АНУ-д дата төвүүд хиймэл оюуны өсөлтийг дагаад улс төр, хөрөнгө оруулалтын маргааныг хурцатгав

Уолл-стритийн хөрөнгө ихтэй тоглогчид хиймэл оюуныг ирээдүйн эдийн засгийн хөдөлгүүр гэж үзээд дата төвийн дэд бүтцэд идэвхтэй бооцоо тавьж эхэлсэн нь АНУ даяар улс төр, олон нийтийн эсэргүүцэлтэй зэрэгцэн өсөж байна. Google-ийн Gemini, Meta-ийн Muse, Anthropic-ийн Claude, OpenAI-ийн ChatGPT зэрэг загваруудыг ажиллуулдаг байгууламжууд нэмэгдэх тусам “хаана, ямар нөхцөлтэй барих вэ” гэдэг асуулт хөрөнгө оруулалтын гол эрсдэл болон хувирчээ. Хөрөнгийн менежерүүд энэ төрлийн дэд бүтцийг үл хөдлөх хөрөнгийн багцыг төрөлжүүлэх шинэ боломж гэж тайлбарлаж байгаа ч төсөл бүр зөвшөөрөл, цахилгаан, орон нутгийн дэмжлэг дээр тээглэх магадлал өндөр хэвээр.

Эсэргүүцэл нь зөвхөн нэг намын эсвэл нэг бүсийн асуудал биш болж байна. Gallup-ын үндэсний санал асуулгаар америкчуудын 70 хувь нь өөрийн амьдардаг бүсэд дата төв барихыг эсэргүүцсэн бөгөөд энэ байр суурь хоёр намын дунд ижил түвшинд илэрчээ. New York Times/Siena-ийн энэ намрын судалгаанд ч нам харгалзахгүйгээр ойролцоогоор гуравны хоёр нь эсэргүүцсэн гэж гарсан байна. Ийм шахалт нь олон шинэ төслийг олон нийтийн болон улс төрийн байр суурийн өөрчлөлт, Нью-Йорк болон Техас дахь зарим хоригоос шалтгаалан тодорхойгүй болгоод байна.

Зохицуулалтын бодит алхмууд гарч эхэлсэн нь санхүүжилтийн орчныг улам хатууруулж байна. Нью-Йорк муж 7 сард шинэ hyperscale дата төвийн зөвшөөрөл олголтод хориг тавьсан анхны муж болсон бол Техас 8 сард дагаж, захирагч Грег Абботт шинэ зөвшөөрөл олголтыг зогсоохоор захирамжилсан. Эрчим хүчний хүртээмжийн хязгаарлалт, зөвшөөрлийн эрсдэлтэй давхцвал энэ салбарт чиглэсэн REIT болон хиймэл оюуны сэдэвт хувьцааны хэлбэлзэл үргэлжилж болзошгүй гэсэн байр суурь зах зээлд өргөн байна. Төслийн цар хүрээг харуулах нэг жишээ нь: QTS Fayetteville Data Center complex-ийн 928 акр талбайн хэсгийг 2026 оны 7 сарын 17-нд Жоржиа мужийн Файеттвилл хотод авсан зураг нийтлэгджээ.

Зах зээл дээрх бүтээгдэхүүнжилт ч зэрэг яваа боловч гүйцэтгэл нь тогтворгүй байна. Blackstone энэ онд NYSE дээр арилжигддаг Blackstone Digital Infrastructure Trust нэртэй REIT-ээ байгуулж, 5 сарын дунд үеийн IPO-доо нэг бүрийг нь 20 ам.доллараар 87.5 сая ширхэг хувьцаа зарсан; үүнээс хойш хувьцаа ойролцоогоор 16 хувиар буурч, пүрэв гарагт 17 ам.доллароос доош хаагдсан байна. Тус REIT нь Умард Виржиниа, Даллас зэрэг аль хэдийн төлөвшсөн зах зээлд төвлөрч байгаа ч BXDC одоогоор хөрөнгө оруулалтад ямар нэгэн капитал байршуулж эхлээгүй гэж мэдээлэгдэв. Blue Owl нь одоо байгаа дата төвийн хөрөнгө оруулалтуудаа нэгтгэх, 6.5 тэрбум ам.доллар хүртэл үнэлгээтэй байж болох олон нийтэд нээлттэй REIT гаргах хувилбарыг авч үзэж буйгаа мэдээлсэн бөгөөд 32 дэлхийн зах зээлд 130-аас дээш дата төв эзэмшдэг, 18 тэрбум ам.доллароос дээших хөрөнгийг төлөөлнө гэж танилцуулжээ.

Үүний зэрэгцээ том түрээслэгчид болон нийт өртгийн эрсдэлүүд бодитоор нөлөөлж эхэлсэн тохиолдлууд гарлаа. Oracle нь Blue Owl-ийн хөгжүүлж буй Stargate AI өргөтгөлийн хүрээн дэх Нью-Мексикогийн Project Jupiter кампустай холбоотойгоор force majeure мэдэгдэл илгээсний дараа 9 сарын сүүлээр хувьцаа нь 4 хувиар унасан; Oracle 2028 он гэхэд төсөл бүрэн ашиглалтад орохгүй бол төлбөрийг хойшлуулахыг эрмэлзэж буйгаа зохицуулалтын саад, орон нутгийн эсэргүүцлээр тайлбарласан ч төсөл төлөвлөгөөний дагуу хэвээр гэж мэдэгдсэн байна. Нөгөө талд, Nvidia болон Blackstone-ийн дэмжлэгтэй Австралийн дата төвийн компани хөрөнгө оруулагчдын сонирхол сул байсан тул төлөвлөсөн IPO-оо цуцалсан. Пүрэв гарагт OpenAI-ийн орлогын таамаг өмнөх таамгаас 20 тэрбум ам.доллараар бага байж магадгүй гэсэн мэдээлэл гарсны дараа хиймэл оюуны сэдэвт олон хувьцаа уналаа.

Хөрөнгө оруулагчдад энэ бүхэн “өсөлттэй сэдэв” гэхээсээ илүү “зөвшөөрөл, цахилгаан, түрээслэгчийн төвлөрөл, тасралтгүй ажиллагаа” гэсэн зэрэгцээ шалгууртай болж байгааг сануулж байна. Reuters-д Сабур Молла чанартай байгууламжууд том технологийн компанитай байгуулсан урт хугацааны түрээсээр харьцангуй тогтвортой орлого өгөх боломжтой ч хиймэл оюуны хэт өөдрөг хүлээлтээс үүдэх хэт үнэлгээ, өндөр зардал, цөөн том түрээслэгчээс хэт хамаарах, цахилгааны хүртээмжийн хязгаарлалт зэрэг эрсдэлийг онцолсон. Патрик Датц байгалийн гамшиг зэрэг хяналтаас гадуурх эрсдэл үргэлж байдаг, Рэйчел Никсон тасралтгүй ажиллагааны түвшин амласан хэмжээнд хүрэхгүй бол гэрээт харилцаанд дараагийн шатны эрсдэл үүсэж болзошгүйг тус тус анхааруулжээ. Жижиг хөрөнгө оруулагчдын сонирхол одоогоор хязгаарлагдмал, Blackstone-ийн REIT-д ч эзэмшлийн ойролцоогоор 94 хувь нь байгууллагын хөрөнгө оруулагчдад ногддог гэсэн зах зээлийн мэдээлэл энэ салбарын “олон нийтэд нээлттэй” болсон дүр зураг ямар шатандаа байгааг илтгэнэ.