АНУ-ын Сангийн сайд Скотт Бессент сенатор Элизабет Уорренд хурц дайралт хийж, иений интервенцийн асуултуудыг бүрэн хариулаагүй

АНУ-ын Сангийн сайд Скотт Бессент сенатор Элизабет Уорренийн наймдугаар сарын 13-ны захидалд өгсөн хариугаа X сүлжээгээр дамжуулан нийтэлж, сенаторыг валютын зах зээлийг буруу ойлгодог гэж шүүмжилсэн нь маргааныг улам хурцатгалаа. Тэрээр захидлын эхний хэсэг Япон улс АНУ-ын Сангийн яаманд өртэй мэт ойлголт төрүүлсэн гэж үзэж, энэ тайлбарт хүчтэй няцаалт хийсэн байна. Уоррен харин X дээр Бессентийн хувьд “хүндхэн хоёр долоо хоног” өнгөрлөө хэмээн бичиж, түүний гадаад валют дэмжих оролдлого бүтсэнгүй гэж шүүмжилжээ. Ийнхүү бодлогын маргаан улс төрийн хувийн өнгө аястай дайралт болж хувирсан нь анхаарал татав.

Гэвч захидлын дараагийн хэсэгт дурдсан интервенцийн хэлбэр дээр Бессент өөр байр суурь илэрхийлсэн. Тэрээр интервенц нь евро, иений солилцооны хэлбэртэй явагдсан бөгөөд Япон улс АНУ-ын Сангийн яам эсвэл Холбооны нөөцийн банкнаас зээл аваагүй гэдгийг Уоррен зөв тэмдэглэсэн гэж хүлээн зөвшөөрсөн байна. Улмаар Бессент Валют тогтворжуулах сангийн одоо байгаа гадаад валютын хөрөнгийг иентэй солилцсон, шинэ төсвийн хөрөнгө батлаагүй, Японд зээл олгоогүй, Япон АНУ-ын Сангийн яаманд юу ч өргүй гэж мэдэгдэв. Энэ тайлбар нь “АНУ мөнгө гаргаж Японыг санхүүжүүлсэн” гэх өнгө аясыг намжаах оролдлого болсон ч нарийвчилсан мэдээлэл дутуу хэвээр үлдлээ.

Бессент интервенцийг АНУ-ын эдийн засгийн ашиг сонирхлыг хамгаалах шаардлагатай алхам гэж тайлбарласан. Түүний үзэж буйгаар эмх замбараагүй иен нь дэлхийн зах зээлийг тогтворгүйжүүлж, улмаар АНУ-ын зээлийн өртгийг нэмэгдүүлэх эрсдэлтэй. Гэхдээ ямар ханшаар, ямар гүйцэтгэлийн нөхцөлтэйгөөр иен худалдаж авсан, мөн одоогийн үнэлгээ ямар байгаа талаар тэрээр мэдээлэл нийтлээгүй. Үүний зэрэгцээ евро зарснаас өмнө Европын төв банктай зөвшилцсөн эсэх, хүссэн нарийвчилсан эрх зүйн үндэслэлийг ч тайлбарлаагүй хэвээр байна.

Зах зээл дээр яригдаж буй тоон мэдээлэл нь тодорхой бус байдал үлдээсээр. Reuters агентлагийн долдугаар сарын 31-ний зурагт түүний тэмдэглэлийн дэвтэрт “Японы иен (JPY) 5-10 тэрбум ам.доллароор ав” гэж бичигдсэн харагдсан тухай мэдээлсэн. Энэ нь бодит гүйлгээний хэмжээ, эсвэл дотоод төлөвлөлтийн тэмдэглэл байсан эсэх нь албан ёсоор батлагдаагүй ч “худалдан авсан иенийн хэмжээ” нууц хэвээр үлдэж буй нөхцөлд анхаарал татах деталь болж байна. Түүнчлэн энэхүү алхам нь 1998 оноос хойших АНУ-Японы иенийг дэмжих анхны уялдаа холбоотой оролцоо гэж мэдээлэгдсэн нь улс төр, зах зээлийн хүлээлтийг нэмэгдүүлжээ.

Японы талын тоо баримт энэ сэдэв яагаад хурц байгааг давхар харуулна. Японы Сангийн яамны мэдээллээр Япон улс долдугаар сарын 30-наас наймдугаар сарын 26 хүртэл 15.4 их наяд иен буюу 96.5 тэрбум ам.доллар зарцуулсан нь тухайн хугацаанд рекорд үзүүлэлт болсон. АНУ-ын тал өөрийн оролцоог Валют тогтворжуулах сангийн хүрээнд, “шинэ мөнгө” гаргаагүй гэж тодотгож байгаа ч интервенцийн үр нөлөө болон зах зээлийн итгэлд хэрхэн нөлөөлсөн нь маргааны төвд үлдэв. Сенатын банкны хорооны Ардчилсан намын төлөөлөгч Салони Шарма Бессент амьжиргааны өртөг бууруулахад төвлөрөх ёстой гэж мэдэгдсэн нь сэдэв валютын бодлогоос өрхийн эдийн засаг руу тэлж байгааг示нэ. Нээлттэй үлдсэн асуултууд — яг хэдээр, яг хэр хэмжээгээр, ямар зохицуулалтын хүрээнд — ойрын хугацаанд дахин сөхөгдөх нь тодорхой байна.