Ам.доллар чангарч, дэлхийн бондын огцом уналт эрчимжсэнээр Нью-Йоркт зэсийн үнэ буурлаа

Нью-Йоркт зэсийн үнэ Лондонд авсан өсөлтөө буцаан өгч, ам.долларын ханш чангарсан, дэлхийн бондын огцом уналт эрчимжсэн үеийн эрсдэлийн дахин үнэлэлтэд дарамтлагдлаа. Comex дээр идэвхтэй гэрээ энэ долоо хоногоос солигдож, арванхоёрдугаар сарын нийлүүлэлт давамгайлж эхэлсэн нь арилжааны өнгийг ч өөрчилсөн байна. Comex-ийн арванхоёрдугаар сарын гэрээ 1.3%-иар буурч, 1 фунт нь 6.6020 ам.долларт хүрсэн бол өмнө нь 6.7420-д арилжигдаж байсан. Энэ хөдөлгөөн нь ам.долларын чангаралтай давхцаж, хөрөнгө оруулагчдын эрсдэлийн аппетитийг агшаав.

Үнийн богино хугацааны савлагааны цаана нийлүүлэлт, нөөцийн дүр зураг зөрүүтэй харагдаж байна. Лондоны Металлын Биржийн (LME) агуулахын нөөц дөрөв дараалан буурч 234,275 тонн болсон нь биеийн зах зээлд таталт байгааг илтгэнэ. Харин Bloomberg-ийн мэдээлснээр Comex-ийн нөөц 8-р сарын 31-нд ойролцоогоор 688,000 тоннд хүрч, LME-ээс бараг гурав дахин их болсон нь эсрэг дохио өгч байна. АНУ-ын импортын урсгал, хадгалалтын бүтэц өөрчлөгдөхөд энэ хоёр захын нөөцийн зөрүү илүү тод мэдрэгдэхээр байна.

АНУ-д 2027 оны нэгдүгээр сард хэрэгжих цэвэршүүлсэн зэсийн 15%-ийн татварын өмнө нийлүүлэлт татагдаж, 2028 онд 30% болохоор байгаа нь нөөцлөлтийн сэдлийг нэмэгдүүлж байна. Импортын татварын өмнөх нөөцлөлт үргэлжилбэл зах зээлийн тэнцвэр өөрчлөгдөж, үйлдвэрлэгчдийн хувьцаанд дарамт нэмэгдэх эрсдэлтэй гэж зах зээл харж байна. CRU 2026 оны 639,000 тонн дэлхийн илүүдлийн төсөөллөө зөөлрүүлж, зах зээлийг хамгийн ихдээ тэнцвэртэй гэж үзсэн нь үнийн суурь хүчин зүйлс бүрэн сулраагүйг санууллаа. “Хэрэв импорт одоогийнх шигээ үргэлжилбэл бодит байдал дээр зах зээл алдагдалтай мэт харагдана” гэж CRU-ийн зэсийн ахлах шинжээч Роберт Эдвардс хэлэв.

Нийлүүлэлтийн талд Чилийн үйлдвэрлэл сул гарсан нь анхаарал татаж байна. Чили 7-р сард 403,424 тонн зэс үйлдвэрлэж, жилийн өмнөхөөс 9.4%-иар, 6-р сараас 9.8%-иар буурч, 2011 оноос хойших хамгийн сул 7-р сар боллоо. Цаг агаарын хүндрэл, засвар үйлчилгээ үйлдвэрлэлийн хэвийн ажиллагааг саатуулсан гэж Чилийн үндэсний статистикийн байгууллага тайлбарласан байна. Эль Ниньо эрчимжих үед шуурга Antofagasta-ийн Los Pelambres болон Lundin Mining-ийн Caserones-ыг зогсоосон нь нийлүүлэлтийн мэдрэмжийг улам хурцатгав.

Ийм нөхцөлд компаниудын гарцын чиглүүлэг ч доошилж байна. Antofagasta 2026 оны гарцын чиглүүлгээ 625,000-655,000 тонн болгон бууруулж, Lundin Mining Caserones-ыг 120,000-130,000 тонн болгож танав. Үнийн уналттай зэрэгцээд зэс үйлдвэрлэгчдийн хувьцаа даган суларч, Freeport-McMoRan 2.6%-иар, Antofagasta 5.1%-иар буурсан бол Lundin Mining Торонтод 3.8%-иар доошлов. Нөгөө талд салбарын хэлцэл, хөрөнгө оруулалтын урсгал тасраагүй: Anglo American Канадын уурхайчинтай 53 тэрбум ам.долларын нэгдлээ Хятадын зөвшөөрлөөс хамааран ирэх сард хаахаар зорьж байна.

Шинэ төслүүд ч баталгаажиж эхэллээ. Sibanye-Stillwater Тасманид Mt Lyell зэс-алтны уурхайд 340 сая ам.доллар зарцуулахаар баталж, 2029 онд анхны хүдэр олборлохоор төлөвлөсөн нь дунд хугацааны нийлүүлэлтийг нэмэх хүчин зүйл болж байна. Гэхдээ ойрын хугацаанд ам.долларын ханш, бондын зах зээлийн савлагаа, импортын урсгалын өөрчлөлт зэрэг нь биржүүдийн зөрүүтэй нөөцийн дүр зурагтай хавсарч, үнэ тогтоох үйл явцыг улам эмзэг болгож байгаа талаар зах зээл болгоомжтой байна. “Эдгээр үр дүнд үйлдвэрлэлийн байгууламжийн хэвийн ажиллагааг тасалдуулсан цаг агаарын нөхцөл хэсэгчлэн нөлөөлсөн” гэж төв банк мэдэгдэв.