Чипний хоригт ан цав гарч, АНУ-Хятадын тариф ба хиймэл оюун яриа хэлэлцээ зах зээлийг донсолгов

Хятадын дарга Ши Жиньпиний Вашингтонд хийсэн төрийн айлчлалыг зах зээл бодит ахиц гэхээс илүү хувь хүний дипломат өнгө аястай гэж үнэлэх хандлага давамгайлав. Гэсэн ч уулзалтын дараа АНУ ба Хятад 30 тэрбум ам.долларын бараанд тариф бууруулж, хиймэл оюуны асуудлаарх яриа хэлэлцээ эхлүүлэхээр тохиролцсон нь худалдаа, технологийн хүлээлтийг нэг дор хөдөлгөв. Энэ нь “бүх зүйл дээр бүрэн тохиролцоо байсангүй” гэсэн үнэлгээтэй зэрэгцэн гарсан бөгөөд богино хугацаанд тодорхой бус байдлыг багасгахын зэрэгцээ дараагийн маргааны талбарыг ч тодруулж орхилоо.

Цагаан ордны мэдэгдлээр тарифын бууралт нь хөдөө аж ахуйн бүтээгдэхүүн, мод, гоо сайхны бараа зэрэг АНУ-ын экспорт, мөн жижиг цахилгаан хэрэгсэл, тоглоом, гоёл чимэглэл зэрэг импортод хамаарна. Гэхдээ тохиролцоо худалдан авалтын тодорхой амлалтгүй үлдсэн бөгөөд хоёр сарын худалдааны эвлэрлийн сунгалт шинжээчдийн хүлээлтээс богино гэж мэдээлэгдэв. Өөрөөр хэлбэл, хэлэлцээрийн хүрээнд харилцааны суваг нээгдэж буй ч бодит гүйцэтгэлийг баталгаажуулах механизм тодорхойгүй хэвээр байна. “Хэн ч буулт хийхийг хүсэхгүй, ядаж энэ үедээ тийм харагдаж байна” гэсэн дүгнэлт ийм нөхцөлд зах зээлд илүү сонсогдов.

Хэлэлцээний дуу чимээтэй зэрэгцэн Ойрх Дорнодын эрсдэл дахин өрнөж, эрчим хүчний үнэ болон инфляцын хүлээлтэд дарамт үүсгэж байна. Хоёрдугаар сарын сүүлээс эхэлсэн тасалданги мөргөлдөөн нефтийн нийлүүлэлтийг шахаж, инфляцад дарамт үзүүлсээр байна гэж мэдээлэгдэв. Үүний зэрэгцээ АНУ ба Хятад Иран цөмийн зэвсэг хөгжүүлэхгүй байх амлалтаа биелүүлэх ёстой, олон улсын усан замд хэн ч дамжин өнгөрөх төлбөр тулгах ёсгүй гэж санал нэгдэв. Ираны Гадаад хэргийн сайд Аббас Арагчи NBC-ийн Meet the Press нэвтрүүлэгт АНУ-тай “мөхлийн өдөр” дайн хийхэд бэлэн ч дипломат шугамаа үргэлжлүүлж буйгаа хэлэв.

Арагчигийн хэлснээр, Вашингтон Ираны нөхцөлийг хүлээн зөвшөөрвөл Ормузын хоолойг дахин нээж, цөмийн хэлэлцээг долоо хоногийн дотор сэргээх санал дэвшүүлжээ. Нөгөө талд Их Британийн цагдаа АНУ-ын Иран дахь цохилтод ашиглагддаг нисэх баазын ойролцоо терроризм, тэсрэх бодистой холбоотой сэжгээр таван хүнийг баривчилсан нь аюулгүй байдлын эрсдэлийг улам өргөжив. Ийм мэдээ урсах үед хөрөнгө оруулагчид “эрсдэлийн үнэлгээ”-гээ хурдан өөрчилж, аюулгүй гэж тооцогдох актив руу шилжих нь элбэг. Энэ удаа ч зах зээлд хувьцааны фьючерс буурч, АНУ-ын Төрийн сангийн өгөөж 2007 оноос хойших хамгийн өндөр түвшинд хүрснээр анхаарал төвлөрөв.

Эрчим хүчний зах зээл дээр Brent газрын тос 1.9 хувиас дээш өсөж баррель нь 106.31 ам.доллар, WTI 1.3 хувь өсөж 93.63 ам.доллар болсон гэж мэдээлэгдэв. Өндөр өгөөж, газрын тосны өсөлт санхүүжилтийг чангатгаж буй үед технологийн нийлүүлэлт, тэр дундаа чипийн урсгалд хамаарах мэдээ тусдаа даралт болж байна. The Information эх сурвалжуудаас иш татан Бээжин ByteDance, Alibaba зэрэг дотоодын компаниудад Nvidia-ийн RTX PRO 5500 чипийг авахыг зөвшөөрч магадгүй гэж мэдээлсэн бөгөөд БНХАУ-ын Аж үйлдвэр, мэдээллийн технологийн яам компаниудаас тус чипний худалдан авах төлөвлөгөөгөө тайлагнахыг хүссэн гэж мэдээлэгдэв. АНУ-Хятадын хиймэл оюуны яриа эхлэхээр болсон энэ мөчид чипний хоригийн бодит хэрэгжилт “ан цавтай” эсэхийг зах зээл нэг бүрчлэн ажиглаж эхэллээ.

Вашингтонд технологийн сэдэв өөр нэг шугамаар ч идэвхжив. CNBC-ийн мэдээлснээр Anthropic-ийн гүйцэтгэх захирал Дарио Амодэй Ням гарагт Цагаан ордонд Ерөнхийлөгч Дональд Трамптай хувийн оройн зоог барина. Мөн Трампын Шид зориулсан төрийн зоогт OpenAI-ийн Сэм Алтман, SpaceX-ийн Илон Маск, Nvidia-ийн Женсен Хуанг, Meta-ийн Марк Цукерберг нар оролцсон гэж мэдээлэгдсэн бөгөөд эх сурвалжийн мэдээллээр Амодэй хуваарийн зөрчилтэй байсан тул Трамп хувийн уулзалтыг санал болгожээ. Худалдаа, эрчим хүч, технологийн гуравласан огтлолцол дээр бодлого яриа хэлэлцээ эхэлж байгаа ч, эрсдэл арилахгүй гэдгийг өнөөдрийн үнэ ханш, өгөөжийн хөдөлгөөн сануулсаар байна.