Эрсдэлийн эрдэсийн хомсдол олборлолтоос гадна боловсруулалт, нийлүүлэлтийн найдвартай байдлаас хамаарна гэж GEM Mining Consulting үзэв

Эрсдэлийн эрдэсүүдийн ирээдүйн хомсдол 2035 он хүртэл гүнзгийрэх эсэх нь шинээр уурхай нээхээс гадна боловсруулалт, хүргэлтийн найдвартай байдлаас шууд хамаарна гэж GEM Mining Consulting үзжээ. Тус байгууллага Олон улсын эрчим хүчний агентлагийн 2035 оны төлөвийг ашиглан зэс, лити, никель, кобальт, батарейн зэрэглэлийн графит, соронзон газрын ховор элементийг шинжилсэн байна. Дүгнэлт нь “нөөц байхад хангалттай” гэсэн нийтлэг ойлголтыг болгоомжтойгоор сорьж, нийлүүлэлтийн сүлжээний бодит гүйцэтгэлд анхаарахыг санууллаа.

GEM Mining Consulting-ийн тооцоогоор литийн хэрэгцээний 68 хувь, кобальтын 74 хувь, зэсийн 75 хувийг л нийлүүлэлт хангах төлөвтэй гэжээ. Өөрөөр хэлбэл, эрэлт өсөх үед олборлолтын тоо хэмжээ дангаараа хүрэлцэхгүй байж болзошгүй бөгөөд боловсруулалт, стандарт, хэрэглэгчийн баталгаажуулалт зэрэг “сүүлчийн шат”-ны хүчин зүйлс хомсдолыг шийдэж чадах эсэхийг тодорхойлох дүр зураг харагдаж байна. Ийм нөхцөлд төслийн хэрэгжилтийн чанар, боловсруулах хүчин чадлын төрөлжилт сайжрахгүй бол бодлого, хөрөнгө оруулалтын эрсдэл нэмэгдэнэ гэж GEM анхааруулсан.

Индексүүдийн түвшинд харвал эрсдэлийн зураг жигд бус байна. Лити нь хэмжээний хомсдолын дарамт хамгийн өндөр бөгөөд GEM-ийн Volume Scarcity Index-ээр 80 оноотой, харин зэс 62 оноо авчээ. Кобальт нь нийлүүлэлтийн дутагдлыг сүлжээний эмзэгшилтэй хавсаргасан дүр төрхтэй гарч, энэ үзүүлэлтээр 78 оноо авсан гэж тайлагнав. Харин графит болон соронзон газрын ховор элемент нийлүүлэлтээр 96 ба 107 хувьд хүрэх төлөвтэй ч нийлүүлэлтийн сүлжээний эмзэгшлийн оноо хамгийн өндөр, 100-аас 89 ба 95 гэж үнэлэгдсэн нь “хангалттай нийлүүлэлт” гэдэг нь “найдвартай нийлүүлэлт” гэсэн үг биш байж болохыг илтгэнэ.

Никелийн хувьд тус байгууллага нэг зураглалыг онцолжээ. Нэг эрдэс дээр нийлүүлэлт хэрэгцээний 92 хувийг хангах боловч Индонез-Хятадын төвлөрөл, төрөлжсөн бус боловсруулах хүчин чадлаас шалтгаалан сүлжээний эмзэгшлийн оноо 66 хүрнэ гэж тогтоосон байна. Энэ нь тоон дүн ойртож харагдах үед төвлөрлийн эрсдэл, боловсруулах шатны нарийвчлал бодит нийлүүлэлтэд хэрхэн нөлөөлдгийг харуулах нэг жишээ болж байна.

GEM-ийн зөвлөмжөөр Засгийн газар, салбарын түвшинд “эрдэс бүрт өөр шийдэл” шаардлагатай. Зэс, лити, кобальтод төслийн найдвартай хөгжүүлэлт илүү чухал гэж үзсэн бол графит ба соронзон газрын ховор элементэд боловсруулалт, технологи, хэрэглэгчийн төрөлжилт илүү чухал гэж зөвлөжээ. Мөн зарласан үйлдвэрлэлийн хүчин чадал нь ирээдүйн нийлүүлэлтийг хэтрүүлэн харагдуулах эрсдэлтэйг сануулсан бөгөөд нэрлэсэн хүчин чадалд ашиглалтад оруулах, ачаалал нэмэгдүүлэх, бүтээгдэхүүний чанар, хэрэглэгчийн баталгаажуулалт, тасалдлыг тусгадаггүй гэж анхааруулсан байна.

Энэ ялгааг тайлбарлах жишээ тооцоонд жилд 100,000 тонн нэрлэсэн хүчин чадалтай төсөл бодит найдвартай гарцын хувьд 60,200 тонн болж буурч болохыг харуулжээ. Гэхдээ эдгээр таамаг нь аргачлалыг тайлбарлах зорилготой бөгөөд зах зээлийн таамаглал биш гэж GEM онцолсон байна. Тус байгууллагын дүгнэлтээр боловсруулалт батлагдсан, бүтээгдэхүүн нь баталгаажсан, дэд бүтэц найдвартай жижиг төсөл нь хэрэглэгч хүрэх замгүй том нөөцөөс стратегийн хувьд илүү үнэ цэнтэй байж болох аж.

Эцэст нь GEM-ийн тавьж буй гол санаа нь нөөц дангаараа нийлүүлэлт биш гэсэн анхааруулга юм. Санхүүжилт, зөвшөөрөл, олборлолт, боловсруулалт, баталгаажуулалт, найдвартай хүргэлт зэрэг бүх үе шат биелж初 байж ирээдүйн нийлүүлэлт бодитоор бүрдэнэ гэж тэд үзжээ. Энэ логик эрсдэлийн эрдэсийн бодлого, хөрөнгө оруулалт, нийлүүлэлтийн стратеги дээр “олборлолт нэмэх” гэх нэг алхмаас цааш харж, сүлжээний зангилаануудыг зэрэг шийдэх шаардлагатайг сануулж байна.