АНУ-д спортын бооцоо хэвийн үзэгдэл болж, З үеийнхний хуримтлалын мөнгө эрсдэлд орж байна

АНУ-д спортын бооцоо 2018 онд АНУ-ын Дээд шүүх холбооны түвшний хоригийг цуцалснаас хойш олон нийтийн өдөр тутмын хэрэглээ шиг болж, ялангуяа залуусын мөнгөний зан төлөвт хүчтэй нөлөөлөх болсон талаар мэдээлэв. Siena Poll-ийн хоёрдугаар сарын санал асуулгаар америкчуудын 27 хувь, 18–49 насны эрчүүдийн 52 хувь нь онлайн бооцооны данстай гэж хариулсан нь энэ зах зээл ямар хурдтай “хэвийн” болсныг харуулж байна. Харин асуудал нь зөвхөн тоглоом, зугаа цэнгэл дээр тогтохгүй, хуримтлалын сахилга баттай мөргөлдөх үед илүү тод анзаарагдаж эхэлжээ.

Betterment-ийн 1,000 хөрөнгө оруулагчийн судалгаагаар 1997–2007 онд төрсөн З үеийн хөрөнгө оруулагчдын 52 хувь нь хөрөнгө оруулах мөнгөө спортын бооцоонд шилжүүлсэн байна. Тус компанийн мэдээлснээр З үеийн хөрөнгө оруулагчдын дөрөвний нэг орчим нь спортын бооцоог урт хугацааны санхүүгийн стратегийн нэг хэсэг гэж үзжээ. Энэ нь бооцоог ганц удаагийн зугаа гэж бус, хөрөнгө өсгөх арга гэж ойлгож буйн дохио бөгөөд мэргэжилтнүүдийн хувьд хамгийн их санаа зовоож буй хэсэг нь эндээс эхэлж байна.

Wealthspire-ийн зөвлөх Эндрю Лендналын хэлснээр, зугаа цэнгэл хөрөнгө оруулалтын стратеги мэт харагдаж, урт хугацааны баялаг бүтээх ёстой мөнгөтэй өрсөлдөх үед асуудал үүсдэг. “Санаа зовоож буй нь залуус спорт үзэж, хааяа бооцоо тавьж байгаад биш, урт хугацааны баялаг бүтээх гэж байсан мөнгөтэй мөргөлдөж эхлэхэд оршдог” гэж тэр хэлжээ. Ленднал мөн залуучууд мэдээлэлгүйдээ биш, харин мэдээллийн чанар, итгэлцэл, шийдвэр гаргалтын асуудлаас болж алдаа гаргадаг гэж тайлбарласан байна. Түүний хэлснээр жинхэнэ шалгалт нь “Би үүнийг дааж чадах уу, энэ бооцоонд ямар боломжоо золиосолж байна, өрөө төлөх, онцгой байдлын сан, урт хугацааны хуримтлалын мөнгийг ашиглаж байна уу” гэж өөрөөсөө асуух явдал аж.

Хөрөнгө оруулалтын суурь логик, хугацааны нөлөөг бодитоор харуулах жишээ ч байна. Carey School of Business, Arizona State University-ийн профессор Хендрик Бессембиндерийн судалгаагаар хувьцааны зах зээл дунджаар жилд ойролцоогоор 10 хувийн жигнэсэн өгөөж үзүүлсэн гэж дурджээ. Үүн дээр тулгуурлан 10,000 ам.долларын хөрөнгө оруулалт 40 жилийн хугацаанд 452,000 ам.доллароос давж өсөх боломжтой гэсэн тооцоог иш татсан байна. Энэ өнцгөөс харахад “өнөөдөр” хожих магадлалтай мэт санагдах шийдвэр нь “маргааш” хуримтлал, баялаг бүтээх боломжийг чимээгүйгээр шахаж эхэлдэг.

Нөгөө талд, бооцооны бизнесийн математик хэрэглэгчийн эсрэг ажиллахаар бүтээгдсэн гэдгийг тайланд онцолсон байна. Тайлангийн дагуу бооцооны компаниуд үнэ тогтоолтдоо vig гэх төлбөр шингээж, тэнцүү магадлалтай мэт бооцоонд ч бооцоочдоос давуу нөхцөл бүрдүүлдэг. Тухайлбал 50/50 үр дүнтэй мэт бооцоонд ихэвчлэн 100 ам.доллар хожихын тулд 110 ам.доллар эрсдэлд тавих шаардлагатай гэж тайлбарлав. Өөрөөр хэлбэл зөв таах “мэдлэг” нь өөрөө хангалттай биш, шимтгэл шингэсэн тоглоомын дүрэм дээр урт хугацаанд тогтвортой ашиг гаргана гэдэг статистикийн хувьд улам хэцүү болж таарна.

Энэ эрсдэл нь зөвхөн хэтрүүлсэн хэрэглээний түүхээр хязгаарлагдахгүй, өрийн үзүүлэлттэй зэрэгцэн ажиглагдаж байна. Нью-Йоркийн Холбооны нөөцийн банк гаргасан мэдээллээр хуульчилсан спортын бооцоо нь өрийн хугацаа хэтрэлт, дампуурлын түвшин өсөх хандлагатай давхцжээ. U.S. News and World Report-ийн 2025 оны санал асуулгаар спортын бооцоочдын дөрөвний нэг нь бооцооны улмаас төлбөрөө алгассан, 30 хувь нь өр тавьсан гэж хариулсан байна. The University of Pennsylvania’s Wharton School-д суралцдаг Стивен Вангийн ярьснаар зарим найзууд нь багийн талаарх мэдлэгээрээ мөнгө олно гэж итгэн бооцоо тавьдаг бөгөөд “Найзууд маань ‘Би энэ багийг мэднэ, тэгэхээр бооцоогоор мөнгө олно’ гэж ярьдаг” гэжээ. Тэр мөн “Тэд ялна гэж үнэхээр итгээд бооцоо тавьдаг ч статистикаар ихэнхдээ тийм байдаггүйг бид мэднэ” гэж нэмж хэлсэн байна.

Энэ бүхний хажуугаар CNBC Select нь редакцын хувьд хараат бус бөгөөд түншийн холбоосоор дамжин шимтгэл авах боломжтой гэдгийг тэмдэглэжээ. Харин хэрэглэгчийн түвшинд үлдэх гол асуулт нь Лендналын онцолсноор бооцооны хэмжээний тухай биш, бооцоонд зориулж ашиглаж буй мөнгөний эх үүсвэрийн тухай юм: өр, онцгой байдлын сан, урт хугацааны хуримтлалын аль нь шахагдаж байна вэ гэдгийг ялгаж харахгүй бол “хэвийн болсон” нэг товчлуур санхүүгийн тогтвортой байдлыг алгуур эвдэж эхлэх эрсдэлтэй.