Хавдрын онцлогт тохирсон вакцин боловсруулах эмнэлзүйн туршилт эерэг үр дүнтэй гарлаа

АНУ-ын эм, биотехнологийн "Merck" болон "Moderna" компаниудын хамтран хөгжүүлж буй хувь хүнд тохируулсан хавдрын вакцин гуравдугаар шатны эмнэлзүйн туршилтаар эерэг үр дүн үзүүллээ. Ингэснээр компаниуд уг эмчилгээг зах зээлд нэвтрүүлэх зөвшөөрөл авахад нэг алхам ойртож байна.

mRNA технологид суурилсан вакциныг "Merck"-ийн дархлаа эмчилгээний Keytruda эмтэй хослуулан, хүндэрсэн эсвэл дахин сэдрэх өндөр эрсдэлтэй меланома буюу арьсны хорт хавдартай 1,100 гаруй өвчтөнд туршжээ. Эдгээр өвчтөний илэрсэн хавдрыг урьд өмнө мэс заслын аргаар бүрэн авсан байсан юм.

Судалгааны эхний үр дүнгээр хосолсон эмчилгээ нь зөвхөн Keytruda хэрэглэсэн өвчтөнүүдтэй харьцуулахад хавдар дахихгүй амьдрах хугацааг мэдэгдэхүйц уртасгасан байна. Мөн хавдар биеийн бусад хэсэгт тархах эрсдэлийг бууруулжээ.

Энэ туршилт нь меланомын эмчилгээнд чухал ахиц байж болох юм. Меланома нь арьсны нийт хавдрын ердөө 1 орчим хувийг эзэлдэг ч арьсны хавдраас шалтгаалсан нас баралтын дийлэнхийг үүсгэдэг. Түүнчлэн меланома дахин сэдрэх тохиолдлын ихэнх нь анхны эмчилгээ болон мэс заслаас хойших хоёроос гурван жилийн хугацаанд илэрдэг аж.

"Moderna"-ийн гүйцэтгэх захирал Стефан Бансел CNBC-ийн “Squawk Box” нэвтрүүлэгт өгсөн ярилцлагадаа үр дүнг “анагаах ухаан болон өвчтөнүүдийн хувьд томоохон мөч” хэмээн тодорхойлжээ.

Хавдрын онцлогт тохируулан боловсруулсан вакцин

Уг эмчилгээний гол онцлог нь хавдартай бүх өвчтөнд ижил вакцин хэрэглэх бус, тухайн хүний хавдрын онцлогт тохируулан вакцин боловсруулах юм.

Ижил төрлийн хавдартай хүмүүсийн хувьд ч хавдрын эсийн генийн мутаци харилцан адилгүй байдаг. "Merck" болон "Moderna"-ийн вакцин тухайн өвчтөний хавдарт байгаа өвөрмөц мутацийг онилж, дархлааны тогтолцоонд тэдгээр хавдрын эсийг таньж, устгах чадварыг бий болгох зарчимтай аж.

Үүнийг Keytruda-тай хослуулснаар дархлааны тогтолцооны хавдрын эсрэг хариу үйлдлийг улам дэмжих зорилготой.

"Merck"-ийн хавдар судлалын эрт үеийн хөгжүүлэлт хариуцсан доктор Жэйн Хилигийн мэдээлснээр хосолсон эмчилгээ нь меланомын одоогийн стандарт эмчилгээ болох Keytruda-тай харьцуулахад эмнэлзүйн хувьд ач холбогдолтой сайжралт үзүүлсэн бөгөөд өвчтөнүүд эмчилгээг харьцангуй сайн даасан байна. Гаж нөлөө нь бусад өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх түгээмэл вакцинуудынхтай төстэй байжээ.

Гэхдээ гуравдугаар шатны судалгаа бүрэн дуусаагүй байна. Судлаачид цаашид уг эмчилгээ өвчтөнүүдийн нийт амьдрах хугацааг уртасгаж байгаа эсэхийг үргэлжлүүлэн үнэлнэ. Компаниуд дэлгэрэнгүй үр дүнг олон улсын анагаах ухааны хурлаар танилцуулахаар төлөвлөж байгаа ч АНУ-д зөвшөөрөл хүссэн материалаа хэзээ өгөх нь одоогоор тодорхойгүй байна.

"Moderna"-ийн хувьцааны ханш огцом өслөө

Туршилтын үр дүн зөвхөн анагаах ухааны салбарт төдийгүй хөрөнгийн зах зээлд хүчтэй дохио боллоо. Тодруулбал "Merck"-ийн хувьцааны ханш лхагва гарагийн арилжаагаар 12 гаруй хувиар өссөн бол "Moderna"-ийнх 177 орчим хувиар нэмэгджээ.

Хувьцааны хөдөлгөөний ийм том зөрүү нь хоёр компанийн зах зээлийн үнэлгээтэй холбоотой. Арилжаа эхлэхээс өмнө "Merck"-ийн зах зээлийн үнэлгээ ойролцоогоор 333 тэрбум ам.доллар байсан бол "Moderna"-ийнх 25 тэрбум ам.доллар орчим байв.

Ялангуяа "Moderna"-ийн хувьд энэ туршилтын үр дүн хөрөнгө оруулагчдын анхаарлыг татаад байсан юм. "Leerink Partners"-ийн шинжээч Мани Форухар урьд өмнө гуравдугаар шатны туршилтыг компанийн хувьцааны хувьд "шийдвэрлэх үйл явдал болно" хэмээн дүгнэж байжээ.

Үүний гол шалтгаан нь технологийн боломж зөвхөн меланомоор хязгаарлагдахгүй байж болохтой холбоотой. Хэрэв өвчтөн бүрийн хавдрын мутацид тохируулан вакцин боловсруулах арга бусад хавдарт үр дүнтэй болох нь батлагдвал "Moderna"-ийн mRNA технологийн хувьд цар тахлын үеийн вакцинаас гадна шинэ томоохон зах зээл бий болох боломжтой ажээ.

Одоогоор "Merck" болон "Moderna" уг вакциныг уушгины жижиг бус эсийн хавдар, давсаг болон бөөрний хавдар зэрэг хэд хэдэн төрлийн хорт хавдрын эмчилгээнд ашиглах боломжийг тусдаа эмнэлзүйн туршилтуудаар судалж байна.