АНУ гишүүн биш ч БРИКС-ийн Делид болох дээд хэмжээний уулзалтад Трампын бодлогын нөлөө давамгайлж байна

АНУ БРИКС-ийн гишүүн биш ч Энэтхэгийн Дели хотод болох дээд хэмжээний уулзалтын хэлэлцээний өнгө аяс Дональд Трампын тариф, геополитикийн бодлогын нөлөөнд хүчтэй орж байна. БРИКС 11 улсын удирдагчид өргөн хүрээний асуудлаар байр сууриа уялдуулах гэж байгаа ч зах зээлүүдийн хувьд гол асуулт нь хамтарсан мэдэгдэл Вашингтонтой хэр зэрэг шууд “хатуурах” эсэх дээр төвлөрч байна. Трамп өмнө нь БРИКС-д хандан “100% tariffs” гэж анхааруулж байсан бөгөөд ам.долларын байр суурийг “mighty US dollar” гэж тодорхойлсон нь хэлэлцээний суурь нөхцөлийг бүрдүүлж байна.

Энэтхэг уулзалтыг зохион байгуулж, Хятад, Орос, Бразил, Өмнөд Африк, Арабын Нэгдсэн Эмират Улс, Иран зэрэг улс оролцоно. Саудын Араб уригдсан гишүүний статустайгаар оролцож, олон талт болон хоёр талын уулзалтууд хийхээр байна. БРИКС өөрийгөө бүлгээрээ дэлхийн ДНБ-ий 40 хувийг эзэлдэг гэж тодорхойлдог тул нэг ширээний ард суугаа хүмүүсийн жагсаалт дангаараа анхаарал татна.

Хэлэлцэх асуудлын ар талд Трампын тарифын бодлого, геополитикийн чиг хандлага, Ираны дайн зэрэг нь дэлхийн эрчим хүчний зах зээл болон эдийн засгийн хүлээлтэд нөлөөлж буй хүчин зүйл хэвээр. Энэ утгаараа уулзалт зөвхөн гадаад бодлогын яриа биш, худалдаа, нийлүүлэлтийн сүлжээ, хөрөнгө оруулалтын эрсдэлийн тухай яриа болж хувирч байна. Тиймээс нэгдсэн мэдэгдэл АНУ-ыг шууд онилохгүй байх магадлалтай гэсэн хүлээлт дагаад “яах нь тодорхойгүй” орчныг зах зээлүүд илүү анхаарч эхэлнэ.

Энэтхэг АНУ-тай худалдааны хэлэлцээрийн эцсийн шатанд байгаа гэж мэдээлэгдсэн нь Нью Дели Вашингтоныг өдөх ил тод байр сууриас зайлсхийх шалтгаан болж байна. Атлантын зөвлөлийн Майкл Кугелман “Энэтхэг Вашингтоныг шүүмжилсэн хамтарсан мэдэгдэлтэй гарч огт болохгүй” гэжээ. Ийм нөхцөлд барууныг шүүмжилсэн том өгүүлбэрүүдээс илүүтэй өргөн хүрээний, ерөнхий томьёолол давамгайлах төлөвтэй бөгөөд энэ нь улс орнуудын бодит санал зөрөлдөөн бүрэн арилсан гэсэн үг биш.

Хоёр талын уулзалтуудын жагсаалт ч анхаарал төвд байна. Ши Жиньпин Бямба гарагт Нарендра Модитой уулзахаар төлөвлөгдөж, уулзалтын үр дүнг ажиглана. Мөн Владимир Путинтэй хийх Модигийн уулзалтад Украйны дайн гол сэдэв болох төлөвтэй. Энэ нь БРИКС-ийн хүрээний уулзалт дотоод эдийн засгийн асуудлаас гадна геополитикийн олон давхар эрсдэлийг нэг дор шингээж байгааг харуулна.

Нөгөө талд БРИКС санхүүгийн хамтын ажиллагааг бэхжүүлэх арга зам хэлэлцэж, бодитой зарлал хийх боломжтой гэж үзэж байна. Бүлгийн гол бодит ололт гэж Шинэ хөгжлийн банкийг нэрлэж, дэд бүтэц, хөгжлийн төслүүдэд олон тэрбум ам.долларын санхүүжилт зөвшөөрсөн гэж тэмдэглэжээ. Гэхдээ 100 тэрбум ам.долларын онцгой нөөцийн хэлэлцээртэй ч хэрэгжиж туршигдаагүй хэвээр байгаа нь институцийн чадавхын талаарх асуултыг нээлттэй үлдээнэ. Үүнтэй зэрэгцээд Нэгдсэн Үндэстний Байгууллага, Олон улсын валютын сан, Дэлхийн банк зэрэг байгууллагын шинэчлэлийг “хөгжиж буй орнуудын дуу хоолой” болгон үргэлжлүүлэн түлхэхээр байна.

Эцэст нь зах зээлүүд дээд хэмжээний уулзалтын гол дохиог тунгаахдаа нэг өгүүлбэрээс илүүтэй Нью Делигийн тэнцвэржүүлэлт, Бээжин-Москвагийн дохио, мөн хамтарсан мэдэгдлийн хэл найруулгыг харж, бодлогын тодорхойгүй байдлын хэмнэл өөрчлөгдөх эсэхийг хэмжихээр байна. АНУ багтдаггүй ширээ тойрсон ярианд ч Вашингтоны бодлого бодитоор чиглэл тогтоож байгааг энэ удаагийн уулзалт тодхон сануулж байна.