Буд гаригийн нууцыг тайлах судалгаа шинэ шатанд гарлаа

Европын сансрын агентлаг болон Японы сансар судлалын агентлагийн хамтарсан "BepiColombo" хөтөлбөр Буд гарагт хүрэх шийдвэрлэх үедээ оржээ. Хөтөлбөрийн "Mercury Transfer Module" буюу MTM тээвэрлэх загвар есдүгээр сарын 3-ны пүрэв гарагт Европын MPO болон Японы "Mio" судалгааны хөлгөөс төлөвлөгөөний дагуу салжээ. Дэлхийгээс 200 сая гаруй километрт гүйцэтгэсэн ажиллагааг Герман улсын Дармштадт хот дахь Европын сансрын ажиллагааны төв удирдсан байна.

Салсны дараа Испанийн Себрерос болон Аргентины Маларгүэ дэх гүний сансрын хоёр антенн "BepiColombo"-гийн дохиог хүлээн авч, ажиллагаа амжилттай болсныг баталгаажууллаа. Телеметрийн мэдээллээр бүх систем хэвийн ажиллаж, MPO хөлгийн нарны хавтангууд зай хураагуурыг цэнэглэж байна. Удирдлагын баг салгаснаа батлахын тулд хоёр цаг орчим хүлээжээ.

"BepiColombo" нь одоогоор Буд гарагаас 3.3 сая километрийн зайд байна. ESA-гийн "Буд гарагийн тойрог замын сансрын аппарат" буюу MPO болон JAXA-гийн "Буд гарагийн соронзон мандлыг судлах аппарат" буюу Mio хөлөг одоогоор нэг цогц хэлбэрээр нисч байгаа юм.

Төлөвлөгөөний дагуу MPO болон Mio 2026 оны арваннэгдүгээр сарын 21-нд хамтдаа Будын туйлын тойрог замд орно. Үүний дараа арванхоёрдугаар сарын 9-10-нд MPO хөлөг Mio-г тусгай зууван тойрог замд байрлуулж, хоёр судалгааны хөлөг анх удаа тусдаа ажиллаж эхэлнэ.

Mio-гийн нарны хамгаалалт болон холболтын Буд гарагийг соронзон мандлын тойрогчийн нарнаас хамгаалах бүрхүүл ба холбогч бүтээцийг арванхоёрдугаар сарын 16-нд салгахаар төлөвлөжээ. MPO хөлөг хөдөлгүүрүүдээ ашиглан өндрөө үргэлжлүүлэн бууруулж, ирэх оны гуравдугаар сарын 10-нд өөрийн эцсийн тойрог замд хүрнэ. Хоёр хөлгийн шинжлэх ухааны үндсэн ажиллагаа ирэх оны дөрөвдүгээр сарын 6-нд эхлэх хуваарьтай байна.

"BepiColombo"-г 2018 оны аравдугаар сарын 20-нд Францын Гвианагаас Ariane 5 зөөгч пуужингаар хөөргөсөн. Хөлөг найман жилийн аяллынхаа хугацаанд 10 тэрбум гаруй километр зам туулжээ. Нарны таталцлын нөлөөг сааруулж, түлшний зарцуулалтыг хязгаарлан Будын тойрог замд баригдах хурдад хүрэхийн тулд нийт есөн удаагийн гаргийн алсуур нислэг ашигласан байна.

Эдгээрээс нэгийг нь дэлхийн, хоёрыг нь Сугар гарагийн, зургааг нь Буд гарагийн татах хүчийг ашиглан хийжээ. Буд гарагийг алсуур тойрсон зургаа дахь бөгөөд сүүлчийн нислэг өнгөрсөн оны нэгдүгээр сарын 8-нд болсон. Тухайн нислэгийн үеэр хөлгүүд Будын цохилтын тогоо болон галт уулын тэгш талуудын дэлгэрэнгүй зургийг буулгасан байна.

Шатаам халуун Буд гараг

Буд гараг нартай ойр тул түүнд хүрэх болон тогтвортой тойрог замд орох ажиллагаа техникийн өндөр шаардлагатай. Нарны хүчтэй таталцлын эсрэг хөлгийг хангалттай хөргөхөд одой гараг Плутон руу төхөөрөмж илгээхээс ч их энерги шаардагддаг гэж ESA тайлбарлажээ.

Будын гадаргын температур цельсийн 427 хэмээс давах боломжтой боловч туйлын байнгын сүүдэртэй тогоонуудад мөс хадгалагддаг. Ийм эрс тэс орчинд ажиллахын тулд MPO болон Mio-г нарны шууд тусгал, гарагийн гадаргаас ойх дулааныг тэсвэрлэх тусгай хамгаалалттайгаар бүтээсэн байна.

Буд гарагт зохицсон төхөөрөмжүүд

MPO хөлөг Будын гадаргын тогтоц, эрдэс болон химийн найрлага, дотоод бүтэц, таталцлын болон соронзон орныг судална. Mio хөлөг Будын соронзон орчин, плазм, нимгэн агаар мандал болон тоосонцрыг хэмжих үүрэгтэй. Өөр өөр өндөрт зэрэг ажиллах хоёр хөлгийн хэмжилт Буд гараг болон түүний хүрээлэн буй орчныг нэгэн зэрэг судлах анхны боломжийг бүрдүүлнэ.

"BepiColombo" нь Буд гарагт хүрсэн гурав дахь, тус гарагийн тойрог замд орох хоёр дахь хөтөлбөр болж байна. АНУ-ын Сансар Судлалын Агентлагийн "Mariner 10" хөлөг 1974-өөс 1975 онд Будын дэргэдүүр гурван удаа ниссэн бол "Messenger" хөлөг 2011-ээс 2015 онд тус гарагийг тойрон ажилласан юм.

"BepiColombo" хөтөлбөрийн менежер Санта Мартинез “Буд гараг жижиг хэмжээтэй хэдий ч манай Нарны аймгийн хамгийн том нууцуудын заримыг хадгалсаар байна. Бидэнд судлах зүйл асар их байна” гэж онцоллоо.

Хөтөлбөрийн нийт өртөг 1.7 тэрбум евро буюу ойролцоогоор 2 тэрбум ам.долларт хүрсэн бөгөөд зардлын дийлэнхийг Европын сансрын агентлаг хариуцжээ. Найман жилийн аяллын дараа тээвэрлэх загварыг амжилттай салгасан нь "BepiColombo"-г Будын тойрог замд оруулах зургаан сарын цогц ажиллагааны эхний томоохон алхам боллоо.