Эрдоган Турк улс Шанхайн хамтын ажиллагааны байгууллагатай харилцаагаа ахиулахыг хэллээ

Туркийн Ерөнхийлөгч Тайип Эрдоган Лхагва гарагт Турк улс Шанхайн хамтын ажиллагааны байгууллагатай харилцаагаа илүү өндөр түвшинд хүргэх боломжийг хэлэлцэнэ гэж мэдэгдэв. НАТО-гийн гишүүн орны тэргүүн ийм байр суурь илэрхийлсэн нь Анкара олон талт түншлэлээ тэлэх чиглэлээ дахин тодотгож байгаа дохио гэж үзэгдэхээр байна. Түүний хэлснээр хэлэлцүүлэг нь аль нэг талд “шилжих” шийдвэр гэхээсээ илүү харилцааны хэлбэрээ ахиулах боломжийн тухай юм.

Эрдоган Мягмар гарагт Бишкект болсон ШХАБ-ын дээд хэмжээний уулзалтад Туркийг “хэлэлцээний түнш”ийн хувиар төлөөлөн оролцсон байна. Тэр уулзалтад оролцсоныхоо дараа Киргизээс буцах нислэгийн үеэр сэтгүүлчдэд тайлбар өгөхдөө, цаашдын чиг хандлагыг шууд гишүүнчлэлтэй холбон ойлгохоос болгоомжлохыг сануулсан өнгө аястай ярьжээ. Түүний хувьд Туркийн сонголт нь нэг эвслийг нөгөөгөөр солих гэж буй хэрэг биш гэдгийг онцолсон нь анхаарал татлаа.

Ерөнхийлөгчийн хэлснээр бүрэн гишүүнчлэлийн хэтийн төлөв нь өөр эвсэл, тэр дундаа өрнөдөөс салан тусгаарлах гэсэн утга агуулахгүй. Мөн Турк улс тус байгууллагад бүрэн гишүүнээр элсэх тухай яриа нь өөр аль нэг эвсэл рүү хэлбийх, эсвэл өрнөдөөс тасрах гэсэн үг биш гэж давтан тэмдэглэсэн байна. Ийм тайлбар нь Анкарагийн гадаад бодлогын олон тулгуурт хандлагыг зөвтгөхөөс гадна, гадаад орчинд үүсэх хэт хурц уншлагыг “зөөлрүүлэх” зорилготой харагдав.

Гэхдээ энэ мэдэгдэл нь Турк, ШХАБ-ын харилцаа яг ямар хэлбэрээр “илүү өндөр түвшинд” очих тухайд тодорхой зураглал гаргасангүй. Эрдоганы хэлсэнчлэн боломжийг нь “хэлэлцэнэ” гэсэн томьёолол өөрөө дипломат хэллэгийн түвшинд үлдэж, дараагийн алхмуудыг тоочоогүй. Тиймээс ойрын хугацаанд бодлогын чиглэл өөрчлөгдөх үү, эсвэл зөвхөн харилцааны сувгууд өргөжих үү гэдэг нь нээлттэй хэвээр байна.

Зах зээл, хөрөнгө оруулагчдын өнцгөөс харвал гол мессеж нь геополитикийн эрсдэлийн үнэлгээнд нөлөөлөх боломжтой, гэхдээ Эрдоган өөрөө “өрнөдөөс хөндийрөхгүй” гэсэн тайлбараараа эрсдэлийн ойлголтыг хязгаарлахыг хичээсэн явдал байв. НАТО-гийн гишүүн орны хувьд Туркийн олон талт байгууллагуудтай харилцаагаа тэлэх оролдлого нь стратегийн олон чиглэлтэй уялдаж болох ч, нэг тал руу огцом эргэх дохио гэж ойлгохгүй байхыг Анкара илэрхийлж байна. Эцэст нь, Турк ШХАБ-ын хүрээнд ямар статустай болох асуудлыг хэлэлцэх боломжийг нээлттэй үлдээсэн ч, энэ нь заавал эвслийн сонголтын тухай биш гэдгийг Ерөнхийлөгчийн байр суурь давхар тодрууллаа.