АНУ-ын засгийн газар уул уурхай, чухал ашигт малтмалын хэлцэлд шууд оролцогч болж эхэллээ

АНУ стратегийн нийлүүлэлтийн сүлжээгээ хамгаалах зорилгоор уул уурхайн санхүүжилтэд шууд оролцох чиглэл рүү эргэж, чухал ашигт малтмалын хэлцэлд төрийн оролцоог илүү ил тод, илүү идэвхтэй болгоод байна. Энэ өөрчлөлт нь үнийн хэлбэлзэл өндөр, бүтээн байгуулалтын мөчлөг урт төслүүд капитал татах уламжлалт загварыг хөдөлгөж эхэллээ. Зах зээлийн эрсдэлийг дан ганц хувийн хөрөнгөөр үүрүүлэхээс илүү төр өөрөө эрсдэлийн тодорхой хэсгийг үүрч, хэлцлийн бүтэц дээр нөлөөлөх дүр зураг тодорч байна.

Ерөнхийлөгч Дональд Трамп “Project Vault”-ыг 12 тэрбум ам.долларын сантай зарлаж, 2025 оны нэгдүгээр сараас хойш 40 тэрбум ам.долларын ойролцоогоор 160 хэлцлийг дурдсан нь энэ чиглэлийн улс төрийн түвшний дохио болов. Төр хөрөнгө, үнийн доод босго, урт хугацааны худалдан авалтын гэрээг ашиглан төслийн орлогын урсгалыг тогтворжуулах оролдлого хийж буйг зах зээл анзаарч байна. Вашингтон энэ хүрээнд Япон, БНСУ зэрэг түншүүдийн оролцоотойгоор Хятадаас хамааралтай гэж үздэг нийлүүлэлтийн салбаруудыг хамгаалах бодлогоо уялдуулж байгааг мөн хэлэлцэж байгаа.

Одоо АНУ-ын Засгийн газар хувьцааны оролцоо, хөнгөлөлттэй зээл, үнийн доод босго, урт хугацааны борлуулалтын гэрээг бодлогын багцдаа илүү идэвхтэй ашиглаж эхэлжээ. Уул уурхайн компаниуд төслийг бүрэн ашиглалтад орохоос өмнө худалдан авагч, орлогын урсгалын баталгааг бүрдүүлэх шаардлага нэмэгдсэнийг шинжээчид онцолж байна. Өөрөөр хэлбэл зөвхөн нөөцөөр бус, хэн хэдий хугацаанд ямар нөхцөлөөр авах нь тодорхой болох хүртэл санхүүжилтийн яриа урагшлахгүй болох хандлага хүчтэй болжээ.

Fastmarkets-ийн Ребекка Сейдл Инглэсби улсын дэмжлэг нэмэгдсэн ч холбооны хөрөнгөд өргөдөл гаргагч олон, үнэлгээний нөөц хязгаартай тул санхүүжилт авах нь амар болоогүй гэж үзэв. Тэрээр MINING.com-д “Засгийн газар зээлдүүлэгчийн дүрээр хязгаарлагдахгүй” гэж ярьж, төрийн оролцоо хэлцлийн бүтэц дээр шууд сууж эхэлснийг тодорхойлсон. Мөн “Холимог капиталын бүтэц рүү шилжиж, EXIM-ийн зээл, DFC ба Department of Energy-ийн дэмжлэг, мөн шууд холбооны өмчийн оролцоо нэмэгдсэн” гэж тайлбарлав. Ингэснээр хэлцлийн ширээний ард төр зөвхөн дэмжигч биш, нөгөө тал болж суудаг болсон гэж тэр онцолсон.

Гэхдээ бодлого үйлдвэрийн бодит хүчин чадал болон хурданд шууд шилжих эсэх нь өөр сэдэв хэвээр байна. Шинэ уурхай, боловсруулах болон үйлдвэрлэлийн хүчин чадал байгуулах нь физикийн бодит хязгаарлалтад захирагддаг тул бодлого үйлдвэрлэлд хэзээ хөрвөх нь хугацаанаас хамаарна. Инглэсби “Энэ бол улс төрийн биш, физикийн асуудал; соронзны үйлдвэрийг 11 сарын дотор тушаалаар бий болгож болохгүй” гэж хэлсэн нь хүлээлтийг бодитой барих дохио байлаа. Үнийн доод босго, урт хугацааны худалдан авалт зэрэг нь эрсдэлийг бууруулж болох ч барих хугацаа, зөвшөөрөл, инженерчлэл, нийлүүлэлтийн нарийн хэлхээ зэрэг үндсэн саад арилдаггүй.

Зах зээлд энэ өөрчлөлт хоёр талын нөлөөтэй: нэг талаас хөрөнгө оруулалтын хэлцэлд төрийн баталгаа, хамгаалалт нэмэгдэхийн хэрээр зарим төсөл санхүүжилт босгох боломжоо сайжруулна. Нөгөө талаас холбооны эх үүсвэр рүү өргөдөл цугларч, шалгуур ба үнэлгээний нөөц хязгаарлагдмал хэвээр бол санхүүжилтийн өрсөлдөөн чангарч, шийдвэр гарах хугацаа уртсаж болзошгүй. Төр хэлцэлд орж ирснээр эрсдэлийн зарим хэсэг зөөлөрч байгаа ч төслийн бодит хугацаа, худалдан авагчийн баталгаа, капиталын бүтэц гэсэн үндсэн шаардлага улам тод тавигдах нь энэ мөчлөгийн “шинэ хэвийн” болж байна.