Энэтхэгийн Ассам мужийн үер шинэ бүсүүдийг хамарч, амьжиргааг нэг шөнийн дотор сүйрүүлж байна

Долдугаар сарын 19-ний шөнө Ассамын Сивасагар дүүргийн Чаринг тосгонд ус гэнэт нэмэгдэж, Борнали Баруах 97 настай хадам эх Локада Дуарахыг аврах завь, аврах баггүй нөхцөлд гадил модны ишээр хийсэн салаар нүүлгэхээс өөр аргагүйд хүрчээ. Тэдний хэлснээр ус 3–4 фут гүн, урсгал нь хүчтэй байсан тул гурвуулаа гараасаа хөтөлж, саваар тулж нэг цаг гаруй хөдөлсөн байна. “Хүн бүр өөрийгөө л аврах гэж байсан” гэж Баруах хэлэв. Тэр мөн “Манай энэ нутагт амьдралдаа анх удаа ийм үер үзлээ” хэмээн нэмжээ.

Энэ удаагийн үер зөвхөн нэг тосгоны асуудал биш болж, Ассамын өөр бүсүүд рүү тэлж байна. Сүүлийн тоогоор 100 хүн нас барж, 25 дүүрэгт 1.2 сая хүн өртөн, 252 лагерь ажиллаж байгаа гэж мэдээлжээ. Орон нутгийн хүмүүсийн хувьд энэ статистик нь өдөр тутмын амьдрал дээр орон гэр, хоол хүнс, аюулгүй шилжилт хөдөлгөөн гэсэн бодит бэрхшээл болж бууж байна. Албаныхан 52 тусламжийн цэг байгуулж, олон айлд будаа, сэвэг буурцаг, хоолны тос бүхий тусламжийн багц олгосон гэж Баруах ярьсан байна.

Судлаачдын тайлбарлаж буйгаар үерийн шалтгаан нь зөвхөн нэг шөнийн бороо биш, бүс нутгийн хэмжээнд давхцсан нөхцөлтэй холбоотой. Ассамын дээд хэсэг болон хөрш Нагаланд мужийн Мон дүүрэгт үргэлжилсэн аадар бороо орсноор Сивасагар, Чарайдео, Жорхатад үер, лаг шаврын хуримтлал ширүүссэнийг судлаачид мэдээлэв. Урсац ба лаг шавар зэрэг нэмэгдэх үед голын сав газар даган хөрс нуралт, үерийн эрсдэл өсдөг нь нутгийнханд хамгийн түрүүнд мэдрэгддэг дарамт болдог.

Энд Брахмапутра мөрний онцлог өөрөө эрсдэлийг улам өсгөдөг гэж тайлбарлажээ. Брахмапутра нь их хэмжээний усны урсац, лаг шаврын ачааллаараа дэлхийд дээгүүрт бичигддэг бөгөөд энэ нь элэгдэл, үерийн эрсдэлийг нэмэгдүүлдэг байна. Өөрөөр хэлбэл, ус ихтэй үед зөвхөн усны түвшин нэмэгдэхээс гадна голын ёроол, эрэг дагуу тогтолцоонд өөрчлөлт үүсч, урсгалын хүч, замнал хүртэл богино хугацаанд эргэж өөрчлөгдөх эрсдэл дагуулдаг. Энэ нь хөдөө тосгонд аврах ажиллагаа удаашрах, зам харгуй тасрах, нүүлгэн шилжүүлэх боломж хумигдахтай зэрэгцэн эрүүл мэнд, хүнсний хангамжид ч давхар дарамт өгдөг.

Гаухати их сургуулийн Брахмапутра судалгааны төвийн захирал, газарзүйн профессор Дхрубажйоти Сахариах үүнийг түүхэн жишгээс хэтэрсэн өөрчлөлт гэж үзэж байна. Тэрээр “Үерийн давтамж, эрчим, хор уршиг түүхэн жишгээс давж байна” гэж онцлоод, “Юу хэрэгтэй вэ гэвэл сав газрын хэмжээнд төлөвлөлт” хэмээн хэлжээ. Судлаачдын энэ байр суурь нь зөвхөн ус зайлуулах байгууламж, түр хамгаалалт бус, харин голын сав газар дагасан суурьшил, хамгаалалтын зохион байгуулалтыг нэг зураглалд багтаах шаардлагатайг илэрхийлж байна.

Чаринг тосгонд болсон шиг шөнийн дундын үер айл өрхүүдийг дахин дахин сорьж, эрсдлийг “шинэ түвшин”-д аваачиж байгааг нутгийнхан өдөр тутамдаа мэдэрч байна. Баруах “Бид үертэй зэрэгцэн амьдрахыг сурах хэрэгтэй” гэж хэлсэн нь зөвхөн нэг гэр бүлийн дүгнэлт бус, олон хүний өдөр тутмын бодит байдал болоод байна. Тусламжийн цэгүүд ажиллаж байгаа ч айлуудын хамгийн түрүүнд санаа зовж буй зүйл нь дараагийн бороо, дараагийн урсац, дараагийн шөнө гэдгийг эндхийн яриа, үйлдлээс харж болно.