Дижитал эринд боловсролын чанар, хүмүүншлийн асуудлыг хэлэлцсэн олон улсын эрдэм шинжилгээний хурал болов

‘Боловсролын чанар, хүмүүншил: Дижитал эрин үед сургах, сурах арга зүйн шийдэл’ сэдэвт 19 дэх удаагийн олон улсын эрдэм шинжилгээний хурлыг өчигдөр зохион байгууллаа. Хуралд АНУ, Герман, Япон, Солонгос зэрэг 18 орны 150 гаруй эрдэмтэн, судлаач оролцож, судалгааны бүтээлүүдээ хэлэлцэв. Дижитал эринд сургах, сурах арга зүй хэрхэн өөрчлөгдөж буй нь боловсролын чанар, хүмүүншилд ямар нөлөө үзүүлэх талаар голлон ярилцсан байна.

Энэ удаагийн хэлэлцүүлгийн нэг чухал сэдэв нь хиймэл оюунтай холбоотой үнэлгээний эрсдэл болон сургалтын зорилгыг дахин тодорхойлох шаардлага байв. Монгол Улсын Боловсролын Их Сургууль (МУБИС)-ийн Эрдэм шинжилгээ, инновацын албаны дарга Э.Азжаргал хиймэл оюун нь мэдлэгийн гүн ойлголтыг гүехэн түвшинд аваачих эрсдэлтэйг онцоллоо. Дижитал шилжилт хурдасахын хэрээр “юуг сайн суралцах гэж үзэх вэ” гэсэн суурь асуулт дахин сөхөгдөж байгааг оролцогчид хөндөв.

Э.Азжаргалын хэлснээр, оюутан хиймэл оюунаар даалгавраа хийлгэх тохиолдолд үнэлгээ хийхэд багш нарт бодит бэрхшээл тулгарч байна. Даалгаврын эцсийн бүтээгдэхүүнээс илүүгээр суралцах явц, ойлгосон түвшин, хэрэглэсэн эх сурвалжийг хэрхэн баталгаажуулах вэ гэдэг нь сургалтын үнэлгээний аргачлалтай шууд холбогдоно. Тиймээс нэг талаас технологийн боломжийг үгүйсгэхгүй атлаа нөгөө талаас академик шударга байдлыг хамгаалах шинэ зохицуулалт хэрэгтэй болжээ.

Тэрээр хийж гүйцэтгүүлэхээс илүү зөвлөгөө, тусламж авах хэлбэрийг хэвшүүлсэн тогтолцоо шаардлагатай гэж байр сууриа илэрхийлсэн байна. “Дижитал эрин рүү шилжиж байгаа энэ үед бид үнэт зүйлүүдээ тодруулах хэрэгтэй” гэж онцлоод, “Оюутнуудад дан технологид суурилсан хичээл ороод байж болохгүй” хэмээн байр сууриа илэрхийллээ. Мөн “Багш даалгавар өгнө, түүнийг нь оюутан гэртээ хариад хиймэл оюун ухаанаар тэр чигт нь хийлгэх биш харин зөвлөгөө, тусламж авдаг байдлыг хэвшүүлэх, системийг бий болгох хэрэгтэй” гэжээ.

Эдгээр байр суурь нь дижитал хэрэгслийг сургалтын орчны нэг хэсэг болгож буй өнөө үед багш, оюутны харилцаа, үнэлгээний шалгуур, сургалтын зорилго зэрэг суурь ойлголтуудыг зэрэг шинэчлэх шаардлага тулгарсныг харуулж байна. Хиймэл оюун зөв хэрэглээтэй бол суралцах процессыг дэмжих нэг хэрэгсэл байж болох ч хэт найдах нь гүнзгий ойлголт, шүүмжлэлтэй сэтгэлгээний чанарыг сулруулах эрсдэл дагуулж болзошгүйг санууллаа. Тиймээс “технологи ашиглах нь” өөрөө зорилго биш, харин хүмүүншил, үнэт зүйл, суралцах үр дүнтэйгээ нийцэх арга зүй болж төлөвших учиртай гэдэг санаа хурлын ярианы гол цөмд байв.

19 дэх удаагийн энэ хуралд 18 орны 150 гаруй эрдэмтэн, судлаачийн санал, судалгааны үр дүн цугларснаараа боловсролын салбарын өмнө тулгарч буй нийтлэг асуудлыг нэг дор авч үзэх боломж өгсөн байна. Дижитал эринд шилжихдээ сургалтын чанарыг хамгаалах, үнэлгээний шударга байдлыг хангах, хүний хөгжилд чиглэсэн зорилгыг илүү тодорхой болгох шаардлага олон улсын түвшинд улам хурцдаж буйг оролцогчдын хэлэлцүүлэг илтгэв. Хурал ийнхүү дижитал эрин дэх боловсролын шинэ шийдлийн эрэл, мөн түүний суурь үнэт зүйлсийн талаар дахин асууж, тодорхойлох шаардлагыг сануулснаар өндөрлөлөө.