаниуд болон Оюутолгой төслийн ноогдол ашгийн орлого, орон нутгийн үнэт цаас, урьд оны үлдэгдлээс хамаарах эх үүсвэр өссөнийг тусгасан гэж мэдээлэв. Ингэснээр нэмэгдсэн орлогын хэмжээгээр нэгдсэн төсвийн нийт зарлагын дээд хэмжээг нэмэгдүүлэн тооцох боломж бүрдэхээр зураглаж байна.
Зохицуулалтын өөр нэг онцлог нь энэ нэмэгдэл хэсэгт төсвийн тусгай шаардлага хамаарахгүй байхаар тусгасан явдал юм. Өөрөөр хэлбэл орлого нэмэгдсэн нөхцөлд зардлын дээд хэмжээг тооцохдоо уян хатан байдлыг өргөтгөж, хөрөнгө хуваарилалтын хурдыг нэмэх төлөвтэй гэж тайлбарлажээ. Түүнчлэн энэ хүрээнд Үндэсний баялгийн сан, Нийгмийн даатгалын сан, Эрүүл мэндийн даатгалын сангийн төсвийн тухай хуулийн төслүүдийг мөн хамтад нь өргөн мэдүүлсэн байна.
Төсвийн сахилга баттай холбоотой үндсэн хязгаарлалтуудыг төслүүдэд тодорхой тусгасан байна. Нэгдсэн төсвийн тэнцвэржүүлсэн тэнцлийг тухайн жилийн ДНБ-ий 2 хувиас илүүгүй алдагдалтай, эсхүл ашигтай байхаар тооцжээ. Харин Засгийн газрын өрийн үлдэгдлийг 2027-2028 онд ДНБ-ий 50 хувиас, 2029 онд 45 хувиас хэтрэхгүй байхаар тусгасан бөгөөд ДНБ-ий 60 хувиас хэтрүүлэхгүй ерөнхий шаардлагыг хангана гэж үзэв.
Засгийн газрын танилцуулснаар төслүүд батлагдвал макро эдийн засаг, төсвийн үндсэн үзүүлэлтүүдийг шинэчилсэн нөхцөлтэй уялдуулан дахин тооцох замаар 2027 оны төсвийг бодит үндэслэлтэй төлөвлөх нөхцөл бүрдэнэ. Үүнийг дагаад төсөв болон төсвийн хүрээний мэдэгдэл, дунд хугацааны төсөөллийг нэг багцаар шинэчилж, тооцооллын суурь үзүүлэлтүүдийн уялдааг сайжруулах зорилго тавьж буйгаа онцолсон байна. УИХ-ын хэлэлцүүлгийн явцад орлогын эх үүсвэрийн өсөлтийг хэрхэн тооцсон, мөн “төсвийн тусгай шаардлага” хамаарахгүй байхаар зохицуулах нь зарцуулалтын хяналт, ил тод байдалд ямар нөлөө үзүүлэх талаар асуудал анхаарал татах төлөвтэй байна.
Төслүүдийг УИХ-д өргөн мэдүүлсэн талаар Улсын Их Хурлын Хэвлэл мэдээлэл, олон нийттэй харилцах газар мэдээлэв. Одоо УИХ-ын шатны хэлэлцүүлгээр 2027 оны төсөв, холбогдох сангуудын төсөв, мөн төсвийн хүрээний мэдэгдлийн өөрчлөлтүүдийг хамтад нь авч үзэх зохицуулалт бодит хэрэгжилт дээр ямар хэлбэрээр буух нь тодорхой болох юм.
