Codelco El Teniente уурхайн Andes Norte өргөтгөлийг зогсоосон нь дэлхийн зэсийн нийлүүлэлтийн эрсдэлийг дахин хурцатгав

Чилийн төрийн өмчит зэс үйлдвэрлэгч Corporación Nacional del Cobre de Chile (Codelco) нь El Teniente уурхайн Andes Norte хэсгийн хөгжүүлэлтийг илүү өндөр сейсмийн эрсдэл илэрсний дараа түр зогсоолоо. Компанийн мэдэгдэлд төслийн илүү гүн түвшинтэй холбоотой шинээр үүсч болзошгүй эрсдэлийн нотолгоо ажиглагдсан гэж дурдсан байна. Мөн “Andes Norte төслийн илүү гүн түвшинтэй холбоотой шинээр үүсч болзошгүй эрсдэлийн нотолгоо илэрч байна” хэмээн компани онцоллоо. Энэ удаагийн шийдвэр нь зах зээл бодитоор чангарах үед нийлүүлэлтийн талаарх түгшүүрийг дахин нэмэгдүүлж байна.

Andes Norte нь Andesita болон Teniente 7 бүсийн ойролцоо байрладаг бөгөөд 2025 оны 7-р сарын 31-ний өдөр болсон чулуулгийн огцом цохилтын дараа хэсэгчлэн олборлолт зогссон. Тухайн ослоор зургаан ажилтан амиа алдаж, уурхайн үйл ажиллагаанд хүчтэй нөлөөлсөн юм. Нуралтыг Рихтерийн 4.2 магнитудтай тэнцэхүйц гэж үнэлсэн бөгөөд эрүүгийн, зохицуулалтын, техникийн шалгалт үргэлжилж байна. Үүнээс хойш эрсдэлийн зураглал өөрчлөгдөж, компанийн шинэ үнэлгээнүүд төслийн гүн хэсэгт анхаарал төвлөрүүлээд байна.

Codelco-гийн тайлбараар төслийг түр зогсоох шийдвэр нь шинэ төрлийн сейсмийн дохио ажиглагдсантай холбоотой. Компанийн хэлснээр “хийсэн шинжилгээгээр өмнө нь таньж, удирдаж ирсэн эрсдэлээс өөр шинжтэй шинэ сейсмийн үзэгдэл тогтоогдсон” байна. Өөрөөр хэлбэл, өмнө нь мэдэгдэж байсан эрсдэлийн хүрээнд тооцож ирсэн нөхцөл байдлаас өөр загвар илэрч байгаа нь хөгжүүлэлтийн дараагийн алхмуудыг хойш татах шалтгаан болжээ. Үйлдвэрчний эвлэлийн удирдагчийн хэлснээр энэ зогсолт хоёр жил хүртэл үргэлжилж болох бөгөөд компанийн зургаан сарын шинжилгээ шинэ сейсмийн үзэгдэл илрүүлсэн гэж мэдээлсэн нь анхаарал татаж байна.

Үйлдвэрлэлийн тал дээр ч дарамт нэмэгдээд байгаа зураглал гарчээ. Жилийн эхний таван сард El Teniente-ийн зэсийн олборлолт өмнөх оны мөн үеэс 27% буурсан гэж мэдээлэгдсэн байна. Түүнчлэн компанийн шинэ дарга 2030 он гэхэд жилд 1.7 сая тонн олборлолтод эргэн хүрэх зорилт биелэхгүй болсныг хүлээн зөвшөөрсөн нь нийлүүлэлтийн төлөв дээр хөрөнгө оруулагчдын болгоомжлолыг нэмэгдүүлж магадгүй. Ийм нөхцөлд төслийн ажил гүнзгийрэх шатандаа эрсдэлийн үнэлгээтэй тулгарч зогссоноор зах зээлд ирэх дохио илүү хурц болсон байна.

Зах зээлийн талд CRU Group-ийн Copper Monitor тайланд London Metal Exchange дээр ойрын хугацаанд шахалт үүсэх эрсдэл нэмэгдэж буйг дурдсан. Тус тайланд үүнийг бага “on-warrant” нөөц, Хятадын харагдах нөөц бууралт, мөн АНУ руу их импорт орж буйтай холбон тайлбарласан байна. Мөн тайланд нэг оролцогч London Metal Exchange-ийн хүчинтэй зэсийн баталгааны 50%–79.99%-ийг хянаж байгаа талаар тусгасан нь байрлалын төвлөрөлд анхаарал татаж байна. Нийлүүлэлтийн эрсдэл нэмэгдэх төлөвтэй уялдан Comex-ийн 9-р сарын зэсийн фьючерс нэг фунт нь 6.7045 ам.доллар хүртэл өдрийн дээд түвшинд хүрч, дараа нь 0.6% өсөөд 6.683 ам.долларт арилжсан нь мэдрэмжийг илтгэлээ.

Одоогоор Andes Norte-ийн түр зогсолт ямар хугацаанд үргэлжлэх нь тодорхойгүй хэвээр байгаа ч Codelco-ийн тайлбарууд шинэ илрэл дээр тулгуурласан дахин үнэлгээ хийгдэж байгааг харуулж байна. Уурхайн гүн хэсэгт илэрсэн эрсдэлийн шинж чанарыг тогтоох ажил урагшлах тусам хөгжүүлэлтийн хуваарь, нийлүүлэлтийн тооцоолол, биржийн нөөцийн динамик зэрэг олон сувагт зах зээлийн анхаарал төвлөрөхөөр байна. Эрүүгийн, зохицуулалтын, техникийн шалгалтууд үргэлжилж буй энэ үед нийлүүлэлтийн талаарх мэдээ бүр үнэ дээр шууд тусах мэдрэг орчин бүрэлдээд байна.