Хятадын өсвөр насныхан "бодит байдлаас зугтах"-ын тулд эмийг зориулалтын бусаар хэрэглэж эхэлжээ

Хятадад өсвөр үеийнхэн жороор олгодог эмийг цахимаар хямд үнээр худалдан авч, зориулалтын бусаар хэрэглэх тохиолдол нэмэгдэж байгаа нь эмийн зах зээлийн хяналтаас гадна залуусын сэтгэцийн эрүүл мэндийн тусламж, үйлчилгээний хүртээмжийг зэрэг хөндөх асуудал болж байна.

"BBC" агентлагийн мэдээлснээр Хятадын олон нийтийн сүлжээнд ханиалга дарах болон бусад жороор олгодог эмийг хямд үнээр санал болгож байгаа бөгөөд өсвөр үеийнхэн эдгээр эмийг эмчилгээний бус зорилгоор хэрэглэж байна. Ингэснээр хордлого, донтох болон эрүүл мэндэд ноцтой хохирол учруулах эрсдэл нэмэгдэж байгааг мэргэжилтнүүд анхааруулжээ.

Энэ асуудлыг хязгаарлахын тулд Хятадын эрх баригчид эмийн олголтод тавих хяналтаа үе шаттай чангатгаж байгаа ч нэг бүтээгдэхүүнийг хязгаарласны дараа хэрэглэгчид өөр төрлийн эм рүү шилжих хандлага ажиглагдаж байна.

Хятадын эрх баригчид хоёр жилийн өмнө өсвөрүүдийн дунд зориулалтын бусаар ашиглагдаж байсан нэг төрлийн ханиалга дарах эмийг сэтгэцэд нөлөөт бодисын ангилалд оруулж, зөвхөн эмчийн жороор олгохоор журамласан. Үндэсний хар тамхитай тэмцэх хороо ч жороор олгодог эмийн зохисгүй хэрэглээ түгээмэл болж, ялангуяа насанд хүрээгүй хүмүүсийн дунд эрчимтэй нэмэгдэж байгааг анхааруулсан байна.

Гэвч нэг эмийн нийлүүлэлтийг хязгаарлах нь асуудлыг бүрэн шийдэхгүй байгааг сүүлийн үеийн мэдээллүүд харуулжээ. Энэ оны дөрөвдүгээр сард өсвөрүүд өөр төрлийн эмийг зориулалтын бусаар хэрэглэж эхэлсэн нь илэрсний дараа жор бичих болон эмийн сангаар олгох хяналтыг дахин чангатгасан байна.

Хятадын Хууль зүйн яамны харьяа Гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлэх хүрээлэнгийн 2025 оны баримт бичигт энэ үзэгдлийг эмийн хүртээмжтэй шууд холбон тайлбарлажээ. Хяналтад ороогүй бодисыг харьцангуй хялбар олж авах боломжтой хэвээр байгаа бөгөөд эрх баригчид нэг бүтээгдэхүүнийг хязгаарлахад залуус богино хугацаанд өөр хувилбар эрэлхийлдэг гэж тус байгууллага дүгнэсэн байна.

Өөрөөр хэлбэл, эмийн зохицуулалтыг бүтээгдэхүүн тус бүрээр чангатгах нь богино хугацаанд хэрэглээг бууруулж болох ч эрэлтийг бүрэн арилгах бус, өөр төрлийн эм рүү шилжүүлэх эрсдэлтэй байна.

Эмийн хэрэглээний цаана сэтгэл зүйн дарамт байна

"BBC"-ийн ярилцсан зарим өсвөр үеийнхний хувьд эмийн зохисгүй хэрэглээ нь зөвхөн сониуч зан, үе тэнгийнхний нөлөөллөөс үүдсэнгүй. Харин сурлагын дарамт, гэр бүлийн харилцаа болон сэтгэл зүйн хүндрэлээс түр хугацаанд зугтах арга болж байжээ.

Шяомэй нэрээр танилцуулсан өсвөр насны охин хичээлийн дарамт нэмэгдэх, шалгалтад муу дүн авах эсвэл эцэг эхтэйгээ маргалдах үедээ эм хэрэглэдэг байсан тухай BBC-д ярьсан байна.

“Би бодит байдлаас зугтаж байсан” гэж тэр хэлжээ.

Энэ нь Хятадын эрх баригчдын өмнө зөвхөн эмийн онлайн худалдаа, жор болон эмийн сангийн хяналтыг чангатгах бус, өсвөр үеийнхэнд сэтгэл зүйн тусламж авах бодит боломжийг нэмэгдүүлэх шаардлага тавьж байна.

Сургуулиуд зөвлөхтэй болж байгаа ч мэргэшсэн эмчийн хүрэлцээ сорилт хэвээр

Хятад улс сургуулийн орчин дахь сэтгэл зүйн зөвлөгөөний тогтолцоогоо өргөжүүлж байна. Төрийн зөвлөлийн мэдээллээр тус улсын бага сургуулиудын 92 хувь, дунд сургуулиудын 95 хувь нь сэтгэл зүйн зөвлөхтэй болжээ. Гэсэн хэдий ч сэтгэл зүйн зөвлөхтэй сургуулийн тоо нэмэгдсэн нь мэргэшсэн сэтгэцийн эрүүл мэндийн тусламж хангалттай хүрэлцээтэ байна гэсэн үг биш юм.

Тодруулбал, анагаах ухааны “The Lancet” сэтгүүлд 2020 онд нийтлэгдсэн судалгаанд тухайн үед Хятад даяар хүүхэд, өсвөр үеийн чиглэлээр мэргэшсэн 500 орчим сэтгэцийн эмч ажиллаж байсан гэж дурдсан байдаг. Үүний зэрэгцээ Хятадын Сэтгэцийн эрүүл мэндийн цэнхэр номын 2023 оны судалгаагаар тус улсад бараг 95 сая хүн сэтгэл гутралын шинж тэмдэгтэй байсан бөгөөд тэдний 30 гаруй хувийг 18 нас хүрээгүй хүүхэд, өсвөр үеийнхэн эзэлж байжээ.

Эдгээр үзүүлэлт нь эмийн зохисгүй хэрэглээг зөвхөн нийлүүлэлтийн талаас буюу эмийг хаанаас, хэрхэн авч буйгаар тайлбарлахад хангалтгүйг харуулж байна. Эрэлтийн цаана байгаа сэтгэл зүйн дарамтыг бууруулахгүй бол хэрэглээ нэг бүтээгдэхүүнээс нөгөөд шилжих эрсдэл хэвээр байна.

Холбогдох мэргэжилтнүүд ч эрүүл мэндийн эрсдэлийг илүү хатуу анхааруулах болжээ. Лү Жинчан ийм төрлийн эмийн зохисгүй хэрэглээ нь донтолтод хүргэж, хэрэглэгчийн эрүүл мэндэд ноцтой хохирол учруулж болзошгүйг сануулсан байна.

Ингэснээр Хятадын өмнө хоёр талт сорилт үүсэж байна. Нэг талаас, олон нийтийн сүлжээ болон бусад цахим сувгаар жороор олгодог эм өсвөрүүдийн гарт хүрэх боломжийг хязгаарлах шаардлагатай. Нөгөө талаас, нэг эмийг хориглох бүрд хэрэглээ өөр бүтээгдэхүүн рүү шилжихээс сэргийлэхийн тулд өсвөр үеийнхний сэтгэл зүйн зөвлөгөө, мэргэшсэн тусламж үйлчилгээний хүртээмжийг зэрэг нэмэгдүүлэх шаардлага улам тодорч байна.