Ардчилсан намаар удирдуулсан 25 муж Трампын захиргааг шүүхэд өгч, өргөн хүрээний тарифын эрх мэдлийг нь асуув

АН-ын удирдсан 25 муж Даваа гарагт Трампын захиргааг шүүхэд өгч, 60 худалдааны түншийн бараанд өргөн хүрээний тариф тогтоохдоо эрх мэдлээ хэтрүүлсэн гэж үзэж буйгаа мэдэгдэв. Нэхэмжлэл АНУ-ын Олон улсын худалдааны шүүхэд гарсан бөгөөд импортын тарифыг өргөн хүрээнд тогтоосон шийдвэрүүд нь хууль зүйн үндэслэл, журам талаасаа алдаа дутагдалтай гэсэн байр суурийг тусгажээ. Улс төрийн өнгө аястай мэт харагдавч маргааны гол нь захиргааны тариф зарлах эрх хэмжээ хаана хүртэл хязгаарлагдах вэ гэдэг дээр төвлөрч байна.

Энэхүү нэхэмжлэл нь захиргаа тарифын бодлогоо өөр хуульд тулгуурлан хамгаалах гурав дахь оролдлогын эсрэг чиглэжээ. Мужуудын мэдээлснээр “нөлөөлөлд өртсөн эдийн засгууд”-аас орж ирдэг ихэнх импортод 10% эсвэл 12.5% тариф ногдуулсан бөгөөд эдгээр нь АНУ-ын импортын 99.4%-ийг бүрдүүлдэг гэжээ. Өөрөөр хэлбэл, маргаан зөвхөн цөөн бүтээгдэхүүн, хэдхэн чиглэлд бус, нийлүүлэлтийн өргөн хүрээг хамарсан шийдвэрүүдийг онилсон байна.

Нэхэмжлэлд дурдсанаар захиргаа 60 эдийн засгийн мөрдөн шалгалтыг яаран явуулж, улс тус бүртэй хийх ёстой зөвлөлдөх процессыг тойрсон гэж буруутгав. Түүнчлэн бараг ижил тарифын хувь тогтоосон шалтгаанаа хангалттай тайлбарлаагүй гэж үзжээ. Мужуудын байр сууринаас харвал эрсдэл нь зөвхөн өндөр тарифын түвшин биш, харин шийдвэр гаргалтын логик, ил тод байдал, журам зөрчигдсөн эсэхээр хэмжигдэж байна.

Мужууд бас Трампын захиргаа 1974 оны Худалдааны тухай хуулийн 301-р хэсгийг ашиглан АНУ-ын Дээд шүүх болон худалдааны шүүхээс өмнө нь хүчингүйд тооцсон татварын арга хэмжээг дахин сэргээхийг оролдож байна гэж маргав. Энэ нь шинэ татварын эсрэг дор хаяж хоёр дахь хууль зүйн сорил болж байгаа бөгөөд өмнө нь жижиг бизнесүүд ижил төстэй үндэслэлээр нэхэмжлэл гаргасан гэж мэдээлэлд дурдсан. Ийм нөхцөлд тарифын бодлого шүүхийн шат дамжлагаар олон салаа маргаантай болж, бодлогын “бат бөх” байдалд эргэлзээ нэмэгдэх эрсдэл дагалдаж байна.

Нэхэмжлэлд “олон улсын нийлүүлэлтийн сүлжээнд албадан хөдөлмөрийн асуудал байгаа гэх үндэслэл ба АНУ-ын Худалдааны төлөөлөгчийн газар (USTR)-ийн тогтоосон дэлхий даяарх багц тариф хоорондоо логик уялдаа алга” гэж мэдэгдсэн нь анхаарал татав. Өөрөөр хэлбэл, шалтгаан-үр дагаврын холбоо хангалттай тогтоогдоогүй байхад хэмжээг нь нэгэн жигд, өргөн хүрээгээр тогтоосон нь хэтэрсэн алхам гэж үзэж буйн илэрхийлэл юм. Мөн энэ нь захиргааны хэрэглэсэн үндэслэлүүд хоорондоо нийцэж байгаа эсэхийг шүүхээр тодруулах шаардлагыг улам тодрууллаа.

Маргаан даамжирвал тарифын тогтвортой байдалд эргэлзээ нэмэгдэж, бизнесүүдийн төлөвлөлтийн эрсдэл өснө гэж мужуудын мэдэгдэлд тусгасан байна. Импортын 99.4%-ийг хамарсан гэж үзэж буй шийдвэрүүд шүүхийн маргаанд “гацвал” нийлүүлэлтийн сүлжээ, гэрээ хэлцэл, үнийн тооцоололд тодорхойгүй байдал нэмэгдэх магадлалтай. Энэ мэдээлэлтэй зэрэгцэн Лос-Анжелесийн боомтоос Doris Ocean чингэлэгт хөлөг хөдөлж буйг хүмүүс ажиглаж буй гэрэл зургийг Getty Images-ийн Марио Тама дарж, CNBC нийтэлжээ.