Д.Трампын мөрөөдсөн Нобелийн энх тайвны шагналыг Африкийн хуульч "булаалаа"

Өмнөд Африкийн хуульч, НҮБ-ын Хүний эрхийн дээд комиссараар ажиллаж байсан Наванетем “Нави” Пиллай 2026 оны Нобелийн энх тайвны шагналын эзнээр тодорлоо. Норвегийн Нобелийн хороо аравдугаар сарын 9-нд шийдвэрээ зарлаж, түүнийг энх тайван болон олон улсын эрх зүйг бэхжүүлэхэд оруулсан хувь нэмрийг нь үнэлжээ.

Энх тайвныг шударга ёстой холбосон сонголт

Нобелийн хороо Пиллайн үйл ажиллагааг дайны гэмт хэрэг, хүн төрөлхтний эсрэг гэмт хэрэг болон геноцид үйлдсэн этгээдүүдэд хариуцлага тооцох олон улсын тогтолцоог бэхжүүлэхэд чухал нөлөө үзүүлсэн гэж үнэлсэн байна.

Тэрбээр Өмнөд Африкийн Дээд шүүх, Руандагийн асуудлаарх Олон улсын эрүүгийн трибунал болон Олон улсын эрүүгийн шүүхэд шүүгчээр ажиллаж байжээ. Руандагийн хүчингийн болон бэлгийн хүчирхийллийн үйлдлийг хүн төрөлхтний эсрэг гэмт хэрэг, мөн геноцидын бүрэлдэхүүнд тооцох эрх зүйн жишиг тогтооход түүний оролцоо чухал байсныг хороо онцолсон байна.

Олон улсын эрх зүйн байгууллагууд сорилттой тулгарч буй үед хүч хэрэглэхгүйгээр мөргөлдөөнийг шийдвэрлэхэд хууль дээдлэх зарчим зайлшгүй шаардлагатайг энэ жилийн сонголтоор сануулж буйгаа Нобелийн хороо тайлбарлажээ.

Медаль шилжсэн ч шагналтан өөрчлөгдөхгүй

Энэ жилийн шагналыг Пиллай хүртсэнээр АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп 2026 оны Нобелийн энх тайвны шагналтан болсонгүй.

Харин 2025 оны шагналтан, Венесуэлийн сөрөг хүчний удирдагч Мария Корина Мачадо 2026 оны нэгдүгээр сарын 15-нд Цагаан ордонд уулзахдаа медалиа Трампад өгсөн юм.

Медалийн эзэмшигч өөрчлөгдөж болох ч Нобелийн шагналтны эрхэм хүндийг бусдад шилжүүлэх, хуваалцах боломжгүй. Тиймээс 2025 оны Нобелийн энх тайвны шагналтан нь Мачадо хэвээр байна.