АНУ-Ираны хэлэлцээний найдвар бүдгэрч, газрын тосны нийлүүлэлтийн эрсдэлийн айдас дахин сэргэв

АНУ-Ираны хэлэлцээ урагшлах найдвар суларч буй дохио зах зээлд дахин хүчтэй сонсогдлоо. АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп Вашингтон Ирантай “хагас хэлэлцэж” байна гэж Axios-т ярьсан нь тохиролцоонд хүрч болзошгүй гэсэн хүлээлтийг хөргөв. Иймэрхүү өнгө аястай мэдэгдэл гармагц нийлүүлэлтийн эрсдэлийн айдас түргэн сэргэж, газрын тосны үнэ савлагаатай хэвээр үлдэх нөхцөл бүрдэв.

Үүний зэрэгцээ АНУ-ын Стратегийн газрын тосны нөөц 300 сая баррелиэс доош орж, 1983 оноос хойших хамгийн доод түвшинд хүрсэн нь анхаарал татлаа. АНУ-ын Эрчим хүчний яамны мэдээлснээр стратегийн нөөц 298.7 сая баррель болж, долоо хоногт 6.1 саяар буурчээ. Нөөцийн энэ түвшин нь зах зээлд үүсэж болох гэнэтийн тасалдлын үед “буфер” багассан мэтээр уншигдаж, эмзэг байдлын талаархи яриаг улам нэмэгдүүлэв. Өөрөөр хэлбэл, геополитикийн өнгө өөрчлөгдөх бүрт үнэ огцом хөдөлж мэдэх мэдрэмж буцаад давамгайлж байна.

Үнэ дээрх хариу үйлдэл ч үүнийг батлав. Brent төрлийн нефть Даваа гарагт ойролцоогоор 5 хувь өсөж 87.72 ам.долларт, WTI фьючерс 82.13 ам.долларт хаагдсан байна. Нэг талаас хэлэлцээ “бүрэн” бус, нөгөө талаас стратегийн нөөц буурсан гэсэн хоёр мэдээ нийлүүлэлтийн эрсдэлийг зах зээлийн гол сэдэв болгов. Үүн дээр нэмээд Трамп “Бид тэдэнтэй зөвхөн ‘хагас хэлэлцэж’ байна” гэж тодотгоод, “Бид Ираны асар өндөр инфляц, мөнгөгүй болсон байдлыг зүгээр л ажиглаж байна. Бид үүнийг намуухан явуулж байна” хэмээн хэлсэн нь бодлогын чиглэл тодорхой бус хэвээр гэсэн ойлголтыг үлдээв.

Ийм нөхцөлд савлагаа зөвхөн эрчим хүчний салбарт тогтохгүйгээр, өргөн зах зээлийн эрсдэлийн мэдрэмжид дам нөлөөлөх эрсдэлтэй. Үнэ өндөр, хэлбэлзэлтэй хэвээр байвал эрчим хүчний зардлаар дамжин инфляцын хүлээлт чангарч, хөрөнгө оруулагчдын үнэлгээ хийх суурь өөрчлөгдөх магадлал нэмэгдэнэ. Тэр тусмаа нийлүүлэлтийн эрсдэлийн айдас сэргэх үед “үнэ өсөх нь түр зуур уу, эсвэл урт үргэлжлэх үү” гэсэн асуудал хурцаар тавигддаг. Зах зээл энэ асуултад нэг мөр хариу олж амжаагүй үед нефтийн ханшны хөдөлгөөн бусад активын чиг хандлагыг ч чирэх үе цөөнгүй.

Өнөөдөр хөрөнгө оруулагчдын анхаарал нэгэн зэрэг хэд хэдэн том сэдэв дээр хуваагдаж байна. Nvidia болон зургаан хөрөнгийн компани хиймэл оюуны чипийг Уолл Стрийтийн шинэ хөрөнгийн ангилал болгох 500 тэрбум ам.долларын санаачилга дээр ажиллаж байгаа бол Meta хамгийн хүчирхэг хиймэл оюуны загваруудаа нээлттэй эх болгохоо мэдэгдэж, Muse Spark 1.2-ийн жинг олон нийтэд татах боломжтой болгоно гэжээ. Гэвч технологийн ийм мэдээнүүд идэвхтэй байсан ч, эрчим хүчний үнэ савлах үед инфляц, бодлогын хүлээлт, эрсдэлийн дуршил зэрэг суурь хүчин зүйлс хурдан өөрчлөгдөх боломжтой хэвээр. Тиймээс АНУ-Ираны хэлэлцээний өнгө аяс болон АНУ-ын стратегийн нөөцийн чиг хандлага цаашид ч зах зээлийн гол драйверүүдийн нэг байхаар байна.