Холбоотой мэдээ
Өмнөговь аймгийн эрчим хүчний импортод 50 тэрбум төгрөгийн татаас тусгажээ
Эрчим хүчний яам импортын эх үүсвэрээр Өмнөговь аймгийн хэрэглээг хангаж, татаасыг наймдугаар сараас арваннэгдүгээр сар хүртэл тооцсон аж. Төсвийн хэлэлцүүлгийн үеэр импортын зардлаас гадна эрчим хүчний гадаад эх үүсвэрээс хамаарах түвшин нэмэгдэх эсэх асуудал анхаарлын төвд орлоо. Зарим гишүүн импортод төсвөөс тогтмол санхүүжилт олгох нь эрчим хүчний хэрэглээг гадаад эх үүсвэрээр хангах бодлогын сонголтыг бэхжүүлж болзошгүй гэж үзжээ.
Эдийн засгийн байнгын хороо 2026 оны төсвийн тодотголд БНХАУ-аас эрчим хүч импортлох зардлыг хэлэлцэв
Улсын Их Хурлын Эдийн засгийн байнгын хороо төсвийн тодотголд туссан эрчим хүчний импортыг хэлэлцэж, хараат байдлын маргаан өрнөв. Тодотголд БНХАУ-аас 50 тэрбум төгрөгөөр эрчим хүч импортлох, найм-арваннэгдүгээр сард татаас тооцохоор тусгасан байна. Өмнөговийн хэрэглээг гаднаас хангах төлөв нэмэгдвэл үнэ, нийлүүлэлтийн эрсдэл дотоод бодлогод дарамт болно.
"Дизель түлшний үнэ өссөөр байвал АНУ-ын эдийн засаг чимээгүйхэн мөхнө"
АНУ-д дизель түлшний дундаж үнэ галлон тутамдаа анх удаа 6 ам.доллар давж, ачаа тээвэр, хөдөө аж ахуй, үйлдвэрлэлийн зардлыг нэмэгдүүлж байна. Калифорнид дизель 7.9827 ам.доллар болж, ачааны машин болон фермерүүдийн шатахууны зардал жилийн өмнөхөөс 63 хувиар өсчээ. Боловсруулах үйлдвэрүүд бараг бүрэн хүчин чадлаар ажиллаж, дэлхийн хэмжээнд нийлүүлэлт хумигдав.
Их Британийн банкууд гэнэтийн ашгийн татварын эсрэг байр сууриа чангатгалаа
“UK Finance”-ийн тооцоогоор банкуудын Их Британи дахь үйл ажиллагаанаас үүсэх нийт татварын хувь 2025 онд 46.4 хувьд хүрчээ. Банкууд нэмэлт татвар хөрөнгө оруулалтыг сааруулж, Лондоны олон улсын санхүүгийн төвийн өрсөлдөх чадварыг сулруулж болзошгүй. Их Британид банкууд 25 хувийн аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татвар дээр нэмэлт 3 хувийн татвар төлдөг.
Төсөв дүрмээ дагах уу, дүрэм төсвөө дагах уу?
2026 оны төсөв үндсэн тоон хязгааруудаа зөрчөөгүй ч төсөвт тааруулан дүрмээ өөрчлөх эрсдэл анхаарлын төвд байна. 13 хувийн инфляц, ₮1.2 их наядын тэнцвэржүүлсэн алдагдал дотоод эмзэг байдал өндөр хэвээр байгааг харуулж байна. Гол маргаан нь төсвийн хэмжээ бус, дунд хугацааны хүрээ болон төсвийн дүрмийг улс төрийн шийдвэрээр байнга өөрчлөх эсэхэд төвлөрч байна.
Хятадын үйлдвэрлэгчийн үнэ 3.8 хувиар өслөө: Монголын импортын барааны өртөгт нөлөөлөх үү?
Хятадын үйлдвэрлэгчийн үнийн өсөлт наймдугаар сард 3.8 хувьд хүрч хурдаслаа. Үйлдвэрлэлийн өртгийн өсөлт Монголын Хятадаас импортолдог зарим барааны үнэд дамжих эрсдэлтэй. Монголын экспортын хувьд Хятадын үйлдвэрлэлийн бодит эрэлт хэр өөрчлөгдөх нь илүү чухал үзүүлэлт юм.