COP17 дээр уул уурхайн салбарынхан газрын тогтвортой байдал, усны аюулгүй байдлын хамтарсан санаачилгаа зарлалаа

Монгол Улсад зохион байгуулж буй Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын Цөлжилттэй тэмцэх конвенцын талуудын 17-р бага хурлын (COP17) үеэр уул уурхайн салбарын төр, хувийн хэвшлийн төлөөлөл газрын тогтвортой байдлын асуудлаар нэг ширээний ард сууж, хамтарсан багц ажлаа танилцууллаа. Rio Tinto, Эрдэнэс Оюу Толгой, Оюу Толгой компаниуд сэргээгдэх эрчим хүчний хэрэглээг нэмэгдүүлэх, усны нөөцийг хамгаалах ба арвижуулах, газрын доройтлыг бууруулах санаачилгаа эрчимжүүлэхээ мэдээлэв. Ингэхдээ энэ удаагийн зорилго нь зөвхөн амлалтаар хязгаарлахгүй, бодит хамтын ажиллагааг эхлүүлэхэд чиглэж байгааг талууд онцлов.

Энэхүү хэлэлцүүлэг нь газрын доройтол, усны эрсдэл зэрэг тулгамдсан асуудлыг уул уурхайн үйл ажиллагааны тогтвортой стандарттай нэгтгэн харах шаардлага нэмэгдэж буй үед өрнөж байна. Талуудын танилцуулсан ажлууд нь байгаль орчны хамгаалалт, нөхөн сэргээлт, сэргээгдэх эрчим хүчний шилжилт зэрэг хэд хэдэн чиглэлийг багцаар нь авч үзсэнээрээ анхаарал татав. Мөн уул уурхайн тогтвортой байдлыг сайжруулах алхам бүр нийгмийн итгэлтэй шууд холбоотой гэдэг байр суурь ярианы өнгө аяст тод сонсогдсон.

Төлөвлөсөн ажлын нэг гол хэсэг нь ойжуулалт, ой нөхөн сэргээх ажлууд юм. Говийн бүсэд 5,000 га хүртэл талбай хамарсан загийн ойжуулалт хэрэгжүүлэхээр төлөвлөж буйг талууд онцоллоо. Мөн хойд болон төвийн бүсэд тус бүр ойролцоогоор 10,000 га талбай хамарсан ой нөхөн сэргээх гурван төслийн боломжийг судалж, нүүрстөрөгчийн шингээлтийг хэмжигдэхүйц үр дүнтэй болгохоор ажиллана гэж мэдээлэв. Өөрөөр хэлбэл, ойн төслүүдийг зөвхөн тарьц суулгалтаар ойлгохгүй, хэмжилт, үр дүнгийн тайлагналтай уялдуулахыг зорьж байна.

Усны чиглэлд үндэсний усны аюулгүй байдалд хувь нэмэр оруулах хүрээнд ус агуулагч үе давхаргыг зориудаар арвижуулах чиглэлийн эрдэм шинжилгээний ажлыг эрчимжүүлэхээ илэрхийлэв. Түүнчлэн хурын ус хуримтлуулах замаар гадаргын усны экосистемийг сэргээх боломжийг судалж, туршилтын төсөл хэрэгжүүлэхээр төлөвлөсөн байна. Үүн дээр нэмээд говийн бүсийн газрын доорх усны нөөц, чанарын судалгаа хийхээр төлөвлөснөөрөө усны асуудлыг зөвхөн хэрэглээний түвшинд бус, суурь судалгаатай нь хамтад нь авч үзэхийг зорьж буйг харууллаа.

Эрчим хүчний чиглэлд “Бид Оюу Толгой үйлдвэрийн цахилгаан эрчим хүчний хэрэгцээний тодорхой хэсгийг дотоодын сэргээгдэх эрчим хүчний эх үүсвэрээс хангах замаар Монгол Улсын эрчим хүчний шилжилтэд хувь нэмэр оруулахыг зорьж байна” гэж мэдэгдэв. Мөн “Энэ нь Монгол Улсад сэргээгдэх эрчим хүчний томоохон бүтээн байгуулалтыг урагшлуулахад түлхэц үзүүлнэ гэдэгт итгэж байна” хэмээн байр сууриа илэрхийлсэн. “Тогтвортой хөгжил, байгаль орчны хамгаалал нь манай үйл ажиллагааны тэргүүлэх чиглэлийн нэг” гэж онцлоод, байгалийн унаган төрхийг нөхөн сэргээх, ойжуулалтыг дэмжих замаар ойн салбарт хөрөнгө оруулж, усны нөөц ба чанарыг сайжруулахад анхаарч ажилладгаа дурдлаа.

Талуудын мэдэгдлээс харахад эрчим хүч, ус, газар, ой гэсэн дөрвөн чиглэл нэг багцын логикоор урагшлах тохиолдолд уурхайн тогтвортой стандарт сайжрахын зэрэгцээ нийгмийн итгэлийг нэмэгдүүлэх хүлээлт давхар явж байна. Оюу Толгой компанийн эрчим хүчний шилжилт, усны нөөцийн хамгаалалт, газрын нөхөн сэргээлт, ойжуулалтын чиглэлээр хэрэгжүүлж буй ажлуудыг төрийн бодлого, хөгжлийн зорилттой уялдуулан Монгол Улсад илүү үр өгөөжтэй байхад анхаарал хандуулан ажиллаж байгааг мөн тэмдэглэлээ. COP17-ын үеэр зарласан энэ багц ажлын амжилт нь төлөвлөгөө, судалгаа, туршилтаас цааш бодит хэрэгжилт, хэмжигдэхүйц үр дүн рүү хэр хурдтай шилжихээс шалтгаалах дүр зураг ажиглагдаж байна.